Opisanie zagadnienia tak rozleg\u0142ego jak kultura w pa\u0144stwach totalitarnych wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 zdefiniowania poj\u0119cia jakim jest totalitaryzm. Totalitaryzm (od \u0142ac. totus ca\u0142y) to d\u0105\u017cenia pa\u0144stwa do zapewniania kontroli nad wszystkimi sferami \u017cycia. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce kultura by\u0142a najcenniejszym obszarem ideologicznym to jej planowanie i kontrolowanie sta\u0142o niezb\u0119dnym narz\u0119dziem w\u0142adzy totalitarnej. Najszybszy rozw\u00f3j system\u00f3w totalitarnych nast\u0105pi\u0142 w okresie mi\u0119dzywojennym. Wtedy na mapie pojawi\u0142y si\u0119 pa\u0144stwa takie jak ZSRR i III Rzesza, na przyk\u0142adzie kt\u00f3rych zostanie przedstawiona ideologia totalitarna w aspekcie kultury. Z tymi pa\u0144stwami wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 dwa zjawiska kulturowe:nazistowska sztuka w III Rzeszy i realizm socjalistyczny, kt\u00f3re zostan\u0105 opisane z r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia.<\/p>\n
1.Kultura obozu socjalistycznego.<\/p>\n
W pocz\u0105tkowym okresie tw\u00f3rcy realnego socjalizmu propagowali idee komunizmu i wierzyli w t\u0105 idee, kt\u00f3ra by\u0142a stworzona przez Karola Marksa. Tw\u00f3rcy kultury ch\u0119tnie przyjmowali nowe tendencje i koncepcje sztuki, kt\u00f3re mia\u0142y za zadanie wpisa\u0107 si\u0119 w now\u0105 wspania\u0142\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Po\u0142\u0105czenia tendencji panuj\u0105cych wtedy w Europie z nowymi ideami systemu przynios\u0142y wiele niepowtarzalnych dzie\u0142 sztuki. Jednak\u017ce wolno\u015b\u0107 i niezale\u017cno\u015b\u0107 pocz\u0105tkowego okresu nie trwa\u0142a d\u0142ugo. By\u0142o to sprzeczne z zasadami tworzonego przez przyw\u00f3dc\u0119 Zwi\u0105zku Radzieckiego pa\u0144stwa totalitarnego, kt\u00f3re d\u0105\u017cy\u0142o do kontroli zar\u00f3wno dzia\u0142a\u0144, jak i my\u015bli obywatela. Zaciekle t\u0119piono przejawy artystycznej awangardy pod krytyk\u0105 \u201esztuki bur\u017cuazyjnej\u201d, obawiaj\u0105c si\u0119, \u017ce dalej za wolno\u015bci\u0105 artystyczn\u0105 mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 wolna my\u015bl, do czego nie mo\u017cna by\u0142o dopu\u015bci\u0107 w systemie totalitarnym. Zacz\u0119to wi\u0119c realizowa\u0107 idee nowej kultury socjalistycznej.Dominuj\u0105cym kierunkiem stosowanej wtedy polityki by\u0142o manipulowanie i interpretowanie ka\u017cdego dorobku sztuki w tym \u015bwietle, w kt\u00f3rym to nie by\u0142o by sprzeczne z ideologi\u0105 radzieck\u0105. Za kr\u00f3tki okres czasu sztuka sta\u0142a odzwierciedleniem radzieckiej propagandy, kultury socjalizmu. O wielkim komunizmie zacz\u0119to pisa\u0107 r\u00f3\u017cne poematy i piosenki, kt\u00f3re zawiera\u0142y afirmacj\u0119 tego systemu, jako bytu najlepszego \u017cycia dla ka\u017cdego obywatela. W tym momencie, a dok\u0142adnie od 1934 roku pojawia\u0142o si\u0119 okre\u015blenia nowej kultury realizmu socjalistycznego. Od tego czasu w sferze kultury zapanowa\u0142a narzucona stylistyka i rygorystycznie przestrzegane ograniczenie tematyczne. W nowych utworach nie mia\u0142a pojawia\u0107 si\u0119 prawdziwa rzeczywisto\u015b\u0107, a tylko tematy narzucone i polecone przez parti\u0119 komunistyczn\u0105. Tak za pomoc\u0105 pisarzy, malarzy i wielu innych artyst\u00f3w zacz\u0119to promowa\u0107 sukcesy pa\u0144stwa socjalistycznego. \u017badna krytyka systemu nie mog\u0142a by\u0107 przedstawiona, a je\u015bli ju\u017c to podlega\u0107 jej mog\u0142a tylko Rosja przedrewolucyjna. Tw\u00f3rcy, kt\u00f3rzy nie akceptowali systemu zostali zmuszeni do milczenia albo padli ofiar\u0105 aparatu s\u0142u\u017cb<\/a> bezpiecze\u0144stwa. 2.Niemiecki narodowy socjalizm 3. Rosja, jako wsp\u00f3\u0142czesny przyk\u0142ad pa\u0144stwa totalitarnego. 1.Kaliszewski Andrzej: G\u0142\u00f3wne nurty w kulturze XX i XXI wieku, Poltext, Warszawa 2012,str.102 Opisanie zagadnienia tak rozleg\u0142ego jak kultura w pa\u0144stwach totalitarnych wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 zdefiniowania poj\u0119cia jakim jest totalitaryzm. Totalitaryzm (od \u0142ac. totus ca\u0142y) to d\u0105\u017cenia pa\u0144stwa do zapewniania kontroli nad wszystkimi sferami \u017cycia. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce kultura by\u0142a najcenniejszym obszarem ideologicznym to jej planowanie i kontrolowanie sta\u0142o niezb\u0119dnym narz\u0119dziem w\u0142adzy totalitarnej. Najszybszy rozw\u00f3j …<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":1166,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-default-ns.php","format":"standard","meta":[],"categories":[6,7],"tags":[124,166,260,313,364],"yoast_head":"\n
\nPropaganda przejawia\u0142a si\u0119 w r\u00f3\u017cnym stopniu ale w ka\u017cdej sferze kultury. W wi\u0119kszo\u015bci prac literackich pisano o wa\u017cno\u015bci tematyki produkcyjnej. Jej pierwowzorem zosta\u0142a powie\u015b\u0107 \u201eCement\u201d, Fiodora G\u0142adkowa.
\nW malarstwie pojawia si\u0119 specyficznego rodzaju ikonografia, czyli portrety przyw\u00f3dc\u00f3w, sceny \u017cycia rodzinnego czy wsp\u00f3lnej pracy.G\u0142\u00f3wnymi reprezentantami socrealizmu w sztuce sowieckiej byli arty\u015bci wywodz\u0105cy si\u0119 z kr\u0119g\u00f3w sztuki zachowawczej. Prawdziwym symbolem tej sztuki sta\u0142a si\u0119 rze\u017aba Wiery Muchiny \u201eRobotnik i ko\u0142cho\u017anica \u201d
\nArchitektura cechowa\u0142a si\u0119 propagand\u0105 monumentaln\u0105. Pot\u0119\u017cne gmachy, stadiony, parki kultury i wypoczynku mia\u0142y pokaza\u0107 wielko\u015b\u0107 idei socjalizmu. Fasady z propagandowymi tre\u015bciami pokazywa\u0142y jak krok po kroku ta idea socjalizmu by\u0142a wpajana ka\u017cdemu obywatelu Zwi\u0105zku Radzieckiego.
\nKinematograf tego czasu sta\u0142 si\u0119 ideologiczn\u0105 scen\u0105 do walki z ka\u017cdego rodzaju nowatorstwem i odmiennym my\u015bleniem. Filmy by\u0142y traktowane, jako narz\u0119dzie walki politycznej i propagandy, a tak\u017ce sprzyja\u0142y tworzeniu kultu Stalina.
\nPropagandowa funkcja socrealizmu zwi\u0119kszy\u0142a jego zainteresowanie \u015brodkami masowego przekazu. Ideowe plakaty, masowe imprezy, zawody sportowe mia\u0142y sta\u0107 si\u0119 poparciem zaistnia\u0142ego systemu. Kultura by\u0142a tworzona dla najszerszych mas, by\u0142a przymusowo im narzucona i spowodowa\u0142a izolacj\u0119 \u015brodowisk artystycznych systemu. Model kultury totalitarnej wt\u0142acza\u0142 sztuk\u0119 w okre\u015blone z g\u00f3ry formy i narzuca\u0142 im po\u017c\u0105dane tre\u015bci. Kultura sta\u0142a si\u0119 idealnym t\u0142em do propagandy socjalistycznej.<\/p>\n
\nU podstawy hitlerowskiej polityki kulturalnej tkwi\u0142 spot\u0119gowany do najwy\u017cszego stopnia nacjonalizm. Hitlerowski \u015bwiat narodowego socjalizmu g\u0142osi\u0142 chwa\u0142\u0119 rasy germa\u0144skiej i militarnej pot\u0119gi III Rzeszy. Zosta\u0142a przyj\u0119ta zasada m\u00f3wi\u0105ca o tym, i\u017c kultura niemiecka nie mo\u017ce egzystowa\u0107 obok innych kultur, bowiem pe\u0142ni dla nich rol\u0119 nadrz\u0119dn\u0105 i jest uniwersalna. M\u00f3wiono o likwidacji brzydoty \u015bwiata w ju\u017c istniej\u0105cej kulturze i w dalszym etapie stworzenia pi\u0119kniejszego i lepszego przy udziale kultury germa\u0144skiej. Kultura niemiecka by\u0142a rozpowszechniona po ca\u0142ej Europie, a nazistowska propaganda obj\u0119\u0142a niemal wszystkie dziedziny kultury: filmy, muzyk\u0119, sztuk\u0119 i literatur\u0119. We wszystkich tych sferach istnia\u0142a pe\u0142na cenzura, ograniczenia wolno\u015bci prasy, zgromadze\u0144. Palono tak\u017ce ksi\u0105\u017cki odbiegaj\u0105ce od idei zapocz\u0105tkowanej przez Hitlera. Zosta\u0142y powo\u0142ane r\u00f3\u017cnego rodzaju podmioty i organizacje, kt\u00f3re mia\u0142y na celu sprawowa\u0107 kontrol\u0119 nad kultur\u0105 w ca\u0142o\u015bci. Bez akceptacji aparatu pa\u0144stwowego nic si\u0119 nie dzia\u0142o w literaturze, muzyce czy teatrze.
\nBardzo wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 istoty sztuki nazistowskiej by\u0142 tradycjonalizm. Przejawia\u0142o si\u0119 to w polityce stawiaj\u0105c\u0105 sprzeciw awangard\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a dominuj\u0105c\u0105 w \u015bwiecie zachodnim.
\nJedn\u0105 z dominuj\u0105cych dziedzin sztuki by\u0142a architektura, bo mia\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 moc oddzia\u0142ywania i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyra\u017cania ca\u0142ego pot\u0119\u017cnego imperium Hitlera. Do dzisiejszych czas\u00f3w wzorem hitlerowskiej estetyki s\u0105 monumentalne, neoklasyczne rze\u017aby Arno Brekera i rze\u017aby monumentalne Josefa Thoraka, kt\u00f3re os\u0142awiaj\u0105 kult cia\u0142a i przedstawiaj\u0105 aryjskich heros\u00f3w i r\u00f3wnie \u201eczyste rasowo\u201d kobiety.
\nPo doj\u015bciu do w\u0142adzy Hitlera wiele wybitnych muzyk\u00f3w, artyst\u00f3w i re\u017cyser\u00f3w wybra\u0142o emigracje, najcz\u0119\u015bciej do tych kraj\u00f3w gdzie mogli swobodnie tworzy\u0107. Zostali tyko te osoby, kt\u00f3re przyj\u0119li Hitlera i jego polityk\u0119. Oni wdra\u017cali wszystkie idei nacjonalizmu niemieckiego poprzez utwory muzyczne, kino i teatr. Jednym z najbardziej propagandowych film\u00f3w, kt\u00f3re powsta\u0142y w tym okresie \u201eTriumf Woli\u201d Leni Riefenstahl .
\nNiemiecki nacjonalizm kulturowy sta\u0142 si\u0119 przyk\u0142adem tego jak za pomoc\u0105 sztuki mo\u017cna stworzy\u0107 skuteczne narz\u0119dzie kierowania ca\u0142ym spo\u0142ecze\u0144stwem, ich opini\u0105, wyrachowaniem, a nawet my\u015bl\u0105. Hitlerowi uda\u0142o si\u0119 zmieni\u0107 ca\u0142y ci\u0105g my\u015blenia spo\u0142ecze\u0144stwa, doprowadzaj\u0105c do sytuacji kiedy najwi\u0119ksze kl\u0119ski czy zbrodnie zosta\u0142y postrzegane, jako sukcesy \u015bwiatowe.<\/p>\n
\nPrzyk\u0142adem prowadzenia podobnej polityki jak wspomniane wy\u017cej w dzisiejszych czasach jest Rosja, a dok\u0142adniej polityka, kt\u00f3r\u0105 prowadzi jej prezydent, Wladimir Putin. Dla nikogo nie jest tajemnic\u0105 to, \u017ce Rosjanie \u017cyj\u0105 w \u015bwiecie zbudowanym przez propagand\u0119 Putina. Za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych sfer dzia\u0142alno\u015bci, a najcz\u0119\u015bciej za pomoc\u0105 sfery polityki kulturowej przyw\u00f3dca tworzy nierealny \u015bwiat w kt\u00f3rym Rosja jest najwi\u0119kszym mocarstwem \u015bwiatowym, a sam Putin jest \u201ecesarzem\u201d tej pot\u0119gi. Za przesadnie wyeksponowanymi ksi\u0105\u017ckami o pot\u0119\u017cnej Rosji, za zmanipulowanymi filmami o jej sile i mocy tak naprawd\u0119 kryje si\u0119 smutna historia o kraju, kt\u00f3ry ju\u017c od wielu lat pozostaje zacofany w rozwoju, jednocze\u015bnie b\u0119d\u0105c przekonany o swojej pot\u0119dze.
\nDu\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 dzia\u0142aczy kultury tak\u017ce \u015blepo wierzy w polityk\u0119 w zakresie kultury, zaproponowan\u0105 przez Putina. Ta cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa wy\u015bpiewuj\u0105 o pot\u0119dze przyw\u00f3dcy, tworz\u0105 filmy o mocarstwowo\u015bci Rosji i urbanizuj\u0105 kraj zgodnie z zamys\u0142em Prezydenta. W ten spos\u00f3b Putin rozpowszechnia swoj\u0105 propagand\u0119 w\u015br\u00f3d ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w jest fakt, \u017ce przed aneksj\u0105 Krymu i wkroczeniem si\u0119 wojsk rosyjskich na Ukrain\u0119, na oficjalnej stronie Ministerstwa Kultury Federacji Rosyjskiej pojawi\u0142 si\u0119 kr\u00f3tki \u2013 z\u0142o\u017cony z czterech zda\u0144 \u2013 list o charakterystycznym tytule: \u201eDzia\u0142acze kultury Rosji \u2013 w poparciu stanowiska Prezydenta wobec Ukrainy i Krymu \u201d.Ten list podpisa\u0142o wielu odpowiedzialnych za tworzenie kultury rosyjskiej, tym samym pokazuj\u0105c sw\u00f3j egoizm i niech\u0119\u0107 spojrzenia na prawdziwy \u015bwiat, bez r\u00f3\u017cowych okular\u00f3w.
\nDrugim wa\u017cnym czynnikiem jest ca\u0142kowita kontrola medi\u00f3w i rozpowszechniania przez nie wymy\u015blonej przez Putina propagandowej rzeczywisto\u015bci. Jeden z takich program\u00f3w telewizyjnych jest: \u201eProsta linia z Wladimirem Putinem\u201d. Ten program jest oparty o ca\u0142kowite k\u0142amstwa tego co si\u0119 dziej\u0119 na \u015bwiecie, jak r\u00f3wnie\u017c postrzegania Rosji na arenie mi\u0119dzynarodowej. W tym programie Putin wyst\u0119puj\u0119, jako przyw\u00f3dca ca\u0142ego \u015bwiata i dobroczy\u0144ca, kt\u00f3ra chc\u0119 pom\u00f3c \u201ebiednej Ukrainie \u201d. Za pomoc\u0105 stacji radiowych, telewizji i prasy tw\u00f3rcy kultury w Rosji zapewniaj\u0105, \u017ce z ka\u017cdym dniem \u017cycie w Rosji staje si\u0119 coraz lepszym.
\nKolejnym w\u0105tkiem s\u0105 kilka znanych prezenter\u00f3w telewizji, kt\u00f3rzy wpajaj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwu w swoich programach i przem\u00f3wieniach ide\u0119 rosyjskiej propagandy. Do takich mo\u017cna zaliczy\u0107 W\u0142adimira \u017byrinowskiego, Dmitrija Kisiel\u00f3w i wielu innych os\u00f3b. Ka\u017cdy z nich z pewno\u015bci\u0105 m\u00f3g\u0142 by dosta\u0107 Oskara za najlepsz\u0105 rol\u0119 w stworzeniu kultu Putina. Jeszcze przed pocz\u0105tkiem interwencji na Ukrain\u0119 przez wy\u017cej wymienionych os\u00f3b zacz\u0119to m\u00f3wi\u0107 o wojnie, o Krymie, jako cz\u0119\u015bci Rosji i o wa\u017cno\u015bci zmian geopolitycznych<\/a>. W ten spos\u00f3b krok po kroku Putin przygotowywa\u0142 podstaw\u0119 dla swej dalszej polityki i wojskowej interwencji, kt\u00f3ra w Rosji jest postrzegana, jako pom\u00f3c dla s\u0105siada w walce z ameryka\u0144skimi terrorystami .
\nCa\u0142okszta\u0142t kultury rosyjskiej jest zdominowany t\u0105 propagand\u0105, kt\u00f3ra jest wa\u017cna i skuteczna dla obecnej w\u0142adzy. Wszystkie artyku\u0142y, programy, filmy, ksi\u0105\u017cki i wiele innych utwor\u00f3w przechodz\u0105 cenzur\u0119 kilkakrotnie, do tej pory dop\u00f3ki to nie b\u0119dzie odpowiada\u0107 tym ramom, kt\u00f3re ustawia w\u0142adza. Innego sposobu tworzenia sztuki w tym pa\u0144stwie najzwyczajniej nie ma.
\nPodsumowuj\u0105c, mo\u017cemy z pewno\u015bci\u0105 stwierdzi\u0107, \u017ce kultura jest skutecznym narz\u0119dziem wprowadzenia w\u0142asnych politycznych idei i ideologii. Za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych jej sfer mo\u017cna przekaza\u0107 te wszystkie informacj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwu, kt\u00f3re potem pomog\u0105 stworzy\u0107 imperium, tak jak w przypadku III Rzeszy. Na przyk\u0142adzie dw\u00f3ch najwi\u0119kszych mocarstw XX wieku widzimy jak skuteczne prowadzenia polityki kulturalnej mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 niesamowitym wsparciem idei politycznej. Watro pami\u0119ta\u0107, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne czasy nie s\u0105 wyj\u0105tkiem takich dzia\u0142a\u0144, rosyjska propaganda istnia\u0142a, przetwarza\u0142a si\u0119, zmienia\u0142a si\u0119, ale nadal pozosta\u0142a jednym z dominuj\u0105cych dzia\u0142a\u0144 w sferze kultury.<\/p>\n
\n2.Eliza Ma\u0142ek, Jan Wawrzy\u0144czyk:Kultura rosyjska: postacie, wydarzenia, symbole, daty, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2001,str.139
\n3.D.Welch: Propaganda and the German cinema 1933\u20131945. Tauris, London 2001, str.119
\n4.http:\/\/kulturaenter.pl\/mistrzowie-kultury-kremlowska-hucpa-i-specjalne-wojny\/2014\/04\/, z dnia 17.11.14
\n5. https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=KCYRZs_aZhI, z dnia 26.11.14
\n6. https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=gI2j6SrhLgk, z dnia 26.11.14
\n7.http:\/\/espreso.tv\/news\/2014\/11\/24\/zhurnalist_iz_ssha_tyzhden_dyvyvsya_rosiyske_telebachennya__aby_doslidyty_vplyv_na_mozok, z dnia 26.11.14<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"