Wojna w Donbasie sta\u0142a si\u0119 pr\u00f3b\u0105 odwr\u00f3cenia uwagi \u015bwiata od aneksji Krymu. Warto rozpatrzy\u0107 t\u0105 opcj\u0119 w kt\u00f3rej wojna w Donbasie – to tylko spos\u00f3b destabilizacji politycznej oraz ekonomicznej sytuacji Ukrainy. Prezydent Putin wysy\u0142aj\u0105c swoich najemnik\u00f3w na wsch\u00f3d chcia\u0142 wszelkimi sposobami doprowadzi\u0107 do tego, aby ca\u0142a wsp\u00f3lnota \u015bwiatowa zapomnia\u0142a o nielegalnym zaj\u0119ciu tego p\u00f3\u0142wyspu przez Rosj\u0119. To si\u0119 uda\u0142o i ju\u017c po kilku miesi\u0105cach od przy\u0142\u0105czenia p\u00f3\u0142wyspu , ca\u0142y \u015bwiat skoncentrowa\u0142 si\u0119 na wschodzie Ukrainy i na nowym konflikcie sztucznie stworzonym przez prorosyjskich polityk\u00f3w oraz separatyst\u00f3w.<\/p>\n
Zarys historyczny<\/strong><\/p>\n Analizuj\u0105c proces aneksji Krymu, nale\u017ca\u0142oby zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na uwarunkowania zar\u00f3wno historyczne jak i wydarzenia obecne. Strona Rosyjska, anektuj\u0105c Krym opiera\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na argumentach historycznych[1]<\/a>. Jednym z nich by\u0142o powi\u0105zanie chrztu W\u0142odzimierza Wielkiego i Rusi Kijowskiej. Ukraina w swoim powi\u0105zaniu z Krymem, mog\u0142aby u\u017cywa\u0107 takich samych argument\u00f3w, poniewa\u017c ka\u017cda ze stron mia\u0142a powi\u0105zania z W\u0142odzimierzem Wielkim i Rusi\u0105 Kijowsk\u0105, kt\u00f3re stanowi\u0105 do tej pory, wsp\u00f3lne dziedzictwo.<\/p>\n Warunki legislacyjne<\/p>\n W 1954 r. Krym zosta\u0142 przy\u0142\u0105czony do Ukrai\u0144skiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (zwana dalej USRR), tym samym sprawa przekazania p\u00f3\u0142wyspu ju\u017c dawno zosta\u0142a zamkni\u0119ta. Aktem prawnym normuj\u0105cym zmian\u0119 granic, by\u0142 art. 24 ZSRR[2]<\/a>, w kt\u00f3rym napisano, \u017ce zmiana granic mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko i wy\u0142\u0105cznie przy podj\u0119ciu takiej decyzji przez Wysok\u0105 Rad\u0119 ZSRR, kt\u00f3ra po z\u0142o\u017ceniu wniosku przez G\u0142\u00f3wnego Sekretarza ZSRR, podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o przy\u0142\u0105czeniu p\u00f3\u0142wyspu do USRR. Na pocz\u0105tkowym etapie procesu przekazywania Krymu, ujawni\u0142o si\u0119 szereg problem\u00f3w, jak chocia\u017cby brak poparcia ze strony polityk\u00f3w Zwi\u0105zku Radzieckiego, to ostatecznie przy\u0142\u0105czenie Krymu zosta\u0142o zawarte na podstawie zmiany art. 14 Konstytucji ZSRR z 5 grudnia 1936 r. Zmiana tego artyku\u0142u Rosyjskiej Federacji Socjalistycznej Republik Radzieckich polegaj\u0105ca na usuni\u0119ciu Krymu ze sk\u0142adu RFSRR, co by\u0142o traktowane jako wyra\u017cenie zgody na przeniesienie regionu do innej republiki radzieckiej.<\/p>\n Warunki gospodarcze oraz migracyjne<\/p>\n Na Krymie od ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej istnia\u0142 du\u017cy problem, zwi\u0105zany z migracj\u0105. Dla piastuj\u0105cego wtedy stanowisko I sekretarza, Nikity Chruszczowa, Krym by\u0142 obci\u0105\u017ceniem, z tego te\u017c wzgl\u0119du, i\u017c trudno by\u0142o nim zarz\u0105dza\u0107 z Moskwy. W 1944 r. na Krymie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces deportacji narod\u00f3w, w kt\u00f3rym wysiedleni zostali Tatarzy, Grecy, Bu\u0142garzy[3]<\/a>. Po deportacji sytuacja w Krymie uleg\u0142a pogorszeniu, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na trudn\u0105 sytuacj\u0119 gospodarcz\u0105 i ekonomiczn\u0105. W por\u00f3wnaniu do poprzednich lat produkcja zbo\u017ca spad\u0142a prawie pi\u0119\u0107 razy, kryzys dopad\u0142 tak\u017ce produkcj\u0119 tytoniu i owoc\u00f3w. Wskazane wy\u017cej czynniki i nasilaj\u0105cy si\u0119 kryzys spowodowa\u0142 konieczno\u015b\u0107 zmian, reform i powrotu ludno\u015bci na p\u00f3\u0142wysep. Chruszczow postanowi\u0142 przekaza\u0107 Krym USRR, poniewa\u017c uwa\u017ca\u0142, i\u017c taki problem \u0142atwiej b\u0119dzie rozwi\u0105za\u0107, przy zarzadzaniu z Kijowa i przy zasiedleniu tego p\u00f3\u0142wyspu Ukrai\u0144cami. Najbardziej przekonuj\u0105cymi argumentami podj\u0119cia takiej decyzji by\u0142y uwarunkowania historyczne, gospodarcze i kulturowe. Wtedy jeszcze nikt nie m\u00f3g\u0142 pomy\u015ble\u0107 o tym, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci scenariusz rozwinie si\u0119 w kierunku niepodleg\u0142o\u015bci Ukrainy. Chruszczow by\u0142 pewien tego, \u017ce Krym i tak b\u0119dzie w ZSRR, tylko przy\u0142\u0105czony do USRR, czyli wszystkie problemy z niego wynikaj\u0105ce mia\u0142y spa\u015b\u0107 na rz\u0105d w Kijowie.<\/p>\n Po og\u0142oszeniu niepodleg\u0142o\u015bci Ukrainy w 1991 roku, Krym sta\u0142 si\u0119 Autonomiczn\u0105 Republik\u0105 Krymsk\u0105 w sk\u0142adzie Ukrainy. By\u0142o kilka pr\u00f3b przeprowadzenia referendum, oraz stworzenia niepodleg\u0142ego p\u00f3\u0142wyspu, ale to si\u0119 nie uda\u0142o. Dopiero za rz\u0105d\u00f3w Leonida Kuczmy sytuacja bardziej si\u0119 ustabilizowa\u0142a, poniewa\u017c zosta\u0142a przyj\u0119ta Konstytucja ARK.<\/p>\n Aktualnym problemem pozostawa\u0142a kwestia Floty Czarnomorskiej (rosyjskiej), kt\u00f3ra stacjonowa\u0142a w Sewastopolu. Wed\u0142ug ukrai\u0144skich przepis\u00f3w na jej terytorium zabronione jest stacjonowanie obcych wojsk oraz wojskowych jednostek[4]<\/a>. Rosyjska flota by\u0142a wyj\u0105tkiem, pozwolono jej stacjonowa\u0107 na terytorium pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego do roku 2017. W kwietniu, 2010, obecny wtedy prezydent Ukrainy, Wiktor Janukowycz, podpisa\u0142 \u201ePorozumienia charkowskie[5]<\/a>\u201d. Na podstawie tych um\u00f3w okres stacjonowania Floty by\u0142 przed\u0142u\u017cony do roku 2042.<\/p>\n Przeprowadzenie referendum i aneksja p\u00f3\u0142wyspu<\/strong><\/p>\n Od czas\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bci Ukrainy pytanie o powrocie Krymu do Rosji by\u0142o niejednokrotnie poruszane poprzez rosyjskich polityk\u00f3w, politolog\u00f3w oraz historyk\u00f3w. Putin niejednokrotnie w swoich przem\u00f3wieniach wspomina\u0142 o powrocie Krymu. Wydarzenia 2014 roku na Ukrainie zmieni\u0142y ca\u0142y bieg historii tego pa\u0144stwa. Kreml straci\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wdra\u017cania swych interes\u00f3w poprzez prorosyjskich polityk\u00f3w. Postanawiaj\u0105c wzi\u0105\u0107 rewan\u017c, Prezydent Putin podj\u0105\u0142 pr\u00f3b\u0119 przeprowadzenia referendum i odzyskania Krymu. Referendum ze strony rosyjskiej by\u0142o postrzegane, jako legalne, opieraj\u0105ce si\u0119 na ustawach prawnych. Ze strony ukrai\u0144skiej, oraz przewa\u017caj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 opinii mi\u0119dzynarodowej jest to postrzegane, jako \u0142amanie prawa mi\u0119dzynarodowego, naruszanie granic pa\u0144stwa, oraz okupacj\u0119 terytorium p\u00f3\u0142wyspu.<\/p>\n W nocy z 26 na 27 luty, na ulicach Krymu pojawi\u0142y si\u0119 nieoznakowane jednostki wojskowe (popularnie nazywane zielone ludziki). Ich g\u0142\u00f3wne zadanie polega\u0142o na zaj\u0119ciu budynk\u00f3w administracji oraz przyj\u0119cie pod swoj\u0105 kontrol\u0119 jednostek wojskowych, przynale\u017c\u0105cych do armii Ukrai\u0144skiej. Po wykonaniu tych zada\u0144 nad budynkami administracji pojawi\u0142a si\u0119 flaga rosyjska. R\u00f3wnocze\u015bnie z t\u0105 interwencj\u0105 odbywa\u0142y si\u0119 zmiany we w\u0142adzy ARK. Mohyl\u00f3w, kt\u00f3ry wtedy piastowa\u0142 stanowisko naczelnego ministra ARK zosta\u0142 usuni\u0119ty, ze wzgl\u0119du na jego wsparcie zmian w\u0142adz na Ukrainie i Euromajdanu. Na czele p\u00f3\u0142wyspu stan\u0105\u0142 Siergiej Aksionow, kt\u00f3ry jest liderem \u201eRosyjskiej Jedno\u015bci\u201d, partia kt\u00f3ra nigdy nie zebra\u0142a wi\u0119cej ni\u017c 1-2% g\u0142os\u00f3w w wyborach miejscowych. Po obj\u0119ciu tego stanowiska podporz\u0105dkowa\u0142 on sobie wszystkie wojska p\u00f3\u0142wyspu i oficjalnie zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Prezydenta Putina o wsparcie i pom\u00f3c w \u201estabilizacji sytuacji\u201d. Rosyjskie wojska, kt\u00f3re ju\u017c stacjonowa\u0142y na Krymie przyj\u0119li w\u0142adz\u0119. Ukrai\u0144scy \u017co\u0142nierzy bez walki opu\u015bcili terytorium baz wojskowych. W mediach zosta\u0142o og\u0142oszone, \u017ce odb\u0119dzie si\u0119 referendum, w kt\u00f3rym nie zapowiedziano przy\u0142\u0105czenia do innego pa\u0144stwa, lecz ustabilizowanie sytuacji na danym terytorium. Jednak od samego pocz\u0105tku jasne by\u0142o, \u017ce celem referendum jest przy\u0142\u0105czenie do Rosji. W samej deklaracji o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 ARK by\u0142y nast\u0119puj\u0105ce za\u0142o\u017cenia: w celu po\u0142\u0105czenia si\u0119 z Rosj\u0105 zarz\u0105dzane jest referendum na podstawie kt\u00f3rego og\u0142aszaj\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i wyst\u0119puj\u0105 z pro\u015bb\u0105 przyj\u0119cia w sk\u0142ad Rosyjskiej Federacji. R\u00f3wnie\u017c pytanie referendalne nie by\u0142o skonstruowane w klasyczny spos\u00f3b, tj. pytanie + odpowiedzi TAK \/ NIE do wyboru. Uczestnikom referendum postawiono nast\u0119puj\u0105ce pytania: 1) Czy jeste\u015b za zjednoczeniem Krymu z Rosj\u0105 na prawach podmiotu FR? <\/em>2) Czy jeste\u015b za przywr\u00f3ceniem Konstytucji Republiki Krym z 1992 roku i statusem Krymu jako cz\u0119\u015bci Ukrainy? <\/em>G\u0142osuj\u0105cy nie mieli mo\u017cliwo\u015bci nie g\u0142osowania na te opcje. Wiadomo, \u017ce nikt nie b\u0119dzie chcia\u0142 wybiera\u0107 dla siebie gorszej opcji. Kart do g\u0142osowania wydrukowano oko\u0142o 2, 2 mln. sztuk, co przekracza liczb\u0119 os\u00f3b g\u0142osuj\u0105cych, o 400 tysi\u0119cy os\u00f3b. \u017badnych przedstawicieli mi\u0119dzynarodowych nie dopuszczono do miejsc przeprowadzenia referendum[6]<\/a>, ale w rosyjskich mediach by\u0142a podana informacja o przedstawicielach z USA, Izraelu oraz Chin, kt\u00f3rzy nadzoruj\u0105 proces[7]<\/a>. Nie dopuszczano oficjalnych przedstawicieli instytucji zachodnich, natomiast przyje\u017cd\u017ca\u0142y tam prywatne osoby. W miejscach, gdzie mieszkaj\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci Tatarzy, a dok\u0142adnie w mie\u015bcie Bachczysaraj, g\u0142osowanie si\u0119 nie odbywa\u0142o, poniewa\u017c nie by\u0142o ch\u0119tnych do tworzenia komisji wyborczej. Na listach wyborc\u00f3w znajdowa\u0142y si\u0119 osoby rosyjskiego obywatelstwa, \u201ezielone ludziki\u201d, czyli rosyjscy \u017co\u0142nierzy. Wyniki referendum by\u0142y nast\u0119puj\u0105ce: 96,77% poparcia wej\u015bcia do Federacji Rosyjskiej. Dzie\u0144 po wyg\u0142oszeniu wynik\u00f3w do Putina zosta\u0142a wys\u0142ana pro\u015bba o przy\u0142\u0105czeniu p\u00f3\u0142wyspu do Rosji. 18 marca umowa o przyj\u0119cie Krymu w sk\u0142ad Rosji. Wyniki referendum uzna\u0142y tylko kilka pa\u0144stw: Korea P\u00f3\u0142nocna, Bia\u0142oru\u015b, Mongolia, Syria, Kazachstan oraz Kirgizja. Z tej okazji w Rosji odby\u0142y si\u0119 liczne koncerty, festiwale oraz inne wydarzenia wspieraj\u0105ce i promuj\u0105ce aneksje Krymu.<\/p>\n Aneksja Krymu zosta\u0142a uznana za nielegaln\u0105 przez wiele organizacji mi\u0119dzynarodowych, mi\u0119dzy innymi Rada Europy oraz ONZ. Takie podej\u015bcie wy\u017cej wspomnianych organizacji do aneksji Krymu jeszcze raz podkre\u015bla wa\u017cno\u015b\u0107 nie uznawania referendum oraz pr\u00f3b\u0119 podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 do przywr\u00f3cenia stanu poprzedniego, czyli powr\u00f3t p\u00f3\u0142wyspu Krymskiego w sk\u0142ad Ukrainy.<\/p>\n Jak Rosja zmieni\u0142a Krym<\/strong><\/p>\n Po aneksji Krymu na p\u00f3\u0142wyspie zmieni\u0142o si\u0119 wiele rzeczy. Po pierwsze, prawo, obecnie regulacje prawne obchodz\u0105 si\u0119 na podstawie Konstytucji rosyjskiej. Po drugie, zmieni\u0142a si\u0119 waluta, zamiast hrywny pojawi\u0142y si\u0119 ruble, co od razu spowodowa\u0142o kryzys ekonomiczny. Ceny na produkty wzros\u0142y o 45%, ceny na transport publiczny r\u00f3wnie\u017c wzros\u0142y o kilka procent[8]<\/a>. Po trzecie, zmiana obywatelstwa. Dla wszystkich, kt\u00f3rzy chcieli zostawi\u0107 sobie ukrai\u0144skie obywatelstwo pojawia\u0142y si\u0119 problemy z wyp\u0142atami pensji oraz emerytur, ludzie nie mogli otrzyma\u0107 \u017cadnych us\u0142ug i byli traktowani, jako obcokrajowcy. R\u00f3wnie\u017c ze zmian\u0105 obywatelstwa pojawi\u0142 si\u0119 problem dostania wiz do innych kraj\u00f3w. Pojawi\u0142y si\u0119 problemy z dostarczaniem wody s\u0142odkiej oraz z dostaw\u0105 pr\u0105du. Wielkie przem\u00f3wienia Putina w kt\u00f3rych on wspomina\u0142 o rozwoju turystycznym regionu zosta\u0142y tylko wspomnieniem. Miejsce kiedy\u015b najbardziej popularne w\u015br\u00f3d turyst\u00f3w sta\u0142o si\u0119 pustk\u0105.<\/p>\n Podsumowanie<\/strong><\/p>\n Aneksja Krymu \u2013 to pr\u00f3ba przywr\u00f3cenia wp\u0142yw\u00f3w rosyjskich na terytorium Ukrainy. Jest wiele czynnik\u00f3w, kt\u00f3re spowodowa\u0142y t\u0105 sytuacj\u0119: Flota Czarnomorska by\u0142y sposobem wej\u015bcia na p\u00f3\u0142wysep; podej\u015bcie Rosji do Ukrainy, jako do strefy swych wp\u0142yw\u00f3w i wdra\u017cania swej polityki; wymiar ideologiczny, kulturowy oraz imperialistyczny.<\/p>\n Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce niemal od razu po aneksji p\u00f3\u0142wyspu rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 dzia\u0142ania zbrojne we wschodniej cz\u0119\u015bci Ukrainy trudno prognozowa\u0107 jakimi b\u0119d\u0105 skutki aneksji p\u00f3\u0142wyspu. Aneksja Krymu by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 zmian, kt\u00f3re si\u0119 wydarzy\u0142y na Ukrainie w ci\u0105gu ostatniego roku. Po zwyci\u0119stwie \u201eRewolucji Godno\u015bci\u201d Rosja si\u0119 odp\u0142aci\u0142a za strat\u0119 swoich wp\u0142yw\u00f3w na Ukrainie aneksj\u0105 Krymu. Obecnie Rosja nie jest oficjalnie zaanga\u017cowana w konflikt w Donbasie. Ze wzgl\u0119du na t\u0105 agresj\u0119 relacje Rosji z Zachodem bardzo si\u0119 zaostrzy\u0142y. Fala sankcji przeciwko temu pa\u0144stwu oraz przeciwko niekt\u00f3rym politykom mocno uderzy\u0142a w ekonomi\u0119 Rosji. Trudno prognozowa\u0107 jak dalej si\u0119 potocz\u0105 losy Donbasu oraz w jakim kierunku rozwinie si\u0119 scenariusz na p\u00f3\u0142wyspie Krymskim. Oczywist\u0105 jest jedna rzecz, \u017ce Krym sta\u0142 si\u0119 bardzo drog\u0105 \u201ezachciank\u0105\u201d Putina, kt\u00f3ra znacz\u0105co si\u0119 odbije na rosyjskim bud\u017cecie. Dop\u00f3ki status Krymski nie b\u0119dzie uregulowany to p\u00f3\u0142wysep nie b\u0119dzie mia\u0142 \u017cadnego wsparcia finansowego ze strony Ukrainy czy Zachodu. Ukrai\u0144ska w\u0142adza deklaruje, \u017ce Krym ma powr\u00f3ci\u0107 na Ukrain\u0119, lecz obecna sytuacja mi\u0119dzynarodowa i relacje z Rosj\u0105 udowadniaj, \u017ce w najbli\u017cszym czasie to nie jest mo\u017cliwym.<\/p>\n Bior\u0105c pod uwag\u0119 aktualn\u0105 pozycj\u0119 Rosji, Ukrainy i stron trzecich czyli pa\u0144stw Zachodnich ewentualne negocjacje w sprawie P\u00f3\u0142wyspu Krymskiego stoj\u0105 w martwym punkcie. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce zdolno\u015b\u0107 do skupienia si\u0119 na krymskim problemu w ukrai\u0144skich przyw\u00f3dc\u00f3w pojawi si\u0119 tylko po rozliczeniu sytuacji w Donbasie, co na razie nie jest mo\u017cliwym.<\/p>\n [1]<\/a> M. Milczanowski, Referendum and territorial claim as a justification of annexition : Crimea casus<\/em>,https:\/\/mmilczanowski.wordpress.com\/category\/international-politics-and-security\/ukrainian-conflict\/, z dnia 28.07.2015<\/p>\n [2]<\/a>Konstytucja ZSRR z 1936 roku, http:\/\/constitution.garant.ru\/history\/ussr-rsfsr\/1936\/red_1936\/3958676\/, z dnia 17.06.15<\/p>\n [3]<\/a> A. Rudewycz, 7 fakt\u00f3w o oddaniu Krymu Ukrainie, http:\/\/russian7.ru\/2014\/02\/7-faktov-o-peredache-kryma-ukraine\/, z dnia 17.06.15<\/p>\n [4]<\/a> Ustawa Ukrainy \u21163273 o Zakazie stacjonowania obcych baz wojskowych na terytorium Ukrainy, http:\/\/search.ligazakon.ua\/l_doc2.nsf\/link1\/JF2IX00A.html, z dnia 01.07.2015<\/p>\n [5]<\/a> \u0414\u043e\u0433\u043e\u0432\u0456\u0440 \u042f\u043d\u0443\u043a\u043e\u0432\u0438\u0447\u0430 \u0456 \u041c\u0435\u0434\u0432\u0435\u0434\u0454\u0432\u0430 \u043f\u0440\u043e \u0431\u0430\u0437\u0443\u0432\u0430\u043d\u043d\u044f \u0444\u043b\u043e\u0442\u0443 \u0434\u043e 2042 \u0440\u043e\u043a\u0443, http:\/\/www.pravda.com.ua\/articles\/2010\/04\/22\/4956018\/, z dnia 17.06.15<\/p>\n [6]<\/a> \u041c\u0435\u0436\u0434\u0443\u043d\u0430\u0440\u043e\u0434\u043d\u044b\u043c\u0438 \u043d\u0430\u0431\u043b\u044e\u0434\u0430\u0442\u0435\u043b\u044f\u043c\u0438” \u043d\u0430 \u043a\u0440\u044b\u043c\u0441\u043a\u043e\u043c „\u0440\u0435\u0444\u0435\u0440\u0435\u043d\u0434\u0443\u043c\u0435” \u0431\u044b\u043b\u0438 \u0442\u043e\u043b\u044c\u043a\u043e \u043f\u0440\u043e\u0440\u043e\u0441\u0441\u0438\u0439\u0441\u043a\u0438\u0435 \u043f\u043e\u043b\u0438\u0442\u0438\u043a\u0438 \u0438 \u043c\u0430\u0440\u0433\u0438\u043d\u0430\u043b\u044c\u043d\u044b\u0435 \u0444\u0440\u0438\u043a\u0438. http:\/\/censor.net.ua\/photo_news\/276334\/mejdunarodnymi_nablyudatelyami_na_krymskom_referendume_byli_tolko_prorossiyiskie_politiki_i_marginalnye, z dnia 17.06.15<\/p>\n