W ostatniej dekadzie Stany Zjednoczone kilka razy zmienia\u0142y swoje plany dotycz\u0105ce tzw. \u201etarczy przeciwrakietowej\u201d w Europie. W\u0105tek ten dotyczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c Polski w 2009 r., kiedy administracja prezydenta Obamy og\u0142osi\u0142a realizacj\u0119 tego projektu pod zmienion\u0105 postaci\u0105. W \u015bwietle trwaj\u0105cej implementacji postanowie\u0144 uk\u0142adu Waszyngton-Teheran oraz obiektywnej oceny ira\u0144skiego programu rakietowego wydaje si\u0119, \u017ce czas dokona\u0107 nast\u0119pnej korekty. Czyli czasowego zawieszenia budowy zaawansowanych system\u00f3w Aegis Ashore na rzecz obrony przeciwrakietowej Patriot lub nawet system\u00f3w THAAD \u2013 w Polsce.<\/p>\n
We wrze\u015bniu 2009 r. prezydent Barak Obama og\u0142osi\u0142 czterocz\u0119\u015bciowy plan tzw. \u201eEuropean Phased Adaptive Approach\u201d. Jego nazwa wynika\u0142a z tego, \u017ce mia\u0142 powstawa\u0107 fazowo i by\u0107 adaptowany do natury rozwijaj\u0105cych si\u0119 zagro\u017ce\u0144. Zadaniem EPAA mia\u0142o by\u0107 reagowanie na rakiety \u015bredniego i dalekiego zasi\u0119gu. Cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci chodzi\u0142o o powstrzymanie proliferacji technologii rakietowej i nuklearnej na obszarze Bliskiego Wschodu. W Europie pierwszy z system\u00f3w Aegis z zestawem rakiet przechwytuj\u0105cych SM3-IA zosta\u0142 rozmieszczony w marcu 2011 r. Dwa lata p\u00f3\u017aniej w 2013 r. tzw. czwarta faza planu zosta\u0142a zawieszona z powodu wolniejszego ni\u017c s\u0105dzono rozwoju potencja\u0142u ira\u0144skich rakiet oraz technicznych trudno\u015bci ze strony USA w pracy nad systemem przechwytywania pocisk\u00f3w mi\u0119dzykontynentalnych (ICBMs). W ko\u0144cu w dniu 12 maja 2016 r. 24 rakiety SM3-IB i radar SPY-1D Aegis Ashore zosta\u0142y certyfikowane operacyjnie w Rumunii.<\/p>\n
Dzi\u0119ki wsparciu NATO, Stany Zjednoczone odnios\u0142y sukces we wprowadzaniu pierwszej i drugiej fazy EPAA. Testowanie systemu obronnego Aegis demonstrowa\u0142o wyj\u0105tkowo pozytywne wyniki. Efektywno\u015b\u0107 tego uzbrojenia zosta\u0142a wzmocniona w 2012 r. przez zbudowanie radaru X-band w Turcji i trwaj\u0105cej integracji z innymi elementami obrony przeciwrakietowej pa\u0144stw Sojuszu. W przysz\u0142o\u015bci EPAA ma wnosi\u0107 istotny wk\u0142ad do systemu obrony przeciwrakietowej NATO.<\/p>\n
Opisywana koncepcja koncentruje si\u0119 przede wszystkim na regionie Bliskiego Wschodu i Afryki P\u00f3\u0142nocnej. W szczeg\u00f3lno\u015bci chodzi o Iran, potencjalnie wrogie pa\u0144stwo. Jego rakiety o zasi\u0119gu oko\u0142o 2000 km pozwalaj\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 terytorium niekt\u00f3rych pa\u0144stw NATO m.in. Turcji, Bu\u0142garii, Rumunii i Grecji. W\u015br\u00f3d pa\u0144stw Bliskiego Wschodu to w\u0142a\u015bnie Teheran posiada najbardziej zaawansowany program bada\u0144 nad produkcj\u0105 nuklearnych g\u0142owic i ich no\u015bnik\u00f3w. EPAA odpowiada na to zagro\u017cenie, poniewa\u017c okaza\u0142a si\u0119 wiarygodn\u0105 technologi\u0105, relatywnie oszcz\u0119dn\u0105 w sensie finansowania, a tak\u017ce szybk\u0105 w adaptacji do nieustannie zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w \u015brodowiska bezpiecze\u0144stwa mi\u0119dzynarodowego. W trakcie realizacji tego projektu na ka\u017cdym etapie Stany Zjednoczone mog\u0142y wprowadza\u0107 coraz bardziej sprawne \u015brodki ra\u017cenia oraz radary zar\u00f3wno na morzu jak i na l\u0105dzie. Wszystkie prace zmierza\u0142y w kierunku skutecznego poradzenia sobie z nieodleg\u0142\u0105 perspektyw\u0105 u\u017cycia pocisk\u00f3w balistycznych przez tzw. \u201epa\u0144stwa zb\u00f3jeckie\u201d. Zachodzi jednak powa\u017cna w\u0105tpliwo\u015b\u0107 czy zagro\u017cenie rakietowe ze strony Iranu lub tzw. \u201epa\u0144stw upad\u0142ych\u201d nie jest iluzj\u0105 z punktu widzenia Europy?<\/p>\n
Porozumienie z Iranem zako\u0144czy\u0142o si\u0119 sukcesem w lipcu 2015 r. W tych nowych warunkach mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania przez Iran broni nuklearnej oraz rakiet do jej przenoszenia oddali\u0142a si\u0119 o co najmniej 15 lat. W efekcie czego dosz\u0142o do du\u017cego zredukowania zagro\u017cenia przynajmniej w \u015bredniookresowej perspektywie do poziomu fundamentalnie innego ni\u017c przewidywano, kiedy EPAA by\u0142a formu\u0142owana ponad siedem lat temu.<\/p>\n
Inny czynnik zmiany sytuacji w ostatnich latach to brak post\u0119pu w ira\u0144skich badaniach nad zwi\u0119kszeniem potencja\u0142u i zdolno\u015bci rakietowych poza \u015bredni zasi\u0119g. Przez wiele lat wywiad ameryka\u0144ski przewidywa\u0142, \u017ce Iran m\u00f3g\u0142by dokona\u0107 testu rakiety mi\u0119dzykontynentalnej (ICBM) do 2015 r. Chocia\u017c Teheran jak do tej pory nie wykona\u0142 \u017cadnej pr\u00f3by nawet z rakiet\u0105 po\u015bredniego zasi\u0119gu (IRBM), kt\u00f3ra mog\u0142aby zagrozi\u0107 ca\u0142ej Europie w\u0142\u0105cznie z Skandynawi\u0105, Islandi\u0105 i Portugali\u0105. Co wi\u0119cej nawet po wykonaniu udanego testu rozw\u00f3j takiej broni musia\u0142by wymaga\u0107 jeszcze kilku lat bada\u0144.<\/p>\n
Ira\u0144skie rakiety \u201eSimorgh\u201d mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 jako punkt wyj\u015bcia w przyspieszeniu rozwoju no\u015bnik\u00f3w o dalekim zasi\u0119gu. Wskazana rakieta, kt\u00f3ra pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0119 rzekomo przesz\u0142a w 2010 r., zosta\u0142a prawdopodobnie odpalona w zesz\u0142ym miesi\u0105cu \u2013 test nie powi\u00f3d\u0142 si\u0119. Zatem ca\u0142y ira\u0144ski projekt maj\u0105cy w swoim za\u0142o\u017ceniu osi\u0105gn\u0105\u0107 zdolno\u015b\u0107 przenoszenia g\u0142owic konwencjonalnych lub nuklearnych o dalekim zasi\u0119gu, okre\u015blony wed\u0142ug pocz\u0105tkowego planu EPAA, ma po\u015blizg czasowy o wi\u0119cej ni\u017c pi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n
W obliczu fundamentalnego zmniejszenia zagro\u017cenia w Europie ze strony ira\u0144skich rakiet, Stany Zjednoczone i NATO powinny ponownie dokona\u0107 oceny ewoluuj\u0105cych warunk\u00f3w bezpiecze\u0144stwa w \u015bwietle zachodz\u0105cych zmian w regionie Bliskiego Wschodu, Afryki P\u00f3\u0142nocnej i w Europie \u015arodkowo-Wschodniej.<\/p>\n
Ostatnie wydarzenia pokazuj\u0105, \u017ce nasi sojusznicy dok\u0142adaj\u0105 wszelkich stara\u0144, aby Aegis Ashore powsta\u0142 bez \u017cadnych op\u00f3\u017anie\u0144. Nawet w bardziej zaawansowanej wersji – uzbrojonej w rakiety SM3-IIA. Ju\u017c dzie\u0144 po zako\u0144czeniu drugiej fazy w Deveselu w Rumunii ruszy\u0142a oficjalnie budowa w Redzikowie. Pomimo faktu deklarowania na szczycie w Walii w 2014 m.in. \u201eJe\u017celi mi\u0119dzynarodowe wysi\u0142ki spowoduj\u0105 zmniejszenie zagro\u017ce\u0144 wynikaj\u0105cych z rozprzestrzeniania pocisk\u00f3w balistycznych, program obrony przeciwrakietowej NATO mo\u017ce i b\u0119dzie odpowiednio dostosowany\u201d. (Deklaracja szczytu walijskiego pkt. 55 \u2013 dost\u0119pna na stronie Biura Bezpiecze\u0144stwa Narodowego).<\/p>\n
Nie ma \u017cadnego zaskoczenia, \u017ce Moskwa od r\u0119ki odrzuci\u0142a wszelkie zapewnienia USA i NATO, \u017ce system Aegis Ahore nie mo\u017ce w \u017cadnym wypadku zmniejszy\u0107 zdolno\u015bci rosyjskiego odstraszania strategicznego. Wiele czasu nie min\u0119\u0142o, aby zauwa\u017cy\u0107 wzmo\u017cenie w eskalowaniu napi\u0119cia m.in. 12 maja RAF podrywa\u0142 my\u015bliwce w celu przechwycenie trzech rosyjskich transportowc\u00f3w zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 do granic pa\u0144stw ba\u0142tyckich. Z kolei w dniu 13 maja Kreml og\u0142osi\u0142, i\u017c bazy w Rumunii i w Polsce zostan\u0105 wpisane na wysokie pozycje listy cel\u00f3w, kt\u00f3re zostan\u0105 zniszczone natychmiast gdyby Rosja zosta\u0142a zaatakowana, poniewa\u017c stanowi\u0105 one ogromne zagro\u017cenie dla ich system\u00f3w obronnych. W tym sensie niekt\u00f3rzy eksperci maj\u0105 racj\u0119, \u017ce zar\u00f3wno USA jak i NATO nie potrzebnie skazuje si\u0119 na zarzut nie m\u00f3wienia ca\u0142ej prawdy na temat obrony przeciwrakietowej w Europie.<\/p>\n
W rzeczywisto\u015bci znacz\u0105ce polityczne i finansowe koszty rozmieszczania zaawansowanych system\u00f3w Aegis Ashore w Polsce wychodz\u0105 daleko poza wsp\u00f3\u0142mierne zagro\u017cenie. Z pewno\u015bci\u0105 wysoko moralizatorski ton za powy\u017csz\u0105 inwestycj\u0105 tak \u0142atwo nie ust\u0105pi bior\u0105c pod uwag\u0119 stawk\u0119 konfrontacji Zachodu z Rosj\u0105. Niemniej s\u0105 lepsze sposoby, aby zapewni\u0107 Polsce gwarancje bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re by\u0142yby zdecydowanie bardziej adekwatne do obecnych wymog\u00f3w i ryzyka konfliktu.<\/p>\n
W mojej opinii Sojusz powinien adoptowa\u0107 si\u0119 do realnej sytuacji zagro\u017cenia, a ta jednoznacznie uzasadnia czasowe odej\u015bcie od trzeciej fazy EPAA. W efekcie czego uzyskane oszcz\u0119dno\u015bci powinny by\u0107 przeznaczone na priorytetowe zadania, czyli wzmocnienia konwencjonalnego potencja\u0142u wschodniej flanki (obrona i odstraszanie) oraz zmniejszenia stanu napi\u0119cia w relacjach z Rosj\u0105 bez najmniejszego uszczerbku dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stw Europy \u015arodkowo-Wschodniej. W ramach takiego planu Polska powinna otrzyma\u0107 rekompensat\u0119 w postaci defensywnych system\u00f3w obrony przeciwrakietowej Patriot lub nawet system\u00f3w THAAD, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 du\u017co bardziej warto\u015bciowe w obliczu napadu rakietowego kr\u00f3tkiego zasi\u0119gu (Obw\u00f3d Kaliningradzki). Z pewno\u015bci\u0105 Patrioty mniej prowokowa\u0142yby Rosj\u0119 ni\u017c system Aegis, do kt\u00f3rego i tak mo\u017cna by\u0142oby powr\u00f3ci\u0107 w sytuacji niewype\u0142niania zobowi\u0105za\u0144 przez Iran. Ponadto, taka inicjatywa by\u0142aby bardziej pomocna w utrzymaniu mi\u0119dzynarodowego przekonania, co do szczerych intencji naszych sojusznik\u00f3w z USA i NATO w zakresie obrony zbiorowej \u2013 art. 5 Traktatu\u00a0 Waszyngto\u0144skiego. W ko\u0144cu egzystencjalne zagro\u017cenie dla Polski nie stanowi Iran Ajatollah\u00f3w, ale Rosja Putina.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W ostatniej dekadzie Stany Zjednoczone kilka razy zmienia\u0142y swoje plany dotycz\u0105ce tzw. \u201etarczy przeciwrakietowej\u201d w Europie. W\u0105tek ten dotyczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c Polski w 2009 r., kiedy administracja prezydenta Obamy og\u0142osi\u0142a realizacj\u0119 tego projektu pod zmienion\u0105 postaci\u0105. W \u015bwietle trwaj\u0105cej implementacji postanowie\u0144 uk\u0142adu Waszyngton-Teheran oraz obiektywnej oceny ira\u0144skiego programu rakietowego wydaje si\u0119, \u017ce czas dokona\u0107 nast\u0119pnej korekty. …<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":2889,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-default-ns.php","format":"standard","meta":[],"categories":[3,8],"tags":[197,260,304,305],"yoast_head":"\n