{"id":2956,"date":"2016-08-02T14:40:12","date_gmt":"2016-08-02T14:40:12","guid":{"rendered":"https:\/\/sztab.org\/?p=2956"},"modified":"2018-04-10T09:35:41","modified_gmt":"2018-04-10T09:35:41","slug":"deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/","title":{"rendered":"Deradykalizacja a nie kryminalizacja? Inne sposoby walki z islamskim terroryzmem"},"content":{"rendered":"

W kr\u00f3tszej perspektywie czasowej mo\u017cemy, niestety, spodziewa\u0107 si\u0119 ci\u0105gle du\u017cej liczby atak\u00f3w terrorystycznych na terenie Europy. Co do deradykalizacji – tak, na jej efekty trzeba czeka\u0107 i jej wielkim problemem jest to, \u017ce trudno zmierzy\u0107 jej skuteczno\u015b\u0107 – z dr. Kacprem R\u0119kawkiem z Polskiego Instytutu Spraw Mi\u0119dzynarodowych rozmawia Artur Dubiel.\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0– Panie doktorze, jako jeden z nielicznych w tym kraju m\u00f3wi pan otwarcie o potrzebie procesu deradykalizacji, czym jest \u00f3w poj\u0119cie?<\/strong><\/p>\n

Najkr\u00f3cej – praktyka przekonywania os\u00f3b o radykalnych pogl\u0105dach, by je zmieni\u0142y, na bardziej umiarkowane. Odwr\u00f3cenie radykalizacji, kt\u00f3ra jest dynamicznym procesem spo\u0142ecznym. I \u017ceby by\u0142o jasne, to rzecz bardzo trudna do osi\u0105gni\u0119cia, cz\u0119sto niemo\u017cliwa. Jest jednak nagroda pocieszenia, poniewa\u017c nawet je\u015bli kogo\u015b nie przekonamy, by z d\u017cihadysty sta\u0142 si\u0119 konserwatyst\u0105 lub socjaldemokrat\u0105, to ci\u0105gle mo\u017cemy pom\u00f3c mu „odej\u015b\u0107 od terroryzmu”, porzuci\u0107 my\u015bl o dzia\u0142aniach zbrojnych w imi\u0119 wyznawanych radykalnych pogl\u0105d\u00f3w. Te w nim\/niej pozostan\u0105, ale przynajmniej nie b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 aktywizmowi terrorystycznemu. St\u0105d rozr\u00f3\u017cnienie – deradykalizacja (deradicalisation) i odchodzenie od terroryzmu (disengagement). Chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107 to pierwsze, ale w praktyce cz\u0119sto szczytem marze\u0144 jest to drugie.<\/p>\n

\u00a0– I naprawd\u0119 pan wierzy w powodzenie metod mi\u0119kkich, kiedy te twarde cz\u0119sto nie przynosz\u0105 efektu?<\/strong><\/p>\n

M\u00f3wi pan j\u0119zykiem, kt\u00f3ry dominuje w dyskursie na takie tematy w Polsce. Najpierw jest zdziwienie, \u017ce antyterroryzm to nie tylko antyterrory\u015bci, a potem atak na kogo\u015b, kto proponuje mi\u0119kkie rozwi\u0105zania. Zaznaczam, \u017ce te umownie nazywane mi\u0119kkimi dzia\u0142ania antyterrorystyczne nie istniej\u0105 w pr\u00f3\u017cni, nie. One s\u0105 dope\u0142nieniem dzia\u0142a\u0144 operacyjnych instytucji odpowiedzialnych za bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa. Pami\u0119tajmy, \u017ce UE proponuje pa\u0144stwom, by organizowa\u0142y sw\u00f3j antyterroryzm w filary i tam, owszem, jest ta pi\u0119\u015b\u0107, to unijne \u201epursue\u201d, ale jest te\u017c \u201eprevent\u201d, kt\u00f3ry wcale nie oznacza prewencyjnych aresztowa\u0144. To jest przeciwdzia\u0142anie temu, by ludzie nie zwracali si\u0119 w stron\u0119 terroryzmu jako narz\u0119dzia rozwi\u0105zywania problem\u00f3w i to przeciwdzia\u0142anie mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cnoraki charakter. Jednym z jego element\u00f3w jest rozwijanie strategii deradykalizacji, przygotowywanie odpowiednich program\u00f3w w tym zakresie i przede wszystkim \u2013 skrajanie ich na miar\u0119 lokalnych potrzeb i mo\u017cliwo\u015bci, bo np. w Wielkiej Brytanii to og\u00f3lnopa\u0144stwowy proces, z milionami funt\u00f3w bud\u017cetu, ale warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie wzi\u0105\u0142 si\u0119 znik\u0105d. Rozwin\u0105\u0142 si\u0119 po zamachach z 7 lipca 2005 r., kiedy Brytyjczycy przekonali si\u0119, jakie szkody mo\u017ce wyrz\u0105dzi\u0107 im domoros\u0142y terroryzm. Doszli do wniosku, \u017ce co\u015b robili \u017ale i postanowili to zmieni\u0107, by w przysz\u0142o\u015bci m\u00f3c spokojnie spojrze\u0107 w lustro i powiedzie\u0107, \u017ce nie zaniedbali innych sposob\u00f3w, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mogliby kogo\u015b odci\u0105gn\u0105\u0107 od terroryzmu.<\/p>\n

\u00a0– No przepraszam, ale przekonywanie i namawianie kojarzy mi si\u0119 z negocjacjami, a w Europie mamy do czynienia z terroryzmem IV fali, terrory\u015bci nie chc\u0105 negocjowa\u0107 i nie boj\u0105 si\u0119 w\u0142asnej \u015bmierci!<\/strong><\/p>\n

Tak, ale tu nie chodzi o terroryst\u00f3w, nie o nich w og\u00f3le rozmawiamy. Terroryst\u00f3w trzeba zatrzyma\u0107 i zamkn\u0105\u0107 w wi\u0119zieniu. Tam mo\u017cna zastanowi\u0107 si\u0119, czy w nich nie zaoferowa\u0107 im mo\u017cliwo\u015bci deradykalizacji lub pozytywnie odpowiedzie\u0107 na wysy\u0142ane przez nich samych w tym wzgl\u0119dzie impulsy. Gra jednak toczy si\u0119 o osoby, kt\u00f3re z terroryzmem maj\u0105 bardzo niewiele wsp\u00f3lnego \u2013 o koleg\u00f3w, przyjaci\u00f3\u0142, rodziny tych radyka\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych cz\u0142onkowie mog\u0105 wykazywa\u0107 pewne symptomy fascynacji d\u017cihadyzmem, ale nie pope\u0142nili jeszcze \u017cadnych przest\u0119pstw, nie mo\u017cna i nie ma za co zamkn\u0105\u0107 ich do wi\u0119zienia. Pozostawienie ich jednak samym sobie jest cz\u0119sto jednak b\u0142\u0119dem, bo by\u0107 mo\u017ce, podkre\u015blam by\u0107 mo\u017ce, niekt\u00f3rzy z nich potem zasil\u0105 szeregi organizacji terrorystycznych. Taniej i skuteczniej, tak my\u015bl\u0105 np. Brytyjczycy, b\u0119dzie zadba\u0107 o ich deradykalizacj\u0119 zanim si\u0119 ona tak naprawd\u0119 zacznie. Potem mo\u017cna ich ju\u017c tylko \u015bciga\u0107, aresztowa\u0107 itp. Sam Pan wie, \u017ce policja i s\u0142u\u017cby specjalne nie narzekaj\u0105 na brak zaj\u0119\u0107 i je\u015bli mo\u017cna im nieco odj\u0105\u0107 obowi\u0105zk\u00f3w, to czemu z tego nie skorzysta\u0107 i nakaza\u0107 instytucjom dostarczaj\u0105cym us\u0142ugi spo\u0142eczne dalej je dostarcza\u0107, ale tym razem w imi\u0119 zwalczania radykalizacji – zjawiska prowadz\u0105cego lub mog\u0105cego prowadzi\u0107 do terroryzmu? Oczywi\u015bcie, teoria i praktyka deradykalizacji ma zastosowanie, kiedy potencjalnych terroryst\u00f3w jest du\u017co, kiedy staje si\u0119 to, przynajmniej w niekt\u00f3rych miastach, gminach, regionach problemem mini-spo\u0142ecznym i nie wystarczy ju\u017c po prostu ogranicza\u0107 swoich dzia\u0142a\u0144 antyterrorystycznych do kryminalizacji.<\/p>\n

\u00a0– Wr\u00f3\u0107my do samej deradykalizacji, prym w tych dzia\u0142aniach wiod\u0105 Skandynawowie, z czego to wynika?<\/strong><\/p>\n

Fakt, Skandynawowie i Niemcy s\u0105 tutaj pionierami, Dania jest pa\u0144stwem ramowym UE w dziedzinie deradykalizacji. I teraz zaskoczenie – ich programy deradykalizacyjne, prowadzone przez organizacje pozarz\u0105dowe i cz\u0119\u015bciowo finansowane przez pa\u0144stwo lub w\u0142adze samorz\u0105dowe, nie by\u0142y oryginalnie nakierowane na potencjalnych terroryst\u00f3w-islamist\u00f3w. Nie, ich celem by\u0142y „sceny” neo-nazistowskie, ekstremalnej prawicy w tych krajach, potem te\u017c cz\u0142onkowie gang\u00f3w motocyklowych. W przypadku Skandynaw\u00f3w, Norweg\u00f3w, Du\u0144czyk\u00f3w, w mniejszym stopniu Szwed\u00f3w, to by\u0142a do\u015b\u0107 pragmatyczna decyzja, by u\u017cy\u0107 dost\u0119pnych instrument\u00f3w pa\u0144stwa dobrobytu w ograniczaniu skutk\u00f3w kryminalnych dzia\u0142a\u0144 i postaw cz\u0142onk\u00f3w grup neo-nazistowskich. Pomoc w powrocie do spo\u0142ecze\u0144stwa, droga wyj\u015bcia – st\u0105d nazwy tych program\u00f3w: „EXIT”. Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce to metodologia, kt\u00f3r\u0105 rozwini\u0119to pracuj\u0105c z klientami, bo tak nazywa si\u0119 partycypuj\u0105cych w takich programach, nie maj\u0105cych nic wsp\u00f3lnego z d\u017cihadyzmem.<\/p>\n

\u00a0– Czy mimo r\u00f3\u017cnic w samych narodowych programach pomocy, organizatorzy wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 ze sob\u0105, wymieniaj\u0105 si\u0119 do\u015bwiadczeniami? Podopieczni zapewne to nie s\u0105 \u0142atwi ludzie w kontakcie i wsp\u00f3\u0142pracy.<\/strong><\/p>\n

Nie s\u0105 \u0142atwi, oczywi\u015bcie i dlatego „wyj\u015bcie” zaczyna si\u0119 cz\u0119sto w wi\u0119zieniach, kiedy kto\u015b taki dopiero mo\u017ce na spokojnie, a ma na to sporo czasu, zda\u0107 sobie spraw\u0119 z konsekwencji swoich czyn\u00f3w. I to on\/ona musz\u0105 chcie\u0107 tego wyj\u015bcia, musz\u0105 go szuka\u0107. Alternatywnie, takiego wyj\u015bcia mog\u0105 dla tych ludzi szuka\u0107 tak\u017ce ich bliscy i zg\u0142asza\u0107 ich do takich program\u00f3w, ale uwaga – zgoda, wsp\u00f3\u0142praca samego „radyka\u0142a” jest tu niezb\u0119dna. Bez tego nie ma szans na jakiekolwiek „wyj\u015bcie”.<\/p>\n

Odno\u015bnie wsp\u00f3\u0142pracy – tak, jest europejska sie\u0107 RAN – Radicalisation Awareness Network, kt\u00f3rej zadaniem jest gromadzenie wiedzy i przekazywanie jej pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim UE. Sie\u0107 ma swoje spotkania, obecni na nich s\u0105 przedstawiciele ok. 30 kraj\u00f3w, bo przyje\u017cd\u017caj\u0105 tam te\u017c np. Norwegowie, kt\u00f3rych do\u015bwiadczenia w tym zakresie s\u0105 bardzo cenne, jest transfer wiedzy, mo\u017cliwo\u015b\u0107 podpatrywania tego, jak inni sobie z tym problemem radz\u0105.<\/p>\n

\u00a0– W Kanadzie mocno krytykowano programy deradykalizuj\u0105ce, mocno si\u0119 one r\u00f3\u017cni\u0142y od tych z p\u00f3\u0142nocy Europy? Niekt\u00f3rym \u015brodowiskom nie podoba\u0142o si\u0119, \u017ce pomoc dla radyka\u0142\u00f3w mo\u017ce by\u0107 i jest wi\u0119ksza od tej dla ludzi nie b\u0119d\u0105cych zagro\u017ceniem a potrzebuj\u0105cych pomocy ze strony pa\u0144stwa czy samorz\u0105du.<\/strong><\/p>\n

Takie programy, je\u015bli si\u0119 rozbudowuj\u0105 i maj\u0105 rosn\u0105ce bud\u017cety, zawsze i wsz\u0119dzie podlegaj\u0105 krytyce. W Szwecji, wydawa\u0142oby si\u0119 modelowym pa\u0144stwie dobrobytu, kt\u00f3re w Polsce cz\u0119sto nies\u0142usznie jest oceniane jako miejsce, gdzie bez powodu ka\u017cdy, a zw\u0142aszcza imigrant lub uchod\u017aca, dostaj\u0105 zasi\u0142ek od pa\u0144stwa, jest wielki op\u00f3r przed uruchomieniem takich program\u00f3w dla potencjalnych, zaznaczam – potencjalnych, terroryst\u00f3w d\u017cihadyst\u00f3w lub dla powracaj\u0105cych z Syrii szwedzkich „zagranicznych bojownik\u00f3w”. Rz\u0105dzi dyskurs: ” tak, jed\u017a na d\u017cihad do Syrii, przyst\u0105p do Pa\u0144stwa Islamskiego, wr\u00f3c, a my nie tylko nie wsadzimy Ci\u0119 do wi\u0119zienia, ale jeszcze znajdziemy Ci prac\u0119 i mieszkanie”. I rzeczywi\u015bcie, dla wielu os\u00f3b tak mo\u017ce to wygl\u0105da\u0107, ale prosz\u0119 wys\u0142ucha\u0107 samorz\u0105dowc\u00f3w ze szwedzkiego Goteborga, z kt\u00f3rego co najmniej 50 os\u00f3b pojecha\u0142o do Syrii. Dla nich to nie s\u0105 odosobnione sytuacje, to zaczyna powoli by\u0107 procesem spo\u0142ecznym, nad kt\u00f3rym warto si\u0119 pochyli\u0107 i warto wyda\u0107 na jego zrozumienie, czy mitygowanie jego skutk\u00f3w, publiczne pieni\u0105dze.<\/p>\n

\u00a0– Owe dzia\u0142ania maj\u0105 by\u0107 ofert\u0105 z wyprzedzeniem czy dzia\u0142aniem ju\u017c po stwierdzeniu potencjalnych zagro\u017ce\u0144, czy mo\u017ce jednym i drugim? Wygl\u0105da to troch\u0119 na rzucenie r\u0119kawicy w „walce o serca i umys\u0142y”. Na Zachodzie sporym zagro\u017ceniem cz\u0119sto bywa dopiero drugie pokolenie przybyszy, co wi\u0119cej, bratem jednego z zamachowc\u00f3w by\u0142 sportowiec, reprezentant Belgii…<\/strong><\/p>\n

„EXIT” jest dla tych, kt\u00f3rzy ju\u017c poczynili pewne kroki na drodze radykalizacji, wi\u0119c mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce to dzia\u0142ania reaktywne. Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce pom\u00f3c komu\u015b w odej\u015bciu od zbrojnej i radykalnej ideologii mo\u017cna te\u017c na wczesnym etapie radykalizacji. Dla kogo\u015b na takiego nie trzeba specjalnego programu, czasem wystarczy wi\u0119cej uwagi, czasem pomoc w szkole, pojawienie si\u0119 na jego osiedlu nowej infrastruktury sportowej itd. Tu pojawia si\u0119 w\u0105tek „walki o serca i umys\u0142y”,czyli antyterrorystycznej prewencji na „mi\u0119kko”. Ch\u0119\u0107 zapobiegania radykalizacji i ew. przyst\u0105pieniu przez kogo\u015b do organizacji terrorystycznej nie poprzez zamkni\u0119cie go do wi\u0119zienia, ale rozwodnienie jego radykalizmu przy u\u017cyciu instrument\u00f3w b\u0119d\u0105cych w dyspozycji pa\u0144stwa czy samorz\u0105du lokalnego. Pami\u0119tajmy jednak te\u017c, \u017ce niewa\u017cne jak bardzo dane pa\u0144stwo si\u0119 w takie dzia\u0142ania zaanga\u017cuje, to zawsze b\u0119d\u0105 jednostki, kt\u00f3re si\u0119gn\u0105 po terroryzm, by zrealizowa\u0107 swoje cele polityczne, odreagowa\u0107 frustracje, zem\u015bci\u0107 si\u0119 itd. St\u0105d te r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy bra\u0107mi, kolegami z podw\u00f3rka, bo cho\u0107 radykalizacj\u0119 nap\u0119dzaj\u0105 r\u00f3wie\u015bnicy, koledzy, rodzina potencjalnego terrorysty, to nie ka\u017cdy po\u0142knie d\u017cihadystyczny haczyk. Podobnie jak w przesz\u0142o\u015bci nie ka\u017cdy katolik z Irlandii P\u00f3\u0142nocnej by\u0142 w IRA a Bask w ETA. To zawsze, w ostatecznym rozrachunku, indywidualna decyzja.<\/p>\n

\u00a0– \u017beby by\u0142a jasno\u015b\u0107, powy\u017csze dzia\u0142ania mi\u0119kkie nie maj\u0105 zast\u0119powa\u0107 dotychczasowych dzia\u0142a\u0144 a jedynie je uzupe\u0142nia\u0107?<\/strong><\/p>\n

Nie, absolutnie nie. Du\u0144czycy, kt\u00f3rych oskar\u017ca si\u0119 o „mi\u0119kkie” podej\u015bcie, najlepiej pr\u00f3buj\u0105 skontrowa\u0107 takie stwierdzenia m\u00f3wi\u0105c: „je\u015bli pope\u0142ni\u0142e\u015b przest\u0119pstwo, to Twoje miejsce jest w wi\u0119zieniu, ale je\u015bli jeste\u015b jednym z tych, kt\u00f3rzy co najwy\u017cej sp\u0119dzaj\u0105 czas z przest\u0119pcami, s\u0142uchaj\u0105 ich, to mo\u017cemy zaoferowa\u0107 Ci co\u015b innego”. Szokuje nad jednak to, \u017ce potrafi\u0105 takie podej\u015bcie rozci\u0105ga\u0107 tak\u017ce na wracaj\u0105cych z Syrii „zagranicznych bojownik\u00f3w”, bo z polskiego punktu widzenia jest to irracjonalne, przecie\u017c ci Du\u0144czycy walczyli pewnie w barwach ISIS, to niedorzeczne. Jedna uwaga, kraje Europy Zachodniej nie kryminalizuj\u0105 udzia\u0142u w zagranicznych konfliktach zbrojnych. I potem taki cz\u0142owiek wraca i Dania, Szwecja, Holandia, nie maj\u0105 nic, co pozwoli\u0142oby im ustali\u0107, co ta osoba tam tak naprawd\u0119 robi\u0142a, wi\u0119c nie wsadzaj\u0105 go do wi\u0119zienia. Z ich punktu widzenia, nie maj\u0105 za co. I w\u0142a\u015bnie wtedy pojawiaj\u0105 si\u0119 „mi\u0119kkie” dzia\u0142ania – opieka, szkolenia, doradztwo, pomoc w znalezieniu mieszkania, pracy itd. Druga strona musi tego chcie\u0107, a pa\u0144stwo lub samorz\u0105d lokalny, cz\u0119sto schowane za plecami organizacji samorz\u0105dowej, wychodzi do takich ludzi z okre\u015blon\u0105 ofert\u0105.<\/p>\n

\u00a0– W\u0142a\u015bnie, a co z radykalizuj\u0105cymi si\u0119 muzu\u0142manami w wi\u0119zieniach? Nie pozostanie to teren zamkni\u0119ty dla prowadz\u0105cych programy? Czy ich zadania na odpowiednim poziomie b\u0119d\u0105 w stanie wype\u0142nia\u0107 i realizowa\u0107 stra\u017cnicy wi\u0119zienni? B\u0142\u0119dem jest te\u017c chyba izolowanie muzu\u0142man\u00f3w od innych wi\u0119\u017ani\u00f3w, mo\u017ce trzeba ich izolowa\u0107, ale raczej od siebie?<\/strong><\/p>\n

Te programy maj\u0105 w wi\u0119zieniach cz\u0119sto najwi\u0119ksze szanse powodzenia – przynajmniej tak by\u0142o z klientami program\u00f3w nakierowanych na scen\u0119 neo-nazistowsk\u0105. Co do d\u017cihadyst\u00f3w, to do\u015bwiadczenia z kraj\u00f3w pozaeuropejskich bywaj\u0105 zar\u00f3wno pozytywne jak i negatywne. Pozytywne, bo Egipska Grupa Islamska przesz\u0142a en masse proces odej\u015bcia od terroryzmu w wi\u0119zieniu, niekt\u00f3rzy jej cz\u0142onkowie si\u0119 te\u017c zderadykalizowali. Negatywne, bo krachem sko\u0144czy\u0142 si\u0119 taki program w Jemenie, a zawsze kontrowersyjny jest te\u017c ten z Arabii Saudyjskiej, gdzie w warunkach pi\u0119ciogwiazdkowego hotelu odci\u0105ga si\u0119 terroryst\u00f3w od terroryzmu. W Europie triumfy \u015bwi\u0119ci trend izolacji najbardziej radykalnych wi\u0119\u017ani\u00f3w i konstruowanie specjalnych skrzyde\u0142 dla tych, kt\u00f3rych uznaje si\u0119 za nadaj\u0105cych si\u0119 do odratowania. Im po\u015bwi\u0119ca si\u0119 wi\u0119cej uwagi i spokojnie, to nie stra\u017cnicy wi\u0119zienni odpowiadaj\u0105 za prowadzenie i wdra\u017canie programu deradykalizacyjnego. To robi\u0105 osoby z zewn\u0105trz – armia psycholog\u00f3w, szkoleniowc\u00f3w, religioznawc\u00f3w, nauczycieli, duchownych itd.<\/p>\n

– Wspomnia\u0142 Pan kiedy\u015b w rozmowie ze mn\u0105, \u017ce programy deradykalizacji mog\u0105 przynie\u015b\u0107 efekty za lat 10-15, czy mamy tyle czasu? Na co mo\u017cemy liczy\u0107 w kr\u00f3tszej perspektywie czasowej?<\/strong><\/p>\n

W kr\u00f3tszej perspektywie czasowej mo\u017cemy, niestety, spodziewa\u0107 si\u0119 ci\u0105gle du\u017cej liczby atak\u00f3w terrorystycznych na terenie Europy. Co do deradykalizacji – tak, na jej efekty trzeba czeka\u0107 i jej wielkim problemem jest to, \u017ce trudno zmierzy\u0107 jej skuteczno\u015b\u0107. Jak udowodnimy, \u017ce Pan X nie przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do ISIS w Syrii z powodu szkole\u0144 i doradztwa zawodowego, kt\u00f3re zaproponowa\u0142 mu lokalny samorz\u0105d? A mo\u017ce on ba\u0142 si\u0119 reakcji rodziny? Przestraszy\u0142 si\u0119? Co b\u0119dzie z deradykalizacj\u0105, kiedy sko\u0144cz\u0105 si\u0119 wyjazdy do i powroty z Syrii? Jak b\u0119dzie mo\u017cna skutecznie po\u0142\u0105czy\u0107 na poziomie lokalnym dyskurs o zapobieganiu rekrutacji do organizacji terrorystycznych z uzasadnieniem dla wydawania na ten cel publicznych pieni\u0119dzy? Wiem, \u017ce w Europie Zachodniej ju\u017c teraz pojawiaj\u0105 si\u0119 problemy z finansowaniem takich projekt\u00f3w, bo jak uzasadni\u0107 „dawanie muzu\u0142manom pieni\u0119dzy”, gdy wielu polityk\u00f3w m\u00f3wi j\u0119zykiem „zderzenia cywilizacji”? Zawsze b\u0119dzie ta pokusa tradycyjnego antyterroryzmu i za\u0142atwienia wszystkiego przez aresztowania, co do 2015 r. pr\u00f3bowali robi\u0107 Francuzi i do pewnego stopnia Belgowie. Reasumuj\u0105c, spodziewam si\u0119, \u017ce deradykalizacyjne inicjatywy b\u0119d\u0105 dalej trwa\u0142y, coraz cze\u015bciej na poziomie lokalnym, niemal\u017ce gminnym, cz\u0119sto b\u0119d\u0105, jak to ma miejsce tak\u017ce obecnie, wykorzystywane w nich organizacje pozarz\u0105dowe. Nie b\u0119d\u0105 mie\u0107 charakteru zunifikowanego, b\u0119d\u0105 mie\u0107 du\u017c\u0105 autonomi\u0119, b\u0119d\u0105 rozwija\u0107 si\u0119 niezale\u017cnie od siebie, ale czerpa\u0107 ze swoich do\u015bwiadcze\u0144, tak\u017ce zagranicznych. A r\u00f3wnolegle do nich b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 policje i s\u0142u\u017cby specjalne. Rz\u0105dy b\u0119d\u0105 na nie spogl\u0105da\u0107 ze zmienn\u0105 tolerancj\u0105 i akceptacj\u0105, cho\u0107 w Danii i w Wielkiej Brytanii, mamy swego rodzaju konsensus polityczny wok\u00f3\u0142 tych inicjatyw i zgod\u0119 na ich finansowanie.<\/p>\n

\u00a0– Czy poza Skandynawi\u0105 kto\u015b w Europie zajmuje si\u0119 deradykalizacj\u0105? Czy w Polsce powinni\u015bmy my\u015ble\u0107 o programach wprowadzaj\u0105cych, by przygotowa\u0107 si\u0119 ju\u017c na pe\u0142ne dzia\u0142anie?<\/strong><\/p>\n

Tak, bardzo mocno Brytyjczycy, s\u0105 te\u017c Niemcy. Jest wysyp takich lokalnych inicjatyw w Belgii, co nie powinno zaskakiwa\u0107. Te programy, jak wspomnia\u0142em, maj\u0105 r\u00f3\u017cne formy i r\u00f3\u017cnych klient\u00f3w – pod tym k\u0105tem mo\u017ce o nich my\u015ble\u0107 Polska i kraje Europy \u015arodkowej. Owszem, gdy np. na naszym terenie jest, jak to m\u00f3wi\u0142a ABW, 200 os\u00f3b obserwowanych z „powod\u00f3w terrorystycznych”, to nie ma sensu adresowa\u0107 takich program\u00f3w do potencjalnych d\u017cihadyst\u00f3w, ich jest po prostu za ma\u0142o. Warto jednak my\u015ble\u0107, czy nie mamy u siebie innych \u015brodowisk, kt\u00f3rych dzia\u0142alno\u015b\u0107 nielegaln\u0105 mo\u017cna te\u017c mitygowa\u0107 przez takie programy. A mo\u017ce ju\u017c to robimy, bo s\u0105 przecie\u017c organizacje pozarz\u0105dowe pracuj\u0105ce z tzw. trudn\u0105 m\u0142odzie\u017c\u0105. To bardzo podobna metodologia, czerpi\u0105c\u0105 z do\u015bwiadcze\u0144 przeciwstawiania si\u0119 rekrutacji do gang\u00f3w, zapobiegaj\u0105ca proliferacji narkotyk\u00f3w w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n

Pami\u0119tajmy, \u017ce na Zachodzie s\u0105 to cz\u0119sto programy gospodaruj\u0105ce \u015brodki, kt\u00f3re chcieliby\u015bmy wyda\u0107 np. na rewitalizacj\u0119 danego obszaru, ale tym razem mamy to robi\u0107 w imi\u0119 zapobiegania radykalizacji. Wydatki jednak mog\u0105 by\u0107 te same, skutek fizyczny ten sam (budowa infrastruktury) zmienia si\u0119 tylko uzasadnienie wydatkowania \u015brodk\u00f3w. To mo\u017ce niekt\u00f3rych zdziwi\u0107, ale nie zapomn\u0119 oficjeli z miast w Holandii, kt\u00f3rzy na spotkaniach RAN m\u00f3wili, \u017ce dla nich to nie problem, w najgorszym razie pozostanie im po tym si\u0142ownia, biblioteka, plac zabaw itp. na danym osiedlu.<\/p>\n

\u00a0– Ale na takich si\u0142owniach te\u017c dochodzi\u0142o do radykalizacji i trening\u00f3w w imi\u0119 sprawy, przysz\u0142ego d\u017cihadu.<\/strong><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, \u017ce tak, np. w spisku przygotowuj\u0105cym zamachy z 7 lipca w 2005 r. w Londynie. Zapytajmy jednak przewrotnie \u2013 mamy takiej infrastruktury nie budowa\u0107 w miejscach, gdzie wiemy, \u017ce mieszkaj\u0105, po\u015br\u00f3d setek innych muzu\u0142man\u00f3w, radyka\u0142owie? To jest w\u0142a\u015bnie niebezpiecze\u0144stwo nie tyle deradykalizacji, ale mi\u0119kkiej antyterrorystycznej prewencji \u2013 je\u015bli b\u0119dziemy szuka\u0107 autorytet\u00f3w, ludzi, z kt\u00f3rymi na takich osiedlach mo\u017cna pracowa\u0107, warto ich wspiera\u0107, to mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce trafimy na radyka\u0142\u00f3w, bo to oni pierwsi, jako najg\u0142o\u015bniejsi i najlepiej zorganizowani pierwsi wyci\u0105gn\u0105 r\u0119k\u0119 po dofinansowanie ze strony pa\u0144stwa. I tu niezb\u0119dne jest budowanie r\u00f3wnoleg\u0142ych kana\u0142\u00f3w komunikacji z przedstawicielami takich spo\u0142eczno\u015bci, mieszka\u0144cami takich osiedli, poniewa\u017c im wi\u0119cej opinii, danych, to tym \u0142atwiej pa\u0144stwu, organizacjom pozarz\u0105dowym, samorz\u0105dom, policji, s\u0142u\u017cbie zdrowia itp. dzia\u0142a\u0107 w\u015br\u00f3d potencjalnych radykalnych, zbrojnych islamist\u00f3w.<\/p>\n

\u00a0– OK, za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce deradykalizacja przynosi efekty w Europie, czy to wystarczy? Ludzie podr\u00f3\u017cuj\u0105, jest Internet a w nim media spo\u0142eczno\u015bciowe, wymiana informacji i my\u015bli ma niesamowit\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107, czy Europa w ramach deradykalizacji nie powinna zaoferowa\u0107 czego\u015b tak\u017ce na zewn\u0105trz?<\/strong><\/p>\n

Ju\u017c to robi. Koordynator ds. zwalczania terroryzmu UE g\u0142\u00f3wnie sp\u0119dza czas je\u017cd\u017c\u0105c poza Europ\u0119, bo wie, \u017ce tam dzia\u0142aj\u0105 organizacje terrorystyczne, tam s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a terroryzmu atakuj\u0105cego Europ\u0119. Jest ambasadorem pewnego podej\u015bcia, rozwi\u0105za\u0144 itp. Oczywi\u015bcie, jego sukcesy na tym polu zale\u017c\u0105 w wielkim stopniu od dobrej woli pa\u0144stw s\u0105siaduj\u0105cych z UE, a prawd\u0105 jest to, \u017ce ich stanowisko dot. deradykalizacji jest cz\u0119sto bardzo negatywne. Egipcjanie pytaj\u0105, sam to s\u0142ysza\u0142em, „jak mo\u017cna zapobiega\u0107 terroryzmowi? No, chyba \u017ce przez aresztowania!”. To przyprawia Europejczyk\u00f3w o palpitacj\u0119 serca, ale takie s\u0105 realia w\u015br\u00f3d naszych s\u0105siad\u00f3w, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 ani pieni\u0119dzy, ani cierpliwo\u015bci, by zajmowa\u0107 si\u0119 deradykalizacj\u0105.<\/p>\n

\u00a0– Jest pan specjalist\u0105 w temacie IRA, doktoryzowa\u0142 si\u0119 pan i wyk\u0142ada\u0142 w Irlandii, czy s\u0105 jakie\u015b podobie\u0144stwa mi\u0119dzy terroryzmem w wykonaniu islamskich radyka\u0142\u00f3w a IRA? Niekt\u00f3rzy po referendum w sprawie Brexitu twierdzili, \u017ce IRA mo\u017ce o sobie przypomnie\u0107.<\/strong><\/p>\n

Tak, IRA to by\u0142 temat, dzi\u0119ki kt\u00f3remu wszed\u0142em w obszar bada\u0144 nad terroryzmem, ale zawsze staram si\u0119, by nie kojarzono mnie tylko z tym obszarem bada\u0144. Frakcje IRA, tzw. republika\u0144scy dysydenci s\u0105 nadal aktywni, ale tak\u017ce bardzo zinfiltrowani przez irlandzkie, p\u00f3\u0142nocnoirlandzkie i brytyjskie s\u0142u\u017cby. Nie mo\u017cna jednak wykluczy\u0107, \u017ce je\u015bli po Brexicie na wyspie Irlandia na nowo pojawi si\u0119 granica, bo b\u0119dzie tam zewn\u0119trzna granica UE, z kontrolami, stra\u017cnikami itd., to takie mini-grupy mog\u0105 nieco zyska\u0107 na popularno\u015bci. Ca\u0142y proces pokojowy w Irlandii P\u00f3\u0142nocnej by\u0142 m.in. oparty na tym, \u017ce owszem, nie ma zjednocznej Irladii, ale tak jakby by\u0142a jedno\u015bci\u0105 w zjednoczonej Europie. Nie ma granicy, komunikacja, handel, wsp\u00f3\u0142praca kwitn\u0105. Teraz mo\u017ce to zosta\u0107 podwa\u017cone. Warto obserwowa\u0107 irlandzki republikanizm w nast\u0119pnych latach, tam mog\u0105 dzia\u0107 si\u0119 bardzo ciekawe rzeczy.<\/p>\n

\u00a0– Czy odbudowa w Europie systemu warto\u015bci i religii mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na poziom bezpiecze\u0144stwa? Zako\u0144czone ju\u017c \u015awiatowe Dni M\u0142odzie\u017cy pokaza\u0142y, \u017ce jest potencja\u0142 w ludziach m\u0142odych, nie tylko Europejczykach.<\/strong><\/p>\n

Odpowiem prowokacyjnie – \u015aDM to by\u0142a wspania\u0142a sprawa, sam widzia\u0142em jego uczestnik\u00f3w na ulicach Warszawy. Takiej dawki optymizmu, u\u015bmiechu i rado\u015bci nasz kraj nie widzia\u0142 od dawna, ale je\u015bli zaczniemy m\u00f3wi\u0107 o antyterroryzmie w kontek\u015bcie starcia cywilizacji, reglii, warto\u015bci, to pope\u0142nimy wielki b\u0142\u0105d. To b\u0119dzie prezent dla ISIS, kt\u00f3ry chce podzieli\u0107 \u015bwiat na jasno zdefiniowane obozy – my kontra oni, „\u017bydzi i krzy\u017cowcy, i ich sojusznicy”. Owszem, dbajmy o nasze warto\u015bci, ale nie w imi\u0119 antyterroryzmu. Dbajmy o nie i piel\u0119gnujmy je dla nas samych.<\/p>\n

\u00a0– Dyskusyjny jest swoisty nadz\u00f3r nad rosn\u0105cymi w Europie meczetami a raczej jego wywiadowcze efekty. Imamowie \u015bwiadomi inwigilacji spu\u015bcili z tonu, przenosz\u0105c swe radykalne tre\u015bci do mniejszych, zaufanych, hermetycznych grup. Czy widzi pan szanse na dotarcie z programami deradykalizacji tak\u017ce tam?<\/strong><\/p>\n

S\u0105 r\u00f3\u017cni imamowie, r\u00f3\u017cne meczety, r\u00f3\u017cne domy modlitwy itd. Owszem, mog\u0105 odgrywa\u0107 i odgrywaj\u0105, chocia\u017cby w Wielkiej Brytanii, wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w procesie deradykalizacji niekt\u00f3rych potencjalnych radyka\u0142\u00f3w. Przedstawiciele takich miejsc, powiedzieliby\u015bmy duchowni, cz\u0119sto asystuj\u0105 policji, pracownikom spo\u0142ecznym, samorz\u0105dowi w specjalnie zwo\u0142ywanych „panelach”, podczas kt\u00f3rych ww. radyka\u0142owi oferowana jest pomoc i skrajany jest dla niego jej pakiet. Co do hermetycznych miejsc – nie powiedzia\u0142bym ,\u017ce organizuj\u0105 je imamowie, raczej swego rodzaju rebelianci z danego meczetu, czy muzu\u0142ma\u0144skiej spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3rym meczet jawi si\u0119 jako siedlisko udomowionego islamu ich rodzic\u00f3w. Tu wnika\u0107 musz\u0105, mog\u0105 i co pokazuj\u0105 brytyjskie, francuskie przypadki z przesz\u0142o\u015bci, s\u0142u\u017cby specjalne.<\/p>\n

\n

\"KacperDR KACPER R\u0118KAWEK<\/strong> – specjalista ds. terroryzmu mi\u0119dzynarodowego, analityk w projekcie bezpiecze\u0144stwo europejskie i przemys\u0142 obronny w Polskim Instytucie Spraw Mi\u0119dzynarodowych, nauczyciel akademicki, doktor nauk spo\u0142ecznych \u2013 Queen\u2019s University Belfast, autor pierwszego studium por\u00f3wnawczego frakcji Irlandzkiej Armii Republika\u0144skiej (Irish Republican Terrorism and Politics: Comparative study of the Official and Provisional IRA), kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem Routledge w 2011 r. oraz innych publikacji z dziedziny terroryzmu mi\u0119dzynarodowego, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 m.in. w Terrorism and Political Violence, Critical Studies on Terrorism, Irish Political Studies. Cz\u0142onek European Expert Network on Terrorism Issues i Radicalisation Awareness Network. Od wrze\u015bnia 2016 r. szef projektu obronno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo w GLOBSEC Policy Institute w Bratys\u0142awie.<\/p>\n

fot. Magda Pawluczuk \/ PISM<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W kr\u00f3tszej perspektywie czasowej mo\u017cemy, niestety, spodziewa\u0107 si\u0119 ci\u0105gle du\u017cej liczby atak\u00f3w terrorystycznych na terenie Europy. Co do deradykalizacji – tak, na jej efekty trzeba czeka\u0107 i jej wielkim problemem jest to, \u017ce trudno zmierzy\u0107 jej skuteczno\u015b\u0107 – z dr. Kacprem R\u0119kawkiem z Polskiego Instytutu Spraw Mi\u0119dzynarodowych rozmawia Artur Dubiel.\u00a0 \u00a0– Panie doktorze, jako jeden …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2963,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-default-ns.php","format":"standard","meta":[],"categories":[3,11,12],"tags":[74,139,224,307,355],"yoast_head":"\nDeradykalizacja a nie kryminalizacja? Inne sposoby walki z islamskim terroryzmem | MIL.link - edycja polska<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Deradykalizacja a nie kryminalizacja? Inne sposoby walki z islamskim terroryzmem | MIL.link - edycja polska\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W kr\u00f3tszej perspektywie czasowej mo\u017cemy, niestety, spodziewa\u0107 si\u0119 ci\u0105gle du\u017cej liczby atak\u00f3w terrorystycznych na terenie Europy. Co do deradykalizacji – tak, na jej efekty trzeba czeka\u0107 i jej wielkim problemem jest to, \u017ce trudno zmierzy\u0107 jej skuteczno\u015b\u0107 – z dr. Kacprem R\u0119kawkiem z Polskiego Instytutu Spraw Mi\u0119dzynarodowych rozmawia Artur Dubiel.\u00a0 \u00a0– Panie doktorze, jako jeden ...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MIL.link - edycja polska\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-08-02T14:40:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-04-10T09:35:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/mosque-1428607_1280.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"853\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Artur Dubiel\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Artur Dubiel\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/\"},\"author\":{\"name\":\"Artur Dubiel\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/fe18810c4c2ac9abc5735d0b0ce4881a\"},\"headline\":\"Deradykalizacja a nie kryminalizacja? Inne sposoby walki z islamskim terroryzmem\",\"datePublished\":\"2016-08-02T14:40:12+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-10T09:35:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/\"},\"wordCount\":3779,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"deradykalizacja\",\"Kacper R\u0119kawek\",\"PISM\",\"terroryzm\",\"wywiad\"],\"articleSection\":[\"Bezpiecze\u0144stwo\",\"Terroryzm\",\"Wywiady\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/\",\"name\":\"Deradykalizacja a nie kryminalizacja? Inne sposoby walki z islamskim terroryzmem | MIL.link - edycja polska\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-08-02T14:40:12+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-10T09:35:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Deradykalizacja a nie kryminalizacja? Inne sposoby walki z islamskim terroryzmem\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"name\":\"MIL.link - edycja polska\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\",\"name\":\"mil.link\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\",\"https:\/\/twitter.com\/mildotlink\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"width\":317,\"height\":93,\"caption\":\"mil.link\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/fe18810c4c2ac9abc5735d0b0ce4881a\",\"name\":\"Artur Dubiel\",\"description\":\"Pracownik naukowo - dydaktyczny, wydawca portalu MIL.link oraz podcastu \\\"Na celowniku\\\", koordynator Europejskiego Instytutu Bezpiecze\u0144stwa, asystent w Instytucie Prawa i Administracji WSB, politolog, weteran.\",\"sameAs\":[\"https:\/\/artur.tel\"],\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Deradykalizacja a nie kryminalizacja? Inne sposoby walki z islamskim terroryzmem | MIL.link - edycja polska","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Deradykalizacja a nie kryminalizacja? Inne sposoby walki z islamskim terroryzmem | MIL.link - edycja polska","og_description":"W kr\u00f3tszej perspektywie czasowej mo\u017cemy, niestety, spodziewa\u0107 si\u0119 ci\u0105gle du\u017cej liczby atak\u00f3w terrorystycznych na terenie Europy. Co do deradykalizacji – tak, na jej efekty trzeba czeka\u0107 i jej wielkim problemem jest to, \u017ce trudno zmierzy\u0107 jej skuteczno\u015b\u0107 – z dr. Kacprem R\u0119kawkiem z Polskiego Instytutu Spraw Mi\u0119dzynarodowych rozmawia Artur Dubiel.\u00a0 \u00a0– Panie doktorze, jako jeden ...","og_url":"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/","og_site_name":"MIL.link - edycja polska","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","article_published_time":"2016-08-02T14:40:12+00:00","article_modified_time":"2018-04-10T09:35:41+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":853,"url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/mosque-1428607_1280.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Artur Dubiel","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@mildotlink","twitter_site":"@mildotlink","twitter_misc":{"Napisane przez":"Artur Dubiel","Szacowany czas czytania":"19 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/"},"author":{"name":"Artur Dubiel","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/fe18810c4c2ac9abc5735d0b0ce4881a"},"headline":"Deradykalizacja a nie kryminalizacja? Inne sposoby walki z islamskim terroryzmem","datePublished":"2016-08-02T14:40:12+00:00","dateModified":"2018-04-10T09:35:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/"},"wordCount":3779,"publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"keywords":["deradykalizacja","Kacper R\u0119kawek","PISM","terroryzm","wywiad"],"articleSection":["Bezpiecze\u0144stwo","Terroryzm","Wywiady"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/","name":"Deradykalizacja a nie kryminalizacja? Inne sposoby walki z islamskim terroryzmem | MIL.link - edycja polska","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website"},"datePublished":"2016-08-02T14:40:12+00:00","dateModified":"2018-04-10T09:35:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/deradykalizacja-walka-islamski-terroryzm\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/mil.link\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Deradykalizacja a nie kryminalizacja? Inne sposoby walki z islamskim terroryzmem"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","name":"MIL.link - edycja polska","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization","name":"mil.link","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","https:\/\/twitter.com\/mildotlink"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","contentUrl":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","width":317,"height":93,"caption":"mil.link"},"image":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/fe18810c4c2ac9abc5735d0b0ce4881a","name":"Artur Dubiel","description":"Pracownik naukowo - dydaktyczny, wydawca portalu MIL.link oraz podcastu \"Na celowniku\", koordynator Europejskiego Instytutu Bezpiecze\u0144stwa, asystent w Instytucie Prawa i Administracji WSB, politolog, weteran.","sameAs":["https:\/\/artur.tel"],"url":"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2956"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2956"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3656,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2956\/revisions\/3656"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2963"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}