{"id":3078,"date":"2017-01-17T11:46:31","date_gmt":"2017-01-17T11:46:31","guid":{"rendered":"https:\/\/sztab.org\/?p=3078"},"modified":"2018-04-10T09:34:15","modified_gmt":"2018-04-10T09:34:15","slug":"strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/","title":{"rendered":"Jaka strategia mo\u017ce odrodzi\u0107 wielko\u015b\u0107 USA i Polski?"},"content":{"rendered":"

Po raz pierwszy w najnowszej historii politycznej Stan\u00f3w Zjednoczonych du\u017ca liczba Amerykan\u00f3w otwarcie zacz\u0119\u0142a kwestionowa\u0107 wielk\u0105 strategi\u0119 ich kraju. W kwietniu 2016 r. wed\u0142ug sonda\u017cu Pew 57% obywateli USA wyrazi\u0142o pogl\u0105d, \u017ce Ameryka powinna zaj\u0105\u0107 si\u0119 swoimi sprawami i pozwoli\u0107 innym zrobi\u0107 to samo \u2013 w najlepszy spos\u00f3b jaki potrafi\u0105.<\/strong>
\nPodczas kampanii prezydenckiej zar\u00f3wno Demokrata Bernie Sanders, jak i Republikanin Donald Trump spotykali si\u0119 z otwart\u0105 aprobat\u0105 opinii publicznej, ilekro\u0107 obaj zaczynali kwestionowa\u0107 zami\u0142owanie Stan\u00f3w Zjednoczonych do promowania demokracji, subsydiowania obrony swoich sojusznik\u00f3w lub przeprowadzania interwencji militarnych poza granicami kraju. Wyra\u017anie zdystansowana od takiej krytyki by\u0142a kandydatka Demokrat\u00f3w Hillary Clinton \u2013 broni\u0105ca obecnego status quo. Wydaje si\u0119, \u017ce by\u0142 to jeden z powod\u00f3w jej przegranej w wy\u015bcigu o urz\u0105d prezydencki.
\nZbyt du\u017ca wiedza nie jest potrzebna, aby zda\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce polityka zagraniczna i bezpiecze\u0144stwa Polski zale\u017cy od ameryka\u0144skiej. Je\u015bli ta ostatnia b\u0119dzie t\u0119pa i ograniczona to nasza r\u00f3wnie\u017c nie ulegnie zmianie. W mojej opinii z tak\u0105 obecnie mamy do czynienia. Zanim przejd\u0119 do precyzyjnego opisu alternatywnej strategii dla USA, chc\u0119 przedstawi\u0107 marne rezultaty ich obecnej polityki, tak\u017ce niebezpiecznej z punktu widzenia naszego interesu. Cho\u0107 konsekwencje, fa\u0142szywych za\u0142o\u017ce\u0144, rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 ca\u0142kowicie nieproporcjonalnie dla obu kraj\u00f3w. Wynika to z oczywistego faktu, s\u0142abe pa\u0144stwa dysponuj\u0105 w\u0119\u017cszym marginesem b\u0142\u0119du ni\u017c wielkie mocarstwa. Wystarcz\u0105 niefortunne dzia\u0142ania naszego rz\u0105du, \u017ale dobrany moment lub b\u0142\u0119dna polityka naszych sojusznik\u00f3w, aby przynios\u0142y nam fatalne i nieodwracalne skutki. Zreszt\u0105 w naszej historii ju\u017c to przerabiali\u015bmy. W innej sytuacji s\u0105 silni gracze, kt\u00f3rzy mog\u0105 sobie pozwoli\u0107 na nieuwag\u0119, niewyci\u0105ganie wniosk\u00f3w z pora\u017cek lub na pope\u0142nianie tych samych b\u0142\u0119d\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci ich reagowanie mo\u017ce by\u0107 powolne, przez sprawdzanie, czy na poz\u00f3r zagra\u017caj\u0105ce dzia\u0142ania nieprzyjaznych pa\u0144stw s\u0105 takimi w istocie. Wi\u0119cej mog\u0105 reagowa\u0107 oboj\u0119tnie na wi\u0119kszo\u015b\u0107 gr\u00f3\u017ab, poniewa\u017c niewiele jest takich, kt\u00f3rych spe\u0142nienie mo\u017ce zada\u0107 im powa\u017cne straty. W ko\u0144cu mog\u0105 sta\u0107 z boku, dop\u00f3ki sytuacja si\u0119 nie wyja\u015bni, bez obawy, \u017ce strac\u0105 sposobno\u015b\u0107 podj\u0119cia skutecznego dzia\u0142ania. Pami\u0119tajmy Polska nie ma takiego komfortu.
\nZatem wr\u00f3\u0107my do naszej ci\u0119tej, ale konstruktywnej krytyki obecnej wielkiej strategii USA. W rzeczywisto\u015bci niesmak i z\u0142o\u015b\u0107 dla niej, ze strony zwyk\u0142ych Amerykan\u00f3w, nie powinien w nas wyzwala\u0107 zaskoczenia, bior\u0105c pod uwag\u0119 jej beznadziejny zapis przez ostatnie \u0107wier\u0107wiecze. We\u017amy cho\u0107by\u00a0 to, co dzieje si\u0119 w Azji: Indie, Pakistan i Korea P\u00f3\u0142nocna poszerzaj\u0105 sw\u00f3j arsena\u0142 nuklearny. Z kolei Chiny stanowi\u0105 coraz wi\u0119ksze wyzwanie dla status quo<\/em> w\u00f3d regionalnych. W Europie, Rosja anektowa\u0142a Krym, a stosunki Waszyngton-Moskwa s\u0105 na najni\u017cszym poziomie od zako\u0144czenia zimnej wojny. Ponadto, U.S. Army wci\u0105\u017c walczy w Afganistanie i Iraku bez widoku zwyci\u0119stwa na horyzoncie. Pomimo wyeliminowania wi\u0119kszo\u015bci przyw\u00f3dc\u00f3w al-Kaidy prze\u017cuty islamskiego radykalizmu przeszywaj\u0105 ca\u0142y region Bliskiego Wschodu. W rzeczywisto\u015bci \u015bwiat arabski wpad\u0142 w nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 spiral\u0119 chaosu. W du\u017cej cz\u0119\u015bci z powodu decyzji USA, aby doprowadzi\u0107 do zmiany re\u017cim\u00f3w w Iraku i Libii oraz powt\u00f3rzenia tego samego, cho\u0107 w du\u017co mniejszej skali, w Syrii. W efekcie tych wszystkich nieprzemy\u015blanych decyzji wy\u0142oni\u0142o si\u0119 tzw. Pa\u0144stwo Islamskie. Wielokrotnie ponawiane pr\u00f3by po\u015bredniczenia przez Waszyngton w rozwi\u0105zaniu konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego tak\u017ce spe\u0142z\u0142y na niczym. Znane niegdy\u015b has\u0142o \u201edw\u00f3ch pa\u0144stw\u201d \u2013 Izraela i Palestyny \u2013 jest obecnie odleglejsze od realizacji ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej. W mi\u0119dzyczasie demokracja zamiast rozkwita\u0107 znalaz\u0142a si\u0119 w odwrocie. Najlepiej by\u0142o to widoczne w ameryka\u0144skiej polityce z powodu stosowania tortur, nielegalnego przetrzymywania wi\u0119\u017ani\u00f3w w Guantanamo lub przyzwolenia na zabijanie ludzi, nierzadko w\u0142asnych obywateli \u2013 przy u\u017cyciu dron\u00f3w. Zapewne wiele z tych operacji by\u0142o uzasadnionych politycznie i wzgl\u0119dami bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa, niemniej tego typu praktyki musia\u0142y splami\u0107 obraz Ameryki w oczach ca\u0142ego \u015bwiata, jako obro\u0144cy demokracji i praw cz\u0142owieka.
\nOczywi\u015bcie Stany Zjednoczone nie ponosz\u0105 jedynej odpowiedzialno\u015bci za te wszystkie trudno\u015bci i kosztowne niepowodzenia, niemniej to Waszyngton mia\u0142 w nich najbardziej decyduj\u0105cy udzia\u0142. Wskazane problemy s\u0105 konsekwencj\u0105 ich b\u0142\u0119dnej strategii tzw. liberalnej hegemonii, kt\u00f3r\u0105 zar\u00f3wno Demokraci, jak i Republikanie realizowali przez ostatnie lata. Wed\u0142ug tego podej\u015bcia Ameryka powinna u\u017cywa\u0107 swojej pot\u0119gi nie tylko do rozwi\u0105zywania globalnych problem\u00f3w, ale tak\u017ce, aby promowa\u0107 okre\u015blony porz\u0105dek \u015bwiatowy, oparty na mi\u0119dzynarodowych instytucjach, reprezentatywnych rz\u0105dach, otwartych rynkach i prawach cz\u0142owieka. Jako nie zast\u0105piony nar\u00f3d \u2013 indispensable nation \u2013 id\u0105c dalej t\u0105 logik\u0105, Ameryka ma wszelkie prawa, odpowiedzialno\u015b\u0107, a cz\u0119sto nawet niezast\u0105pion\u0105 wiedz\u0119, jak zarz\u0105dza\u0107 lokaln\u0105 polityk\u0105. W sumie liberalna wizja \u015bwiata w swoim rdzeniu jest niezwykle rewizjonistyczna. Zamiast wzywa\u0107 Stany Zjednoczone do utrzymania r\u00f3wnowagi si\u0142 w kluczowych regionach, zobowi\u0105zuje ona ameryka\u0144sk\u0105 pot\u0119g\u0119 do promowania wskazanych warto\u015bci wsz\u0119dzie tam, gdzie s\u0105 one zagro\u017cone.
\nW moim przekonaniu jest lepszy spos\u00f3b, aby d\u017awign\u0105\u0107 brzemi\u0119 \u015bwiatowej polityki. Zwi\u0105zany on jest ze strategi\u0105 \u201eoffshore balancing\u201d, czyli zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia. Wed\u0142ug niej Waszyngton powinien zrezygnowa\u0107 z ambitnych wysi\u0142k\u00f3w na rzecz transformacji innych region\u00f3w, pa\u0144stw i spo\u0142ecze\u0144stw, a skoncentrowa\u0107 si\u0119 jedynie na najwa\u017cniejszych kwestiach bezpiecze\u0144stwa mi\u0119dzynarodowego. Przede wszystkim na zachowaniu swojej dominacji w Zachodniej Hemisferze i przeciwdzia\u0142aniu wy\u0142onienia si\u0119 potencjalnego hegemona w kluczowych regionach na \u015bwiecie, czyli w Europie, Azji P\u00f3\u0142noco-Wschodniej i Zatoce Perskiej. Zamiast odgrywa\u0107 rol\u0119 \u015bwiatowego \u017candarma, Ameryka powinna zach\u0119ci\u0107 inne narody do wzi\u0119cia na siebie wi\u0119kszego zakresu odpowiedzialno\u015bci za sw\u00f3j stan bezpiecze\u0144stwa oraz przyw\u00f3dztwa w swoim najbli\u017cszym otoczeniu, tak aby r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 rewizjonistyczne mocarstwa, interweniuj\u0105c sama tylko wtedy, kiedy jest to niezb\u0119dne. W kolejno\u015bci do wymienionych cz\u0119\u015bci \u015bwiata pierwszymi i najwa\u017cniejszymi sojusznikami USA powinni by\u0107: w Europie \u2013 Polska, w Azji P\u00f3\u0142nocno-Wschodniej \u2013 Korea Po\u0142udniowa w Zatoce Perskiej \u2013 Arabia Saudyjska. Wskazana strategia nie oznacza porzucenia przez USA swojej pozycji \u015bwiatowego mocarstwa lub powrotu do polityki izolacjonizmu. Wr\u0119cz przeciwnie dzi\u0119ki m\u0105dremu zarz\u0105dzaniu swoj\u0105 strategiczno-militarn\u0105 si\u0142\u0105 mo\u017cna by\u0142oby ocali\u0107 ameryka\u0144ski prymat w przysz\u0142o\u015bci oraz zabezpieczy\u0107 niezwykle wa\u017cne warto\u015bci dla zachodniej cywilizacji \u2013 wolno\u015b\u0107 i demokracj\u0119 \u2013 zar\u00f3wno w Ameryce, jak i u jej sojusznik\u00f3w.<\/p>\n

Wyznaczenie w\u0142a\u015bciwych cel\u00f3w<\/h2>\n

Stany Zjednoczone to najszcz\u0119\u015bliwsze mocarstwo w nowoczesnej historii \u015bwiata. Inne pa\u0144stwa musz\u0105 \u017cy\u0107 nierzadko w otoczeniu agresywnych s\u0105siad\u00f3w. W du\u017co bardziej niesprzyjaj\u0105cej sytuacji znajduje si\u0119 Polska otoczona przez Niemcy i Rosj\u0119 lub Korea Po\u0142udniowa osaczona przez Chiny i Japoni\u0119, ale nawet Wielka Brytania stawa\u0142a wiele razy przed perspektyw\u0105 inwazji przez Kana\u0142 La Manche. W sumie przez ponad dwa wieki USA nie by\u0142y bezpo\u015brednio zagro\u017cone wojn\u0105 dzi\u0119ki ogromnej zaporze w postaci dw\u00f3ch ocean\u00f3w blokuj\u0105cych drog\u0119 dla potencjalnego agresora. Zauwa\u017cy\u0142 to ju\u017c francuski ambasador w Ameryce Jean-Jules Jusserand odbywaj\u0105cy swoj\u0105 misj\u0119 w latach 1902-24 r., przez stwierdzenie faktu: na p\u00f3\u0142nocy Ameryki s\u0142aby s\u0105siad (Kanada), na po\u0142udniu kolejny s\u0142aby s\u0105siad (Meksyk), na wschodzie tylko ryby (Ocean Atlantycki), na zachodzie dalej ryby (Ocean Pacyficzny). Opr\u00f3cz geopolitycznych argument\u00f3w Stany Zjednoczone posiadaj\u0105 tak\u017ce obfito\u015b\u0107 ziemi i naturalnych surowc\u00f3w, liczn\u0105 i niezwykle przedsi\u0119biorcz\u0105 populacj\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a w stanie stworzy\u0107 najwi\u0119ksz\u0105 gospodark\u0119 na \u015bwiecie i zdolno\u015bci militarne. Ponadto, USA posiada jeden z najwi\u0119kszych arsena\u0142\u00f3w nuklearnych na \u015bwiecie, co w sumie czyni ma\u0142o prawdopodobny atak na ich terytorium.
\nTe geopolityczne b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa, dane chyba od samego Boga, pozwalaj\u0105 Ameryce pope\u0142nia\u0107 wiele b\u0142\u0119d\u00f3w \u2013 cz\u0119sto bardzo powa\u017cnych. W rzeczywisto\u015bci tylko tak bezpieczny kraj, jak Ameryka, m\u00f3g\u0142by sobie pozwoli\u0107 na, tak du\u017c\u0105 zuchwa\u0142o\u015b\u0107, aby przekszta\u0142ca\u0107 ca\u0142y \u015bwiat na swoj\u0105 mod\u0142\u0119. Jednak Waszyngton mo\u017ce pozosta\u0107 \u015bwiatow\u0105 pot\u0119g\u0105 bez realizowania tak kosztownej i ekspansywnej strategii. Wskazany plan \u201eoffshore balancing\u201d \u2013 zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia \u2013 m\u00f3g\u0142by idealnie dostosowa\u0107 si\u0119 do takich wymog\u00f3w. Jego zasadnicze za\u0142o\u017cenie, i niemniejsza troska o stan bezpiecze\u0144stwa, mo\u017ce utrzyma\u0107 si\u0142\u0119 USA, tak du\u017c\u0105, jak to jest tylko mo\u017cliwe. Wr\u0119cz idealnie skalibrowan\u0105 do spe\u0142nienia po\u017c\u0105danego celu, czyli dominuj\u0105cego mocarstwa na globie. A nade wszystko utrzymania ameryka\u0144skiej hegemonii w Zachodniej Hemisferze.
\nW przeciwie\u0144stwie do pogl\u0105d\u00f3w izolacjonist\u00f3w strategia \u201eoffshore balancing\u201d bierze pod uwag\u0119, \u017ce istniej\u0105 pewne regiony poza Zachodni\u0105 Hemisfer\u0105, kt\u00f3re s\u0105 warte ameryka\u0144skiego zaanga\u017cowania zar\u00f3wno w postaci obfitej daniny krwi, jak i pieni\u0119dzy. Obecnie s\u0105 to trzy miejsca wy\u017cej ju\u017c wymienione (Europa, Azja P\u00f3\u0142nocno-Wschodnia i Zatoka Perska). Pierwsze dwa obszary to kluczowe centra przemys\u0142u, handlu, finans\u00f3w i technologii stanowi\u0105ce tak\u017ce miejsce po\u0142o\u017cenia dla innych wielkich mocarstw. Trzeci region \u2013 Zatoka Perska \u2013 produkuje prawie 30% \u015bwiatowej ropy.
\nW Europie i Azji P\u00f3\u0142nocno-Wschodniej g\u0142\u00f3wne zagro\u017cenie stanowi pojawienie si\u0119 regionalnego hegemona, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by zdominowa\u0107 swoje s\u0105siedztwo, tak jak Stany Zjednoczone zdominowa\u0142y Zachodni\u0105 Hemisfer\u0119. Takie mocarstwo mog\u0142oby posiada\u0107 ogromn\u0105 moc ekonomiczn\u0105, zdolno\u015b\u0107 do rozwoju wyszukanego uzbrojenia oraz potencjalne mo\u017cliwo\u015bci do rzutowania si\u0142y na przestrzeni prawie ca\u0142ego globu, i by\u0107 mo\u017ce nawet wystarczaj\u0105ce \u015brodki finansowe, aby wygra\u0107 wy\u015bcig zbroje\u0144 z USA. Wskazany hegemon m\u00f3g\u0142by r\u00f3wnie\u017c wchodzi\u0107 w sojusze z pa\u0144stwami Ameryki P\u00f3\u0142nocnej lub Po\u0142udniowej, aby mie\u0107 zdolno\u015b\u0107 do wtr\u0105cania si\u0119 lub nawet wywierania presji na Waszyngton. Zatem pryncypialny cel USA w Europie i Azji P\u00f3\u0142nocno-Wschodniej stanowi zachowanie za wszelk\u0105 cen\u0119 korzystnego uk\u0142adu si\u0142, aby najpot\u0119\u017cniejsze mocarstwa, czyli Rosja i Chiny, czu\u0142y bezustanny b\u00f3l g\u0142owy z powodu swoich mniejszych s\u0105siad\u00f3w, gdyby chcia\u0142y lub odwa\u017cy\u0142y si\u0119 zaw\u0119drowa\u0107 do granicy Zachodniej Hemisfery. W praktyce oznacza\u0142oby to uzbrojenie Polski po z\u0119by w najnowsz\u0105 bro\u0144 przekazan\u0105 przez USA oraz delegowania na rzecz naszego kraju pe\u0142nomocnictwa politycznego, tak aby\u015bmy mogli samodzielnie kszta\u0142towa\u0107 korzystny dla nas i naszych sojusznik\u00f3w uk\u0142ad si\u0142 w Europie \u015arodkowo-Wschodniej. W mi\u0119dzyczasie podobny cel powinien przy\u015bwieca\u0107 USA w Zatoce Perskiej, czyli blokowania pojawienia si\u0119 jakiegokolwiek mocarstwa, kt\u00f3re mog\u0142oby zak\u0142\u00f3ca\u0107 swobodny przep\u0142yw ropy i destabilizowa\u0107 \u015bwiatow\u0105 gospodark\u0119, a tym samym zagra\u017ca\u0107 prosperity Ameryki.
\nZamorskie r\u00f3wnowa\u017cenie jest realistyczn\u0105 strategi\u0105, a to oznacza, \u017ce jej cele s\u0105 bardzo ograniczone. Promowanie pokoju \u2013 cho\u0107 po\u017c\u0105dane \u2013 nie nale\u017cy do nich. Oczywi\u015bcie to nie oznacza, \u017ce Waszyngton i Warszawa powinny z u\u015bmiechem na twarzy wita\u0107 kolejne konflikty zbrojne na \u015bwiecie lub, \u017ce USA i Polska nie mo\u017ce u\u017cy\u0107 swoich dyplomatycznych, ekonomicznych i militarnych zasob\u00f3w, aby zniech\u0119ca\u0107 inne pa\u0144stwa od prowadzenia wojen. Jednak zobowi\u0105zanie U.S. Army i Si\u0142 Zbrojnych RP do akcji militarnych poza granicami swoich kraj\u00f3w nie mo\u017ce by\u0107 uzasadniane jedynie wzgl\u0119dami humanitarnymi. W rzeczywisto\u015bci strategia zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia nie ma powstrzymywa\u0107 autorytarnych rz\u0105d\u00f3w od pope\u0142niania ludob\u00f3jstwa na w\u0142asnych spo\u0142ecze\u0144stwach, ale budowa\u0107 globaln\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 si\u0142 sprzyjaj\u0105c\u0105 USA i ich sojusznikom. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce brzmi to cynicznie, ale w sprawach bezpiecze\u0144stwa politycy nie mog\u0105 kierowa\u0107 si\u0119 emocjami, ale interesami narodowymi. Adoptowanie takiego planu nie wyklucza ca\u0142kowicie reagowania kryzysowego. Niemniej przeprowadzanie takich interwencji musia\u0142oby spe\u0142nia\u0107 trzy bezwzgl\u0119dne warunki. Po pierwsze, \u017ce naprawd\u0119 istnieje taka potrzeba, po drugie, \u017ce misja jest wykonalna, po trzecie, \u017ce jest niezachwiana pewno\u015b\u0107 polityk\u00f3w i wojskowych, i\u017c planowana ekspedycja nie pogorszy jeszcze bardziej sytuacji w danym regionie.<\/p>\n

Jak ameryka\u0144ska strategia powinna dzia\u0142a\u0107 w praktyce?<\/h2>\n

Dzi\u0119ki zamorskiemu r\u00f3wnowa\u017ceniu Stany Zjednoczone mog\u0105 skalibrowa\u0107 swoj\u0105 militarn\u0105 postaw\u0119 zgodnie z dystrybucj\u0105 pot\u0119gi w trzech najwa\u017cniejszych regionach na \u015bwiecie. Je\u015bli nie ma na horyzoncie \u017cadnego potencjalnego hegemona w Europie, Azji P\u00f3\u0142nocno-Wschodniej lub Zatoce Perskiej w\u00f3wczas nie ma powod\u00f3w do rozmieszczania nadmiernie licznych wojsk l\u0105dowych i powietrznych. Nie ma r\u00f3wnie\u017c wi\u0119kszego powodu do zwi\u0119kszania armii w samej Ameryce. We\u017amy pod uwag\u0119 jedn\u0105 rzecz, je\u015bli jakie\u015b rewizjonistyczne mocarstwo chce wej\u015b\u0107 w zdolno\u015bci militarne pozwalaj\u0105ce mu zdominowa\u0107 ca\u0142y region musi ono potrzebowa\u0107 wiele lat by\u0107 mo\u017ce nawet dekad. Z pewno\u015bci\u0105 taka perspektywa wystarczy\u0142aby, aby Waszyngton m\u00f3g\u0142 dostrzec zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 zagro\u017cenie i na czas w adekwatny spos\u00f3b odpowiedzie\u0107 na wzbieraj\u0105cy sztorm.
\nW takim przypadku Stany Zjednoczone powinny przekszta\u0142ci\u0107 regionalne si\u0142y swoich sojusznik\u00f3w w pierwsz\u0105 lini\u0119 obrony, pozwalaj\u0105c im jednocze\u015bnie na samodzielne r\u00f3wnowa\u017cenie adwersarzy w najbli\u017cszym s\u0105siedztwie. W tym sensie nasz polski podsystem \u201ebalance of power\u201d obejmowa\u0142by obszar Europy \u015arodkowo-Wschodniej. Wskazany uk\u0142ad geopolityczny w naszej historii ju\u017c istnia\u0142 i s\u0142u\u017cy\u0142 nam idealnie przez ca\u0142y XVI w. Dominuj\u0105ca w\u00f3wczas r\u00f3wnowaga si\u0142 zachodzi\u0142a mi\u0119dzy Francj\u0105 i dynasti\u0105 Habsburg\u00f3w, ale jej poduk\u0142ad powsta\u0142 tak\u017ce w Europie P\u00f3\u0142nocno-Wschodniej mi\u0119dzy Polsk\u0105 i Szwecj\u0105. Z obecnej perspektywy najwa\u017cniejsza r\u00f3wnowaga si\u0142 zachodzi w uk\u0142adzie USA-Chiny, jej europejski podsystem dotyczy\u0142by przede wszystkim Polski i pa\u0144stw le\u017c\u0105cych dooko\u0142a akwenu Morza Ba\u0142tyckiego w odpowiedzi na potencjalny wzrost pot\u0119gi Rosji. Wed\u0142ug tego za\u0142o\u017cenia Waszyngton dalej powinien dostarcza\u0107 pomocy militarnej, technologicznej i finansowej swoim sojusznikom oraz zobowi\u0105za\u0144 politycznych, aby wspiera\u0107 ich, gdyby znale\u017ali si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie. Jednak Ameryka powinna powstrzymywa\u0107 si\u0119 od rozmieszczania du\u017cej liczby swoich wojsk za granic\u0105. Z pewno\u015bci\u0105 mia\u0142by sens utrzymywania pewnych zamorskich zasob\u00f3w w postaci ma\u0142ych kontyngent\u00f3w, instalacji militarnych, \u015brodk\u00f3w rozpoznania i wywiadu oraz magazyn\u00f3w ze sprz\u0119tem, niemniej generalnie USA powinny przenie\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 w sprawach twardego bezpiecze\u0144stwa na regionalne mocarstwa, poniewa\u017c one zawsze b\u0119d\u0105 mia\u0142y wi\u0119ksze rozeznanie w lokalnych sprawach i najlepiej poj\u0119ty interes w tym, aby \u017caden gracz ich nie zdominowa\u0142.
\nJe\u015bli pa\u0144stwa w Europie nie mog\u0142yby powstrzyma\u0107 wy\u0142aniaj\u0105cego si\u0119 hegemona Stany Zjednoczone musia\u0142yby pom\u00f3c im wykona\u0107 mokr\u0105 robot\u0119, przez rozmieszczenie odpowiednio du\u017cych si\u0142, tak aby r\u00f3wnowag\u0119 w regionie przesun\u0105\u0107 z powrotem na korzy\u015b\u0107 swoich sojusznik\u00f3w. W niekt\u00f3rych wypadkach mog\u0142oby to oznacza\u0107 wys\u0142anie oddzia\u0142\u00f3w U.S. Army zanim nast\u0105pi\u0142by wybuch wojny. Z tak\u0105 sytuacj\u0105 mieli\u015bmy ju\u017c do czynienia podczas zimnej wojny. W\u00f3wczas Ameryka musia\u0142a utrzymywa\u0107 du\u017c\u0105 liczb\u0119 wojsk l\u0105dowych i powietrznych na obszarze Starego Kontynentu, poniewa\u017c pa\u0144stwa Europy Zachodniej nie by\u0142y w stanie powstrzyma\u0107 Zwi\u0105zku Sowieckiego. W innych przypadkach Waszyngton m\u00f3g\u0142by wej\u015b\u0107 do wojny po jej rozpocz\u0119ciu, je\u015bli jedna ze stron konfliktu wy\u0142oni\u0142aby si\u0119, jako si\u0142a dominuj\u0105ca. Z takim przypadkami mieli\u015bmy ju\u017c do czynienia podczas dw\u00f3ch \u015bwiatowych wojen. W\u00f3wczas Ameryka zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 militarnie dopiero wtedy, kiedy by\u0142o ju\u017c pewne, \u017ce Niemcy s\u0105 w stanie podbi\u0107 ca\u0142\u0105 Europ\u0119.
\nStrategia zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia ma wiele wymiernych atut\u00f3w. W sumie dzi\u0119ki ograniczeniu obszar\u00f3w do obrony oraz zmniejszenia ci\u0119\u017caru ponoszonego przez USA za niewydolnych sojusznik\u00f3w, cz\u0119sto nie maj\u0105cych ch\u0119ci wzi\u0119cia koszt\u00f3w za sw\u00f3j stan bezpiecze\u0144stwa, oszcz\u0119dzono by wiele pieni\u0119dzy. Wykorzystanie ich mo\u017ce by\u0107 du\u017co bardziej efektywniejsze w polityce wewn\u0119trznej \u2013 tutaj potrzeb nigdy nie brakuje. Z pewno\u015bci\u0105 przynios\u0142oby to du\u017c\u0105 ulg\u0119 najmniej zamo\u017cnej cz\u0119\u015bci ameryka\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa i by\u0107 mo\u017ce z\u0142agodzi\u0142oby destruktywny podzia\u0142 ci\u0105\u017c\u0105cy nad ich polityk\u0105 wewn\u0119trzn\u0105. W rzeczywisto\u015bci takie dzia\u0142anie jest uzasadnione, poniewa\u017c wielu sojusznik\u00f3w Ameryki rutynowo korzysta z tzw. jazdy na gap\u0119\u00a0 (free-ride). W zasadzie problem ten ro\u015bnie od zako\u0144czenia zimnej wojny. W NATO np. Stany Zjednoczone stanowi\u0105 46% skumulowanego PKB, pomimo tego, \u017ce ich udzia\u0142 w wydatkach na obronno\u015b\u0107 wynosi 75%. W sumie sytuacja jest kuriozalna, bogaci Europejczycy dostaj\u0105 za darmo jeszcze wi\u0119cej bogactwa, w postaci najwy\u017cszego poziomu us\u0142ug, ze szczeg\u00f3lnej dziedziny \u2013 bezpiecze\u0144stwa narodowego.
\nStrategia zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia mog\u0142aby tak\u017ce zredukowa\u0107 ryzyko terroryzmu. Liberalna hegemonia zobowi\u0105zuje Ameryk\u0119 do rozszerzania demokracji w nieznanych miejscach, kt\u00f3re czasami wymagaj\u0105 militarnej okupacji. Z regu\u0142y takie wysi\u0142ki wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z wtr\u0105caniem w lokalny proces polityczny, co nieuchronnie sprzyja nacjonalistycznej mobilizacji. Z kolei rebelianci z powodu w\u0142asnej s\u0142abo\u015bci, aby wej\u015b\u0107 w otwart\u0105 konfrontacj\u0119 z pot\u0119g\u0105 USA, s\u0105 zmuszeni odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do terroryzmu. Warto przypomnie\u0107, \u017ce Osama bin Laden by\u0142 motywowany do ataku na WTC z powodu obecno\u015bci U.S. Army w Arabii Saudyjskiej oraz ameryka\u0144skiego wsparcia dla Izraela w jego asymetrycznej wojnie z Palesty\u0144czykami. Liberalna hegemonia u\u0142atwia tak\u017ce inspirowanie terroryzmu przez g\u0142upi\u0105 polityk\u0119 obalania re\u017cim\u00f3w, aby rozszerza\u0107 ameryka\u0144skie warto\u015bci, jednak takie dzia\u0142ania jedynie podkopuj\u0105 lokalne instytucje, gdzie przemoc ekstremist\u00f3w rozkwita w najlepsze.
\nJakby nie spojrze\u0107 strategia \u201eoffshore balancing\u201d mog\u0142aby z\u0142agodzi\u0107 wydatnie ten problem przez wystrzeganie si\u0119 spo\u0142ecznej in\u017cynierii i minimalizowania ameryka\u0144skiej obecno\u015bci wojskowej w ca\u0142kowicie obcych kulturowo i cywilizacyjnie regionach. Wed\u0142ug jej za\u0142o\u017ce\u0144 U.S. Army mog\u0142aby stacjonowa\u0107 za granic\u0105 jedynie wtedy, je\u015bli jaki\u015b kraj spe\u0142nia\u0142by kryteria strategicznego po\u0142o\u017cenia i by\u0142by zagro\u017cony przez potencjalnego hegemona. Jak ju\u017c wskaza\u0142em takie warunki bezwzgl\u0119dnie wype\u0142nia Polska, po\u0142o\u017cona w Europie \u015arodkowo-Wschodniej, s\u0105siaduj\u0105ca z Rosj\u0105, potencjaln\u0105 pot\u0119g\u0105 mog\u0105c\u0105 zagrozi\u0107 interesowi bezpiecze\u0144stwa narodowego USA. W tego typu zmaganiach Ameryka odgrywa\u0142aby rol\u0119 wyzwoliciela, a nie okupanta, poniewa\u017c zgodnie z podstawowymi za\u0142o\u017ceniami opisywanej strategii, po wyeliminowaniu agresora U.S. Army wycofywa\u0142aby si\u0119 poza horyzont, tak aby nie wtr\u0105ca\u0107 si\u0119 w wewn\u0119trzne sprawy swoich sojusznik\u00f3w. Dzi\u0119ki respektowaniu suwerenno\u015bci innych pa\u0144stw, \u201eoffshore balancing\u201d m\u00f3g\u0142by w du\u017co bardziej wi\u0119kszym stopniu sprzyja\u0107 niwelowaniu zjawiska antyamerykanizmu na \u015bwiecie.<\/p>\n

Sprzyjaj\u0105ca historia<\/h2>\n

W obecnych warunkach zamorskie r\u00f3wnowa\u017cenie mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 radykaln\u0105 strategi\u0105, ale je\u015bli bli\u017cej przyjrzymy si\u0119 jej, to wida\u0107, i\u017c zapewnia\u0142a ona Ameryce logiczne wskaz\u00f3wki dla ich polityki zagranicznej przez wiele dekad oraz dobrze s\u0142u\u017cy\u0142a ameryka\u0144skiemu narodowi. Podczas ca\u0142ego XIX w. USA by\u0142y zaj\u0119te budow\u0105 pa\u0144stwa dzi\u0119ki ekspansji w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej oraz ustanowienia hegemonii w Zachodniej Hemisferze. Po zako\u0144czeniu tego zadania, na prze\u0142omie XIX i XX w., Amerykanie zwr\u00f3cili swoj\u0105 uwag\u0119 poza horyzonty obu ocean\u00f3w, aby zachowa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 si\u0142 w Europie i Azji P\u00f3\u0142nocno-Wschodniej. Jednak bez wi\u0119kszego zaanga\u017cowania polityczno-wojskowego. W efekcie czego mocarstwa europejskie i azjatyckie mog\u0142y wzajemnie si\u0119 r\u00f3wnowa\u017cy\u0107. USA interweniowa\u0142y militarnie dopiero wtedy, kiedy regionalny uk\u0142ad \u201ebalance of power\u201d ulega\u0142 naruszeniu, tak jak podczas pierwszej i drugiej wojny \u015bwiatowej.
\nPodczas zimnej wojny Ameryka nie mia\u0142a wyboru musia\u0142a od\u0142o\u017cy\u0107 na p\u00f3\u0142k\u0119 strategi\u0119 \u201eoffshore balancing\u201d i przej\u015b\u0107 do sta\u0142ej obecno\u015bci na l\u0105dzie, poniewa\u017c ich sojusznicy nie byli w stanie odepchn\u0105\u0107 Zwi\u0105zku Sowieckiego. W\u00f3wczas Waszyngton utworzy\u0142 sie\u0107 sojuszy i sta\u0142ych baz wojskowych w obu regionach. W tych nowych warunkach do pierwszej pr\u00f3by si\u0142 i dosz\u0142o w latach 1950-53 r. podczas wojny korea\u0144skiej, kiedy za wszelk\u0105 cen\u0119 chciano zapobiec zwi\u0119kszeniu wp\u0142yw\u00f3w ZSRS i ChRL w Azji.
\nW Zatoce Perskiej USA by\u0142y ca\u0142kowicie poza wewn\u0119trznymi sprawami regionu. W tamtym czasie Ameryka dawa\u0142a przyzwolenie na kontynuowanie postkolonialnego przyw\u00f3dztwa Wielkiej Brytanii i powstrzymywania przez nich jakiegokolwiek mocarstwa chc\u0105cego zdominowa\u0107 ropono\u015bne pola. W 1968 r., kiedy Londyn og\u0142osi\u0142 wycofanie stamt\u0105d, Stany Zjednoczone wzi\u0119\u0142y odpowiedzialno\u015b\u0107 za sprawy w swoje r\u0119ce. W\u00f3wczas, aby dobrze wykona\u0107 swoj\u0105 prac\u0119 Waszyngton przyj\u0105\u0142 s\u0142uszn\u0105 polityk\u0119 otwarcia na dwa najwa\u017cniejsze pa\u0144stwa regionu monarchi\u0119 Saudyjsk\u0105 i Iran Szacha. W ko\u0144cu, kiedy nast\u0105pi\u0142 upadek tego ostatniego w 1979 r., administracja prezydenta Cartera zacz\u0119\u0142a tworzy\u0107 Si\u0142y Szybkiego Reagowania (Rapid Deployment Force). Zamorskie zdolno\u015bci militarne mia\u0142y zapobiec zdominowaniu Bliskiego Wschodu przez Teheran lub Moskw\u0119. Z kolei administracja prezydenta Regana udzieli\u0142a wydatnego wsparcia dla Iraku z tych samych powod\u00f3w, podczas jego wojny z rewolucyjn\u0105 republik\u0105 Chomeiniego w latach 1980-88 r. W sumie oddzia\u0142y U.S. Army w regionie Bliskiego Wschodu by\u0142y podporz\u0105dkowane strategii zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia, a\u017c do 1990 r., kiedy inwazja Saddama Husseina na Kuwejt zagrozi\u0142a Arabii Saudyjskiej i suwerenno\u015bci pozosta\u0142ych producent\u00f3w ropy w regionie. Aby przywr\u00f3ci\u0107 \u201ebalance of power\u201d prezydent G. W. Bush senior wys\u0142a\u0142 tam pot\u0119\u017cne si\u0142y ekspedycyjne, aby wyzwoli\u0107 Kuwejt i rozbi\u0107 irack\u0105 machin\u0119 wojenn\u0105.
\nW rzeczywisto\u015bci przez prawie sto lat strategia zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia zapobiega\u0142a wy\u0142onieniu si\u0119 regionalnych hegemon\u00f3w i utrwala\u0142a globaln\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 si\u0142, kt\u00f3ra zwi\u0119ksza\u0142a ameryka\u0144ski stan bezpiecze\u0144stwa narodowego. W sytuacjach, kiedy ameryka\u0144scy decydenci odchodzili od tej strategii, jak mia\u0142o to miejsce w przypadku Wietnamu, gdzie USA nie mia\u0142y \u017cadnego strategicznego interesu, rezultaty by\u0142y op\u0142akane.
\nOd zako\u0144czenia zimnej wojny wydarzenia bezustannie ucz\u0105 Ameryk\u0119 tych samych lekcji. We\u017amy przyk\u0142ad Europy, kiedy nast\u0105pi\u0142a geopolityczna implozja Zwi\u0105zku Sowieckiego region ten ju\u017c d\u0142u\u017cej nie mia\u0142 \u017cadnego dominuj\u0105cego mocarstwa. W takiej sytuacji Stany Zjednoczone powinny zredukowa\u0107 swoj\u0105 militarn\u0105 obecno\u015b\u0107 i utrzymywa\u0107 poprawne stosunki z Rosj\u0105 oraz przekaza\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za polityk\u0119 bezpiecze\u0144stwa i obrony w r\u0119ce Europy. Zamiast tego rozszerzano NATO ca\u0142kowicie zdominowane przez USA, jednocze\u015bnie ignorowano interesy upadaj\u0105cego mocarstwa \u2013 postsowieckiej Rosji. Taka polityka nie sprzyja\u0142a zachowaniu bezpiecze\u0144stwa w Europie, gdy\u017c z jednej strony rozbroi\u0142a Stary Kontynent, a z drugiej wywo\u0142a\u0142a powa\u017cny konflikt na Ukrainie oraz zbli\u017cy\u0142a niebezpiecznie Rosj\u0119 i Chiny.
\nW regionie Bliskiego Wschodu sytuacja by\u0142a podobna, Stany Zjednoczone powinny wycofa\u0107 si\u0119 za wielk\u0105 wod\u0119 zaraz po wojnie w Zatoce Perskiej w 1991 r. i pozwoli\u0107, aby Irak i Iran wzajemnie si\u0119 r\u00f3wnowa\u017cy\u0142y. Zamiast tego administracja Clintona adoptowa\u0142a dziwn\u0105 polityk\u0119 podw\u00f3jnego powstrzymywania \u2013 dual containment \u2013 kt\u00f3ra wymaga\u0142a utrzymywania ogromnych si\u0142 l\u0105dowych i powietrznych w Arabii Saudyjskiej, aby kontrolowa\u0107 Bagdad i Teheran. Z kolei nast\u0119pna administracja George W. Busha juniora, na czele z wp\u0142ywow\u0105 grup\u0105 neokonserwatyst\u00f3w, przyj\u0119\u0142a jeszcze bardziej ambitniejsz\u0105 strategi\u0119 \u201eregionalnej transformacji\u201d, kt\u00f3ra w du\u017cej mierze przyczyni\u0142a si\u0119 do kosztownych wojen w Afganistanie i Iraku. W sumie urz\u0119dnicy prezydenta Obamy powt\u00f3rzyli ten sam b\u0142\u0105d, kiedy przy\u0142o\u017cyli r\u0119k\u0119 do obalenia Kadafiego w Libii, zwi\u0119kszenia chaosu w Syrii przez niepotrzebne naciskanie w sprawie odej\u015bcia Bashara al-Asada oraz wspierania jego oponent\u00f3w (rebeliant\u00f3w). Jakby\u015bmy nie spojrzeli odrzucenie przez Waszyngton, po zako\u0144czeniu zimnej wojny, strategii \u201eoffshore balancing\u201d sprawi\u0142o gotowy przepis na spektakularn\u0105 katastrof\u0119.<\/p>\n

G\u0142uche nadzieje liberalnej hegemonii<\/h2>\n

Obro\u0144cy liberalnej hegemonii szermuj\u0105 du\u017c\u0105 liczb\u0105 mizernych argument\u00f3w, aby uzasadni\u0107 swoj\u0105 b\u0142\u0119dn\u0105 polityk\u0119. Jedno z ich twierdze\u0144, medialnie oklepane przekonuje, \u017ce wy\u0142\u0105cznie pot\u0119ga USA i jego przyw\u00f3dztwo mo\u017ce zachowa\u0107 \u015bwiatowy porz\u0105dek. Zastan\u00f3wmy si\u0119 przez chwil\u0119 nad tym twierdzeniem. Czy globalne przyw\u00f3dztwo mo\u017ce by\u0107 celem samym w sobie? Wed\u0142ug mnie nie, mo\u017ce by\u0107, co najwy\u017cej po\u017c\u0105dane o tyle, o ile przynosi Ameryce jakie\u015b wymierne i bezpo\u015brednie profity. Czy dla Polski mo\u017ce by\u0107 celem samym w sobie np. Unia Europejska? Wed\u0142ug mnie nie, mo\u017ce co najwy\u017cej stanowi\u0107 po\u017c\u0105dany instrument, ale do realizacji interesu narodowego.
\nInni id\u0105 dalej w swojej abstrakcji przez twierdzenie, \u017ce przyw\u00f3dztwo Stan\u00f3w Zjednoczonych jest potrzebne, aby przeci\u0105\u0107 \u201egordyjski w\u0119ze\u0142\u201d nierozwi\u0105zanego problemu idei zbiorowego bezpiecze\u0144stwa \u2013 ani przez Lig\u0119 Narod\u00f3w ani przez ONZ. Chodzi tutaj o nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 histori\u0119 bezradno\u015bci lokalnych pa\u0144stw w tworzeniu zwartej koalicji mog\u0105cej powstrzyma\u0107 rewizjonistyczne mocarstwa. Jednak strategia zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia bierze pod uwag\u0119 ten problem i zak\u0142ada wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki do s\u0142abszego i zl\u0119knionego. Jakby nie patrze\u0107 nie zabrania ona USA przysy\u0142ania doradc\u00f3w, pomocy materialnej lub nawet \u017co\u0142nierzy \u2013 przyjacielowi lub sojusznikowi. Je\u017celi oczywi\u015bcie spe\u0142nia warunek swojego geopolitycznego po\u0142o\u017cenia w jednym z trzech ju\u017c wymienionych region\u00f3w na \u015bwiecie.
\nJeszcze inni obro\u0144cy liberalnej strategii argumentuj\u0105, \u017ce ameryka\u0144skie przyw\u00f3dztwo jest potrzebne, aby skutecznie zaj\u0105\u0107 si\u0119 nowymi, transnarodowymi wyzwaniami, kt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142o znajduje si\u0119 w upad\u0142ych pa\u0144stwach, terroryzmie, mi\u0119dzynarodowej przest\u0119pczo\u015bci, uchod\u017acach etc. Wed\u0142ug tej logiki ani Ocean Atlantycki ani Pacyficzny nie mog\u0105 zapewni\u0107 w\u0142a\u015bciwej ochrony przed takimi zagro\u017ceniami. Wsp\u00f3\u0142czesna technologia militarna, id\u0105c dalej w tym my\u015bleniu, sprzyja USA w rzutowaniu militarnej pot\u0119gi dooko\u0142a globu \u2013 co wcale nie jest do ko\u0144ca prawd\u0105 \u2013 i tym samym pozwala poradzi\u0107 sobie z tymi problemami w praktyce. W sumie, opisywany pogl\u0105d utrzymuje, \u017ce dzisiejsza globalna wioska jest bardziej niebezpieczna i trudniejsza do zarz\u0105dzania ni\u017c \u015bwiat w czasach zimnej wojny.
\nW moim przekonaniu powy\u017cszy obraz wyolbrzymia nietradycyjne zagro\u017cenia i przecenia ameryka\u0144sk\u0105 zdolno\u015b\u0107 do i ich eliminacji. W rzeczywisto\u015bci przest\u0119pstwa mi\u0119dzynarodowe, terroryzm i podobne problemy mog\u0105 stanowi\u0107 utrapienie dla ka\u017cdego pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa, niemniej mieszcz\u0105 si\u0119 one ledwie w kategorii egzystencjalnych zagro\u017ce\u0144 i rzadko opieraj\u0105 si\u0119 o militarne rozwi\u0105zania. Ci\u0105g\u0142e wtr\u0105canie si\u0119 w wewn\u0119trzne sprawy innych pa\u0144stw, szczeg\u00f3lnie odwo\u0142ywanie si\u0119 do militarnych interwencji, wyzwala jedynie lokalne resentymenty i sprzyja zjawisku korupcji. W skutek czego sytuacja pogarsza si\u0119 jeszcze bardziej. D\u0142ugofalowe rozwi\u0105zanie tego problemu mo\u017cna odnale\u017a\u0107 jedynie w kompetentnych lokalnych rz\u0105dach, a nie w ci\u0119\u017ckiej r\u0119ce globalnego \u017candarma.
\nWbrew temu, co m\u00f3wi\u0105 obro\u0144cy liberalnej hegemonii nadzorowanie \u015bwiata nie jest wcale takie tanie ani pod wzgl\u0119dem wydawanych pieni\u0119dzy ani ludzkich ofiar. Wojna w Afganistanie i Iraku kosztowa\u0142a Stany Zjednoczone od 4 do 6 bln USD i poch\u0142on\u0119\u0142a prawie 7 tys. ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy, rannych by\u0142o wi\u0119cej ni\u017c 50 tys. Weterani z obu tych konflikt\u00f3w przedstawiaj\u0105 bardzo wysoki wsp\u00f3\u0142czynnik depresji i samob\u00f3jstw, jak dot\u0105d urz\u0119dnicy pa\u0144stwa ameryka\u0144skiego maj\u0105 niewiele im do zaoferowania.
\nObro\u0144cy status quo <\/em>obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce strategia zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia mog\u0142aby u\u0142atwi\u0107 zrzucenie Stan\u00f3w Zjednoczonych, przez inne wielkie mocarstwa, ze szczytu piramidy systemu mi\u0119dzynarodowego. To nie jest prawda. Wr\u0119cz przeciwnie zamorskie r\u00f3wnowa\u017cenie przed\u0142u\u017cy\u0142oby dominacj\u0119 USA przez ponowne skupienie swoich wysi\u0142k\u00f3w na najwa\u017cniejszych strategicznych celach. W przeciwie\u0144stwie do liberalnej hegemonii \u201eoffshore balancing\u201d pozwala unikn\u0105\u0107 marnowania zasob\u00f3w na wysoce kosztowne i kontr-produktywne krucjaty, oszcz\u0119dzone fundusze rz\u0105d federalny m\u00f3g\u0142by inwestowa\u0107 w d\u0142ugoterminowe sk\u0142adniki ameryka\u0144skiej pot\u0119gi: m.in. edukacja, infrastruktura, badania i rozw\u00f3j. Z pewno\u015bci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tych funduszy mog\u0142aby tak\u017ce trafi\u0107 do najwa\u017cniejszych sojusznik\u00f3w USA, aby niwelowa\u0107 ra\u017c\u0105ce dysproporcje technologiczne i organizacyjne, np. umo\u017cliwi\u0107 SZ RP wi\u0119kszy dost\u0119p do informacji o sytuacji bezpiecze\u0144stwa regionalnego i globalnego, nowoczesnych system\u00f3w kierowania i dowodzenia, a w szczeg\u00f3lno\u015bci poczynienia inwestycji w systemach rozpoznania, \u0142\u0105czno\u015bci i obrony powietrznej. W rzeczywisto\u015bci Ameryka sta\u0142a si\u0119 pot\u0119g\u0105 strategiczno-militarn\u0105 przez unikanie zaanga\u017cowania w nieop\u0142acalne i niepotrzebne wojny, i przez zbudowanie najwi\u0119kszej gospodarki na \u015bwiecie. Jakby nie spojrze\u0107 t\u0119 sam\u0105 strategi\u0119 dzisiaj realizuj\u0105 Chiny \u2013 ju\u017c przez trzy dekady. W tym samym czasie Bia\u0142y Dom wyrzuca biliony dolar\u00f3w na nieprzemy\u015blane inicjatywy i konflikty zbrojne stawiaj\u0105c swoje \u015bwiatowe przyw\u00f3dztwo pod coraz bardziej wi\u0119kszym znakiem zapytania.
\nInny argument utrzymuje, \u017ce Stany Zjednoczone musz\u0105 stacjonowa\u0107 dooko\u0142a \u015bwiata, aby zapewni\u0107 pok\u00f3j i otwarty dost\u0119p do \u015bwiatowej gospodarki. Wed\u0142ug tej logiki okopanie si\u0119 USA mog\u0142oby rozpali\u0107 wielko mocarstwow\u0105 rywalizacj\u0119, kt\u00f3ra wyzwoli\u0142aby niszcz\u0105ce wojny handlowe. W efekcie czego dosz\u0142oby do wybuchu III wojny \u015bwiatowej, w kt\u00f3r\u0105 ponownie by\u0142aby wci\u0105gni\u0119ta Ameryka. W zwi\u0105zku z tym lepiej jest odgrywa\u0107 rol\u0119 \u015bwiatowego \u017candarma ni\u017c powodowa\u0107 ryzyko powrotu do lat 30. XX w.
\nWed\u0142ug tego argumentu wi\u0119ksze zaanga\u017cowanie U.S. Army w Europie mog\u0142oby powstrzyma\u0107 wybuch II wojny \u015bwiatowej. Jednak to twierdzenie trudno pokrywa si\u0119 z faktami. W okresie dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego Europa przypomina\u0142a buzuj\u0105cy kocio\u0142 rywalizacji wielkich mocarstw, kt\u00f3rego uspokojenie by\u0142o niemo\u017cliwe. Wydaje si\u0119 ma\u0142o prawdopodobne, aby ameryka\u0144skie oddzia\u0142y rozmieszczone w Austrii, Czechos\u0142owacji lub Polsce w latach 1938-39 r. mog\u0142y okaza\u0107 si\u0119 wystarczaj\u0105ce, aby odstraszy\u0107 Hitlera lub po\u0142o\u017cy\u0107 kres narastaj\u0105cej podejrzliwo\u015bci mi\u0119dzy III Rzesz\u0105 i ZSRS w 1941 r.
\nW realistycznej logice je\u015bli nawet jaki\u015b kraj musi stawi\u0107 czo\u0142a wielkiemu mocarstwu, lepiej przyby\u0107 mu z pomoc\u0105 p\u00f3\u017aniej i pozwoli\u0107, aby inne pa\u0144stwa wzi\u0119\u0142y na siebie ci\u0119\u017car koszt\u00f3w jego obrony. W sumie Stany Zjednoczone wesz\u0142y do obu wielkich wojen przy samej ich ko\u0144c\u00f3wce, dzi\u0119ki temu wy\u0142oni\u0142y si\u0119 jeszcze bardziej pot\u0119\u017cniejsze od swoich sojusznik\u00f3w i rywali. W swoim testamencie nasz najwi\u0119kszy strateg J\u00f3zef Pi\u0142sudski r\u00f3wnie\u017c kierowa\u0142 si\u0119 t\u0105 sam\u0105 logik\u0105. Wed\u0142ug niego Polska mia\u0142a przyst\u0105pi\u0107 do zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 wojny, jak najp\u00f3\u017aniej, aby minimalizowa\u0107 ludzkie i materialne straty oraz uzyska\u0107, jak najkorzystniejsz\u0105 relatywn\u0105 si\u0142\u0119 wobec Berlina i Moskwy, nawet gdyby mia\u0142o to oznacza\u0107 taktyczne sojusze z ludob\u00f3jczymi totalitaryzmami \u2013 niestety jego marni adherenci nie szcz\u0119dzili krwi \u017co\u0142nierza polskiego i jego narodu.
\nW ko\u0144cu zdajmy sobie spraw\u0119, regionalne konflikty b\u0119d\u0105 mia\u0142y miejsce na \u015bwiecie bez wzgl\u0119du na reakcj\u0119 Waszyngtonu, ale to nie oznacza, \u017ce USA musz\u0105 w nie wchodzi\u0107, je\u017celi ich \u017cywotne interesy bezpiecze\u0144stwa nie s\u0105 zagro\u017cone. Ameryka cz\u0119sto sta\u0142a z boku wi\u0119kszych i mniejszych kryzys\u00f3w militarnych w historii \u015bwiata. Tak by\u0142o w przypadku wojny krymskiej 1953-56 r., wojny prusko-austriackiej 1866 r., wojny prusko-francuskiej 1870 r., wojny rosyjsko-japo\u0144skiej 1904-05 r., wojny etiopsko-w\u0142oskiej 1935-36 r., wojny iracko-ira\u0144skiej 1980-88 r., wojny gruzi\u0144sko-rosyjskiej 2008 r. lub obecnej ukrai\u0144sko-rosyjskiej 2014-? r. Te przyk\u0142ady zadaj\u0105 k\u0142am, \u017ce Stany Zjednoczone powinny zawsze i wsz\u0119dzie wojowa\u0107.
\nWydarzenia po 1945 r. tak\u017ce dostarczaj\u0105 obfitych dowod\u00f3w, \u017ce liczna obecno\u015b\u0107 wojskowa USA nie zawsze zapewnia\u0142a pok\u00f3j i bezpiecze\u0144stwo. W Azji Wschodniej taka strategia ponios\u0142a spektakularne\u00a0 fiasko, kiedy nie uda\u0142o si\u0119 zapobiec wszcz\u0119ciu dw\u00f3ch niszczycielskich wojen w Korei i Wietnamie. Podobnie jest dzisiaj, pomimo dziesi\u0105tek tysi\u0119cy ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy w regionie Azji i Pacyfiku, niewielu jest powa\u017cnych ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy zaprzeczyliby, \u017ce nie istnieje tam powa\u017cne ryzyko militarnego zderzenia USA-Chiny np. w akwenie Morza Wschodniochi\u0144skiego, Po\u0142udniowochi\u0144skiego, Tajwanu lub P\u00f3\u0142wyspu Korea\u0144skiego. W latach 90. XX w. identycznie by\u0142o w Europie, pomimo du\u017cej obecno\u015bci wojskowej USA, nie uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 serii krwawych wojen na Ba\u0142kanach. W sumie przypadek Czeczenii, Gruzji i obecnie Ukrainy nie odbiega zbytnio od tych analogii. W tej ostatniej sytuacji w dalszym ci\u0105gu istnieje ryzyko wi\u0119kszej eskalacji i wci\u0105gni\u0119cia USA w bezpo\u015brednie dzia\u0142ania wojenne. W regionie Bliskiego Wschodu powracaj\u0105ce zaanga\u017cowanie ameryka\u0144skich si\u0142 zbrojnych, od zako\u0144czenia zimnej wojny, tak\u017ce nie pozwoli\u0142o unikn\u0105\u0107 poch\u0142oni\u0119cia tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata w liczne i wyczerpuj\u0105ce wojny.
\nWida\u0107 niezaprzeczalnie, \u017ce liberalnej hegemonii nie tylko nie uda\u0142o si\u0119 utrzyma\u0107 pokoju i bezpiecze\u0144stwa na \u015bwiecie, ale tak\u017ce unikn\u0105\u0107 prowadzenia g\u0142upich wojen. W czasie zimnej wojny Ameryka raz odesz\u0142a od zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia i zako\u0144czy\u0142o si\u0119 to katastrof\u0105 w postaci wojny w Wietnamie. To samo my\u015blenie leg\u0142o u podstaw wyniszczaj\u0105cej i niepotrzebnej wojny w Iraku w 2003 r. Podobna logika mia\u0142a miejsce podczas interwencji w Afganistanie i Libii. W zasadzie mniejsze ekspedycje wojskowe w Somalii, Sudanie, Syrii i Jemenie nie lepiej wypad\u0142y.
\nW odniesieniu do powy\u017cszego odrzucanie strategii \u201eoffshore balancing\u201d przez liberalne \u015brodowiska w oparciu o twierdzenie, \u017ce wed\u0142ug jej za\u0142o\u017ce\u0144, moment podj\u0119cia interwencji mo\u017ce by\u0107 sp\u00f3\u017aniony, z powodu licznych niewiadomych, stanowi fa\u0142szywy wybieg intelektualny. Wystarczy spojrze\u0107 logicznie, decyzja czy i kiedy interweniowa\u0107 jest du\u017co bardziej czytelna wed\u0142ug strategii zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia. Ta ostatnia dostarcza jasnych wymog\u00f3w geopolitycznych. Z kolei liberalna sk\u0142ada si\u0119 z utopijnego za\u0142o\u017cenia, i\u017c Ameryka z racji swoich \u017cywotnych interes\u00f3w dooko\u0142a globu musi interweniowa\u0107 wsz\u0119dzie. Zatem prezydenci USA powinni zaanga\u017cowa\u0107 sw\u00f3j kraj po kolei, jak leci w cztery wojny arabsko-izraelskie, trzy wojny indyjsko-pakista\u0144skie, wojn\u0119 iracko-ira\u0144sk\u0105, dwie wojny w Republice Kongo i tak bez ko\u0144ca \u2026 etc. Wed\u0142ug tej ob\u0142\u0105kanej logiki U.S. Army powinna rzutowa\u0107 swoj\u0105 si\u0142\u0119 do wszystkich zakamark\u00f3w na \u015bwiecie \u2013 bezustannie 24h na dob\u0119.
\nW\u015br\u00f3d niekt\u00f3rych libera\u0142\u00f3w cz\u0119sto pada zarzut, \u017ce Waszyngton jest zbyt uzale\u017cniony moralnie od zbankrutowanych re\u017cim\u00f3w. Wed\u0142ug tego argumentu zwykli Amerykanie oczekuj\u0105, \u017ce ich sojusznicy zaakceptuj\u0105 przynajmniej minimum humanitarnych standard\u00f3w. Jednak historia widzi to inaczej. Stany Zjednoczone \u2013 najwi\u0119ksza demokracja na \u015bwiecie \u2013 wiele razy wchodzi\u0142a w sojusze z ludob\u00f3jczymi pa\u0144stwami i dyktatorami. W czasie II wojny \u015bwiatowej by\u0142 to Stalin, w latach 70. XX w. Mao Zedong \u2013 obaj mordowali w\u0142asnych obywateli w milionach. W sumie Waszyngton wiele razy opiera\u0142 si\u0119 na autorytarnych re\u017cimach w Ameryce Po\u0142udniowej i \u015arodkowej. Obecnie wspiera dyktatur\u0119 w Egipcie i niezwykle okrutny re\u017cim w Arabii Saudyjskiej. Amerykanie cz\u0119sto przymykali oczy na wyj\u0105tkowo niehumanitarne prowadzenie konflikt\u00f3w przez Izrael, swojego najbli\u017cszego sojusznika, w walce z Palestyn\u0105.
\nWszyscy przyw\u00f3dcy pa\u0144stw i ich doradcy ds. bezpiecze\u0144stwa powinni zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce polityka mi\u0119dzynarodowa to zaj\u0119cie wyj\u0105tkowo brutalne i niebezpieczne, i niestety kompromisy s\u0105 czasami konieczne nawet z najwi\u0119kszymi dewiantami i rze\u017anikami tego \u015bwiata. Zobowi\u0105zanie Ameryki do bardziej selektywnego dzia\u0142ania wymaga takich kompromis\u00f3w, ale tylko wtedy, kiedy zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa narodowego USA jest bardzo du\u017ce. Zach\u0119canie U.S. Army do anga\u017cowania si\u0119 wsz\u0119dzie, gdzie tylko jest to mo\u017cliwe, zmusza Waszyngton do opierania si\u0119 cz\u0119sto na bardzo w\u0105tpliwych sojusznikach. Zapewnienie im gwarancji bezpiecze\u0144stwa nie ma jednak wp\u0142ywu na ich g\u0142upi\u0105 i ryzykown\u0105 polityk\u0119, tak by\u0142o cho\u0107by w przypadku Gruzji i decyzji prezydenta Saakaszwilego p\u00f3j\u015bcia na wojn\u0119 z Rosj\u0105 (inicjatorem tej wojny wed\u0142ug raport\u00f3w OBWE by\u0142a Gruzja).
\nW rzeczywisto\u015bci najnowsza historia rzuca powa\u017cn\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 na twierdzenie, \u017ce Ameryka ocali\u0142a \u015bwiatowy pok\u00f3j. Przez ostatnie 25 lat Waszyngton wywo\u0142a\u0142 lub finansowa\u0142 kilka wojen w regionie Bliskiego Wschodu b\u0105d\u017a nap\u0119dza\u0142 konflikty w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata. Je\u015bli zasadnicze za\u0142o\u017cenie liberalnej hegemonii opiera si\u0119 o szlachetn\u0105 ide\u0119 przekuwania mieczy na lemiesze to wykonana praca wygl\u0105da raczej marnie. Widmo wojen, zniszczenia i ludzkiego nieszcz\u0119\u015bcia raczej przybli\u017cy\u0142o si\u0119 do naszych granic ni\u017c oddali\u0142o. Liberalna strategia nie przynios\u0142a tak\u017ce nadmiernych korzy\u015bci ekonomicznych. Je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 wyj\u0105tkow\u0105 pozycj\u0119 USA w Zachodniej Hemisferze i w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata daj\u0105c\u0105 im niezr\u00f3wnane mo\u017cliwo\u015bci w obszarze wolnego rynku, handlu i inwestycji, to efekty nie s\u0105 powalaj\u0105ce. Szczeg\u00f3lnie jak si\u0119 spojrzy na coraz bardziej rosn\u0105cy d\u0142ug publiczny lub kryzys finansowy z 2008 r. \u2013 najwi\u0119kszy po wielkiej recesji z 1929 r. W rzeczywisto\u015bci wszystkie kraje podzielaj\u0105 wsp\u00f3lny interes w gospodarczej aktywno\u015bci, Waszyngton nie musi odgrywa\u0107 roli \u015bwiatowego \u017candarma, aby utrzyma\u0107 ekonomiczne relacje z innymi krajami. W ko\u0144cu ameryka\u0144ska gospodarka mog\u0142aby by\u0107 jeszcze lepiej zarz\u0105dzana, gdyby jej administracja nie wydawa\u0142a tak du\u017co \u015brodk\u00f3w na opanowywanie kryzys\u00f3w i militarne kontrolowanie prawie ca\u0142ego \u015bwiata.
\nRzecznicy liberalnej hegemonii twierdz\u0105, \u017ce Stany Zjednoczone musz\u0105 zobowi\u0105zywa\u0107 siebie do obrony s\u0142abszych, aby zapobiec nuklearnej proliferacji. Wed\u0142ug tej narracji je\u015bli Waszyngton zredukuje swoj\u0105 rol\u0119 w kluczowych regionach na \u015bwiecie lub wycofa si\u0119 ca\u0142kowicie, kraje przyzwyczajone do protekcji U.S. Army nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y wyboru, aby zapewni\u0107 sobie ochron\u0119 b\u0119d\u0105 szuka\u0142y dost\u0119pu do broni nuklearnej.
\nPowiedzmy sobie szczerze \u017cadna polityka nie zapewni sukcesu w zapobieganiu proliferacji. Jednak strategia zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia mog\u0142aby lepiej dzia\u0142a\u0107 ni\u017c liberalna hegemonia. Tej ostatniej nie powiod\u0142o si\u0119 odwie\u015b\u0107 Indii i Pakistanu od rozwijania swojego nuklearnego programu ani odci\u0105gn\u0105\u0107 Korei P\u00f3\u0142nocnej od wej\u015bcia do atomowego klubu. W stosunkach mi\u0119dzynarodowych zwykle jest tak, \u017ce kraje szukaj\u0105 dost\u0119pu do nuklearnych zdolno\u015bci ze strachu przed potencjaln\u0105 agresj\u0105 ze strony swoich wrog\u00f3w. Liberalna strategia obalania obcych re\u017cim\u00f3w nieuchronnie zwi\u0119ksza ten strach. Je\u015bli Waszyngton wyrzeknie si\u0119 takiej polityki i zmniejszy swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 wojskow\u0105 tam gdzie jest ona niepotrzebna to m\u00f3g\u0142by da\u0107 du\u017co mniej powod\u00f3w dla proliferacji.
\nW ko\u0144cu perspektywa militarnego ataku nie mo\u017ce tak naprawd\u0119 powstrzyma\u0107 zdeterminowanego pa\u0144stwa od ostatecznego uzyskania broni nuklearnej \u2013 mo\u017cna co najwy\u017cej kupi\u0107 czas. W tym sensie Iran mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 jako pozytywne przypomnienie, \u017ce skoordynowana presja wielostronnej wsp\u00f3\u0142pracy, w formacie P5+1 USA, Rosja, Chiny, Wielka Brytania, Francja plus Niemcy oraz sankcje ekonomiczne, stanowi\u0105 lepszy spos\u00f3b, aby zniech\u0119ci\u0107 jakikolwiek re\u017cim od nuklearnej proliferacji ni\u017c ryzykowna koncepcja wojny prewencyjnej (preventive war) lub zmiany re\u017cimu (regime change).
\nChc\u0119 by\u0107 dobrze zrozumiany. Gdyby Stany Zjednoczone zmniejszy\u0142y swoje gwarancje bezpiecze\u0144stwa, okalaj\u0105ce prawie ca\u0142y glob, z pewno\u015bci\u0105 jakie\u015b zagro\u017cone pa\u0144stwa mog\u0142yby szuka\u0107 sposob\u00f3w na przetrwanie przez nabycie nuklearnych zdolno\u015bci odstraszania. Oczywi\u015bcie taki rezultat nie jest po\u017c\u0105dany, ale powszechne wysi\u0142ki, aby ca\u0142kowicie powstrzyma\u0107 proliferacj\u0119 s\u0105 zbyt kosztowne i prawdopodobnie ostatecznie ponios\u0105 fiasko. Po za tym implikacje, takiego zjawiska, nie mog\u0105 by\u0107, a\u017c tak ponure, jak je rysuj\u0105 liberalni pesymi\u015bci. Wej\u015bcie w posiadanie bomby atomowej samo w sobie nie czyni jeszcze z jakiego\u015b pa\u0144stwa wielkiego mocarstwa ani nie umo\u017cliwia mu z marszu szanta\u017cowania swoich s\u0105siad\u00f3w lub wrog\u00f3w. W sumie od 1945 r. dziesi\u0119\u0107 pa\u0144stw przekroczy\u0142o nuklearny pr\u00f3g, jako\u015b z tego powodu \u015bwiat nie przewr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do g\u00f3ry nogami. Jakby\u015bmy nie spojrzeli na t\u0119 kwesti\u0119 nuklearna proliferacja zawsze b\u0119dzie wyzwala\u0107 g\u0142\u0119boki niepok\u00f3j, bez wzgl\u0119du na to, co uczyni\u0105 Stany Zjednoczone, niemniej strategia zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia dostarcza lepszych perspektyw, aby poradzi\u0107 sobie z tym problemem.<\/p>\n

Demokratyczne urojenia<\/h2>\n

Wielu krytyk\u00f3w odrzucaj\u0105cych rekomendowan\u0105 strategi\u0119 uwa\u017ca, \u017ce Stany Zjednoczone maj\u0105 moralny i strategiczny imperatyw promowania wolno\u015bci, demokracji i praw cz\u0142owieka. Wed\u0142ug nich rozszerzanie tych warto\u015bci b\u0119dzie w du\u017cej mierze ogranicza\u0107 wojny i innego rodzaju okropno\u015bci. Wi\u0119cej zapewni pomy\u015blno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo narodowe USA oraz zmniejszy cierpienie na \u015bwiecie. W rzeczywisto\u015bci nikt z nas nie wie, czy \u015bwiat z\u0142o\u017cony wy\u0142\u0105cznie z liberalnych demokracji by\u0142by pokojowy. Jednak rozszerzanie wolno\u015bci z broni\u0105 w r\u0119ku rzadko dzia\u0142a w praktyce. Ponadto, nieopierzone demokracje zwykle s\u0105 sk\u0142onne do wszczynania konflikt\u00f3w zbrojnych. USA zamiast promowa\u0107 pok\u00f3j powinny, jak najszybciej zako\u0144czy\u0107 bezkresne i nieop\u0142acalne wojny. Je\u015bli tego nie uczyni\u0105 sytuacja b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a jeszcze gorzej, karmienie na si\u0142\u0119 liberalnymi ideami kulturowo obce spo\u0142ecze\u0144stwa mo\u017ce skompromitowa\u0107 te warto\u015bci w samej Ameryce. W sumie tzw. globalna wojna z terroryzmem \u2013 global war on terror \u2013 i powi\u0105zane z tym wysi\u0142ki zaszczepiania demokracji w Afganistanie i Iraku prowadzi\u0142o do tortur, systemowego zabijania ludzi oraz szerokiej inwigilacji w\u0142asnych obywateli.
\nW\u015br\u00f3d obro\u0144c\u00f3w liberalnej hegemonii s\u0105 i tacy, kt\u00f3rzy naiwnie utrzymuj\u0105, \u017ce bardziej subtelniejsza wersja tej strategii pozwoli\u0142aby unikn\u0105\u0107 tych wszystkich nieszcz\u0119\u015b\u0107. Zwodz\u0105 siebie samych. W rzeczywisto\u015bci promowanie demokracji wymaga realizowania wysoce ryzykownej in\u017cynierii spo\u0142ecznej \u2013 na szerok\u0105 skal\u0119 \u2013 w\u015br\u00f3d obcych narod\u00f3w, kt\u00f3rych tak naprawd\u0119 Amerykanie ani nie znaj\u0105 ani nie rozumiej\u0105. To wyja\u015bnia dlaczego wszelkie wysi\u0142ki w tym celu ulega\u0142y zwykle niepowodzeniu. Jakby nie spojrze\u0107 demonta\u017c i przekszta\u0142canie tradycyjnych instytucji zawsze kreuje wygranych i przegranych. Ci ostatni zwykle znajduj\u0105 si\u0119 w opozycji do rz\u0105dz\u0105cych, i odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do brutalnej przemocy. W efekcie czego ameryka\u0144scy urz\u0119dnicy dochodz\u0105 do fa\u0142szywego przekonania o zagro\u017conej wiarygodno\u015bci ich kraju, aby j\u0105 ratowa\u0107, odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do wojennej machiny U.S. Army, w celu rozwi\u0105zania narastaj\u0105cych problem\u00f3w. Wci\u0105gaj\u0105 tym samym ca\u0142y kraj w jeszcze wi\u0119ksze widmo wojny i zniszczenia. W ko\u0144cu liberalna strategia, swoistego wbijania gwo\u017adzi m\u0142otkiem na o\u015blep, nie oszcz\u0119dzi\u0142a tak\u017ce wizerunku najwierniejszych sojusznik\u00f3w Ameryki \u2013 w tym Polski.
\nJe\u015bli USA chce zach\u0119ca\u0107 inne narody do przyjmowania liberalnej demokracji to najlepszy spos\u00f3b polega na dawaniu dobrego przyk\u0142adu. W\u00f3wczas inne spo\u0142eczno\u015bci z pewno\u015bci\u0105 bardziej b\u0119d\u0105 ch\u0119tne na\u015bladowa\u0107 Stany Zjednoczone, je\u015bli ujrz\u0105 w nich wolno\u015b\u0107, praworz\u0105dno\u015b\u0107 i dobrze prosperuj\u0105ce spo\u0142ecze\u0144stwo. Z kolei, to oznacza wi\u0119cej reform w kraju, a mniej manipulacji za granic\u0105.<\/p>\n

Problematyczny rozjemca<\/h2>\n

Istnieje te\u017c liczne grono ameryka\u0144skich polityk\u00f3w, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce Waszyngton powinien odrzuci\u0107 liberaln\u0105 hegemoni\u0119, ale utrzymywa\u0107 znacz\u0105ce si\u0142y l\u0105dowe w Europie, Azji P\u00f3\u0142nocno-Wschodniej i Zatoce Perskiej, aby unikn\u0105\u0107 powa\u017cnych problem\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci. Taka strategia pozwala rzekomo oszcz\u0119dzi\u0107 wiele \u015brodk\u00f3w finansowych i istnie\u0144 ludzkich. W zasadzie dzi\u0119ki sta\u0142ej obecno\u015bci U.S. Army\u00a0 na terytorium swoich sojusznik\u00f3w rozwi\u0105zano by uci\u0105\u017cliwy problem rzutowania si\u0142y na Stary Kontynent w przypadku wojny. To podej\u015bcie czasami jest okre\u015blane, jako tzw. \u201eselektywne zaanga\u017cowanie\u201d \u2013 brzmi atrakcyjnie, ale niestety nie dzia\u0142a w praktyce.
\nW sumie taka propozycja jest zbie\u017cna z za\u0142o\u017ceniami liberalnej strategii. Zachowanie pokoju i bezpiecze\u0144stwa w kluczowych regionach na \u015bwiecie mo\u017ce by\u0107 dla ameryka\u0144skich przyw\u00f3dc\u00f3w bardzo kusz\u0105ce, aby nast\u0119pnie ulec polityce promowania demokracji . W niej te\u017c tkwi fa\u0142szywa przes\u0142anka, \u017ce demokratyczne pa\u0144stwa nie prowadz\u0105 ze sob\u0105 wojen. Z powodu takich wypaczonych wniosk\u00f3w Zach\u00f3d podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o rozszerzeniu NATO i UE po zako\u0144czeniu zimnej wojny i pr\u00f3by osi\u0105gni\u0119cia utopijnego celu uczynienia z Europy \u201eraju na ziemi\u201d. W realnej polityce mi\u0119dzynarodowej linia podzia\u0142u mi\u0119dzy polityk\u0105 \u201eselektywnego zaanga\u017cowania\u201d, a \u201eliberaln\u0105 hegemoni\u0105\u201d jest zamazana i nieczytelna.
\nRzecznicy tej koncepcji twierdz\u0105, \u017ce sama obecno\u015b\u0107 U.S. Army w r\u00f3\u017cnych regionach na \u015bwiecie b\u0119dzie gwarantowa\u0142a mi\u0119dzynarodow\u0105 stabilno\u015b\u0107. Wi\u0119c Ameryka nie b\u0119dzie musia\u0142a si\u0119 martwi\u0107, \u017ce zostanie wci\u0105gni\u0119ta w jakie\u015b politycznie niejasne konflikty, u\u017cywaj\u0105c okre\u015blenia S. Kozieja \u201esytuacji trudnokonsensusowych\u201d, oddalonych o tysi\u0105ce kilometr\u00f3w. Innymi s\u0142owy, jak najdalej wysuni\u0119ta obrona, i jak najszersze gwarancje bezpiecze\u0144stwa, stanowi\u0105 niewielkie ryzyko, poniewa\u017c tak naprawd\u0119 nigdy nie b\u0119d\u0105 one honorowane.
\nJednak to za\u0142o\u017cenie jest nadmiernie optymistyczne. W rzeczywisto\u015bci fa\u0142szywe. Zdajmy sobie spraw\u0119, \u017ce sojusznicy mog\u0105 zachowywa\u0107 si\u0119 lekkomy\u015blnie, tak\u017ce Stany Zjednoczone mog\u0105 sprowokowa\u0107 jaki\u015b ograniczony konflikt. Jak popatrzymy na histori\u0119 stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych to wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce dyplomaci z Waszyngtonu cz\u0119sto ponosili spektakularne fiaska w trakcie negocjacji lub z powodu nadmiernego zaufania do w\u0142asnej obecno\u015bci polityczno-wojskowej, aby unikn\u0105\u0107 wojny. Tak by\u0142o np. na Ba\u0142kanach w latach 90. XX w., przed wojn\u0105 rosyjsko-gruzi\u0144sk\u0105 lub rosyjsko-ukrai\u0144sk\u0105. W sumie zasada ta odnosi si\u0119 do wszystkich cz\u0119\u015bci \u015bwiata. Wniosek z tego jest nast\u0119puj\u0105cy samo stacjonowanie ameryka\u0144skich si\u0142 zbrojnych w r\u00f3\u017cnych zak\u0105tkach na \u015bwiecie wcale nie musi zapewnia\u0107 pokoju i bezpiecze\u0144stwa.
\nPonadto, strategia \u201eselektywnego zaanga\u017cowania\u201d nie rozwi\u0105zuje problemu spychania odpowiedzialno\u015bci na innych w sferze obrony. Zauwa\u017cmy, \u017ce Wielka Brytania, kt\u00f3ra jest obecnie traktowana za strategicznego partnera Polski w sprawach bezpiecze\u0144stwa, wycofuje swoj\u0105 armi\u0119 z kontynentalnej Europy \u2013 czyni to bez rozg\u0142osu, ale ten proces ma miejsce \u2013 w czasie kiedy NATO stoi przed sytuacj\u0105 rosn\u0105cego zagro\u017cenia ze strony Rosji. Jak zwykle mocarstwa europejskie oczekuj\u0105, \u017ce Waszyngton zajmie si\u0119 tym problemem, pomimo tego, \u017ce pok\u00f3j w Europie powinien stanowi\u0107 wi\u0119ksze zainteresowanie dla Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec i Italii.<\/p>\n

Strategia zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia w praktyce<\/h2>\n

Jak strategia zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia mog\u0142aby wygl\u0105da\u0107 obecnie? Dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 jest to, i\u017c trudno przypuszcza\u0107, aby w Zachodniej Hemisferze pojawi\u0142 si\u0119 regionalny hegemon mog\u0105cy rzuci\u0107 wyzwanie USA. \u017badna pot\u0119ga nie czai si\u0119 tak\u017ce ani w Europie ani w Zatoce Perskiej. Ale jest te\u017c z\u0142a wiadomo\u015b\u0107. Je\u015bli Chiny b\u0119d\u0105 kontynuowa\u0142y sw\u00f3j bezprecedensowy wzrost gospodarczy to prawdopodobnie zaczn\u0105 definiowa\u0107 siebie jako mocarstwo hegemoniczne. B\u0119d\u0105 tak czyni\u0142y z powodu na\u015bladowania, a by\u0107 mo\u017ce nawet udoskonalenia strategii, jak\u0105 realizowa\u0142y Stany Zjednoczone w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej i Po\u0142udniowej w XIX w. W efekcie czego Waszyngton podejmie wysi\u0142ek pokrzy\u017cowania plan\u00f3w Pa\u0144stwa \u015arodka. Z kolei to mo\u017ce prowadzi\u0107 do serii konflikt\u00f3w zbrojnych o mniejszej lub wi\u0119kszej skali.
\nUSA mo\u017ce idealnie oprze\u0107 si\u0119 na lokalnych mocarstwach \u2013 Japonia, Korea Po\u0142udniowa, Australia, Indie, Indonezja i Wietnam \u2013 ale taka strategia mo\u017ce nie dzia\u0142a\u0107 w praktyce. Zapewne nie tylko z powodu tego, \u017ce Chiny s\u0105 du\u017co silniejsze od swoich s\u0105siad\u00f3w, ale tak\u017ce, \u017ce wymienione kraje s\u0105 po\u0142o\u017cone zbyt daleko od siebie. Z kolei to tworzy du\u017c\u0105 trudno\u015b\u0107 w formowaniu efektywnej koalicji r\u00f3wnowa\u017c\u0105cej. Ameryka b\u0119dzie musia\u0142a koordynowa\u0107 swoje wysi\u0142ki i by\u0107 mo\u017ce wys\u0142a\u0107 znacz\u0105ce si\u0142y w obronie swoich sojusznik\u00f3w. Jakby nie spojrze\u0107 w regionie Azji i Pacyfiku Stany Zjednoczone b\u0119d\u0105 odgrywa\u0142y rol\u0119 niezb\u0119dnego narodu \u2013 indispensable nation. Jednak na razie nie ma takiej potrzeby. Przynajmniej dop\u00f3ki dop\u00f3ty Chiny nie przejd\u0105 od strategii geoekonomicznej do geopolitycznej. Zatem sztorm wzbiera, ale nie ze strony wschodniej flanki tylko Dalekiego Wschodu.
\nW Europie, Ameryka powinna zako\u0144czy\u0107 swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 wojskow\u0105 i przekaza\u0107 ca\u0142\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za NATO w r\u0119ce Europejczyk\u00f3w. Nie ma sensu utrzymywa\u0107 rozbudowanych si\u0142 na obszarze Starego Kontynentu, je\u017celi \u017cadne mocarstwo europejskie nie ma zdolno\u015bci do zdominowania regionu. Najwi\u0119ksi pretendenci do takiej roli Niemcy i Rosja trac\u0105 swoj\u0105 relatywn\u0105 pot\u0119g\u0119 w stosunku do swoich s\u0105siad\u00f3w \u2013 przede wszystkim z powodu kurcz\u0105cej si\u0119 populacji. Z kolei innych potencjalnych ochotnik\u00f3w z rewizjonistycznymi tendencjami nie wida\u0107 na horyzoncie. Wprawdzie pozostawienie polityki bezpiecze\u0144stwa i obrony w r\u0119kach mocarstw europejskich mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 ryzyko ograniczonych wojen, ale Europa z tego powodu nie zawali si\u0119 \u2013 wojny by\u0142y s\u0105 i b\u0119d\u0105. W ostateczno\u015bci oznacza to, \u017ce kraje Kontynentu b\u0119d\u0105 musia\u0142y du\u017co bardziej uwa\u017cnie koordynowa\u0107 sw\u00f3j potencja\u0142 wojskowy i gospodarczy, aby stworzy\u0107 pot\u0119\u017cny czynnik odstraszania dla jakiegokolwiek pa\u0144stwa lub grupy pa\u0144stw zagra\u017caj\u0105cych pokojowi. Dlatego tak wa\u017cne jest, aby Polska doko\u0144czy\u0142a, jak najszybciej modernizacj\u0119 swoich si\u0142 zbrojnych.
\nW rzeczywisto\u015bci im wi\u0119kszy b\u0119dzie nasz w\u0142asny potencja\u0142 obronny i odstraszaj\u0105cy oraz relatywna przewaga strategiczno-militarna nad wi\u0119kszo\u015bci\u0105 naszych s\u0105siad\u00f3w, tym wi\u0119ksze mamy szanse, \u017ce rozstrzygni\u0119cia \u2013 nieuchronnie nadchodz\u0105cych wojen \u2013 b\u0119d\u0105 dla nas pomy\u015blne. W obliczu takich konflikt\u00f3w, kt\u00f3re sami mo\u017cemy powstrzyma\u0107 lub przes\u0105dzi\u0107, nie ma sensu, aby Stany Zjednoczone anga\u017cowa\u0142y si\u0119 bezpo\u015brednio, wydawa\u0142y miliardy dolar\u00f3w i zobowi\u0105zywa\u0142y \u017cycie swoich obywateli. W\u0142a\u015bnie w efekcie takiej b\u0142\u0119dnej polityki nasi europejscy sojusznicy preferuj\u0105 jazd\u0119 na gap\u0119, spychaj\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 na innych i stwarzaj\u0105 fa\u0142szywy stan bezpiecze\u0144stwa.
\nW Zatoce Perskiej, podobnie jak w Europie, Ameryka powinna powr\u00f3ci\u0107 do strategii zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy\u0142a dobrze, a\u017c do czasu przyj\u0119cia podw\u00f3jnego powstrzymywania \u2013 dual containment \u2013 Iranu i Iraku. Wyra\u017anie nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce nie istnieje \u017cadne regionalne mocarstwo w tamtej cz\u0119\u015bci \u015bwiata mog\u0105ce zdominowa\u0107 po\u0142o\u017cone tam pa\u0144stwa. Z kolei to uzasadnia, \u017ce USA mog\u0105 wycofa\u0107 si\u0119 poza horyzont morski.
\nW odniesieniu do tzw. Pa\u0144stwa Islamskiego Waszyngton powinien pozwoli\u0107 rozwi\u0105za\u0107 ten problem w gronie regionalnych mocarstw i ograniczy\u0107 swoje w\u0142asne wysi\u0142ki jedynie do wysy\u0142ania uzbrojenia, wywiadu i szkolenia. ISIS reprezentuje powa\u017cne zagro\u017cenie dla pa\u0144stw regionu, ale niewielkie z punktu widzenia USA. W d\u0142u\u017cszej perspektywie dobre rozwi\u0105zanie tego problemu mo\u017ce oprze\u0107 si\u0119 na lokalnych instytucjach, kt\u00f3rych Waszyngton nie jest w stanie ani zainicjowa\u0107 z innymi ani stworzy\u0107 samodzielnie.
\nW Syrii, Ameryka powinna pozwoli\u0107 Rosji wzi\u0105\u0107 inicjatyw\u0119, ka\u017cda kolejna rosyjska dywizja zaanga\u017cowana w regionie Bliskiego Wschodu to jedna dywizja mniej po drugiej stronie wschodniej flanki. Ponadto, bez wzgl\u0119du czy Syria b\u0119dzie pod kontrol\u0105 re\u017cimu Asada czy podzielona na mini pa\u0144stewka nie stanowi to de facto<\/em> wielkiego wyzwania dla USA. Wielu prezydent\u00f3w Ameryki zar\u00f3wno wywodz\u0105cych si\u0119 od Demokrat\u00f3w jak i Republikan\u00f3w mia\u0142o d\u0142ug\u0105 i bogat\u0105 histori\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy z dyktatorami syryjskiego pa\u0144stwa. W ko\u0144cu podzielona i s\u0142aba Syria nie mo\u017ce stanowi\u0107 ryzyka naruszenia regionalnej r\u00f3wnowagi si\u0142 \u2013 \u201ebalance of power\u201d. Je\u015bli wojna b\u0119dzie tam kontynuowana to b\u0119dzie stanowi\u0107 przede wszystkim b\u00f3l g\u0142owy dla Rosji. Chocia\u017c Waszyngton mo\u017ce odegra\u0107 rol\u0119 zewn\u0119trznego po\u015brednika (brokera), ale tylko je\u015bli chodzi o jakie\u015b porozumienie polityczne.
\nW obecnej sytuacji Ameryka powinna dba\u0107 o dobre relacj\u0119 z pot\u0119g\u0105 Iranu. To nie jest w interesie Waszyngtonu odrzuca\u0107 nuklearne porozumienie z 2016 r. i pozwoli\u0107, aby Teheran znowu rozpocz\u0105\u0142 wy\u015bcig w celu zdobycia bomby atomowej. Taki czarny scenariusz by\u0142by bardziej prawdopodobny, gdyby Iran wystraszy\u0142 si\u0119 wyprzedzaj\u0105cego ataku ze strony USA (pre-emptive war) \u2013 st\u0105d istnieje racjonalny pow\u00f3d by \u0142agodzi\u0107 relacje z t\u0105 najwa\u017cniejsz\u0105 obecnie si\u0142\u0105 w regionie Zatoki Perskiej i Bliskiego Wschodu. Wraz z rosn\u0105cymi ambicjami Pa\u0144stwa \u015arodka, Pekin b\u0119dzie szuka\u0142 sojusznik\u00f3w, Iran na pewno zajmuje pierwsze miejsce na tej li\u015bcie. Zwiastun tego by\u0142 widoczny ju\u017c na pocz\u0105tku zesz\u0142ego roku podczas wizyty prezydenta Xi Jinpinga \u2013 w efekcie czego podpisano 17 um\u00f3w. USA maj\u0105 oczywisty interes, aby zniech\u0119ca\u0107 Chiny i Iran od coraz bardziej intensywnej wsp\u00f3\u0142pracy w sferze twardego bezpiecze\u0144stwa. Z kolei to wymaga wyci\u0105gni\u0119cia w kierunku Teheranu r\u0119ki, a nie miecza.
\nZ punktu widzenia Waszyngtonu wa\u017cne jest to, \u017ce Iran ma du\u017co wi\u0119ksz\u0105 populacj\u0119 ni\u017c jego arabscy s\u0105siedzi i wi\u0119kszy potencja\u0142 gospodarczy. To mo\u017ce by\u0107 dobra pozycja wyj\u015bciowa do zdominowania Zatoki Perskiej. Gdyby sprawy posz\u0142y w tym kierunku, Stany Zjednoczone powinny natychmiast udzieli\u0107 pomocy militarnej dla rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw arabskich, nast\u0119pnie ograniczy\u0107 wp\u0142ywy Iranu i skalibrowa\u0107 swoje strategiczne wysi\u0142ki do faktycznego rozmiaru zagro\u017cenia.<\/p>\n

Gdzie w tym wszystkim jest Polska?<\/h2>\n

W jaki spos\u00f3b strategia zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cenia mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 interesowi narodowemu Polski? Wed\u0142ug tej koncepcji najwa\u017cniejsze za\u0142o\u017cenie to wzi\u0119cie odpowiedzialno\u015bci za w\u0142asny stan bezpiecze\u0144stwa, czyli uwolnienia naszej polityki od bezpo\u015bredniego wp\u0142ywu USA. W rzeczywisto\u015bci chodzi o to, aby strategia dla naszego regionu \u2013 Europy \u015arodkowo-Wschodniej \u2013 by\u0142a pisana i realizowana w Polsce, a nie w gabinetach Bia\u0142ego Domu. Zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce intelektualnie, dla wi\u0119kszo\u015bci naszej klasy politycznej, jest to bariera nie do przej\u015bcia, aby uwolni\u0107 si\u0119 z pozycji potakiwacza i wej\u015b\u0107 w rol\u0119 przenikliwego autora powa\u017cnego planu strategiczno-politycznego. Wymaga\u0142oby to przede wszystkim otwartej debaty w kraju, przy udziela szerokiego grona najlepszych ekspert\u00f3w cywilnych i wojskowych o najwa\u017cniejszych sprawach bezpiecze\u0144stwa narodowego oraz wzi\u0119cia ci\u0119\u017caru i ryzyka za polityczne decyzje \u2013 nawet te najtrudniejsze dotycz\u0105ce wojny i pokoju.
\nWydaje si\u0119 to nieuchronne, je\u015bli chcemy unikn\u0105\u0107 katastrofy, poniewa\u017c NATO i UE nie daje wiarygodnej obietnicy przetrwania Polsce. Alternatyw\u0105 s\u0105 bilateralne relacje polsko-ameryka\u0144skie, ale nie oparte na podstawie jakiego\u015b dziwacznego resentymentu odwo\u0142uj\u0105cego si\u0119 do Pu\u0142askiego lub Ko\u015bciuszki \u2026 etc., ale na strategicznych i moralnych racjach. Te pierwsze odnosz\u0105 si\u0119 do po\u0142o\u017cenia Polski, te drugie do wolno\u015bci i demokracji \u2013 warto\u015bci podzielanych przez oba narody. Z tego punktu widzenia wycofanie si\u0119 USA z Europy czyni z Polski naturalny zwornik strategiczno-militarny w regionie przyci\u0105gaj\u0105cy wszystkie mniejsze i wi\u0119ksze pa\u0144stwa. W rzeczywisto\u015bci bez udzia\u0142u naszego kraju nie mo\u017ce mie\u0107 miejsce \u017caden powa\u017cniejszy konflikt zbrojny w Europie Wschodniej. Dla Ameryki ma to strategiczne znaczenie, nawet gdyby nie wy\u0142oni\u0142 si\u0119 \u017caden rewizjonistyczny hegemon pr\u00f3buj\u0105cy naruszy\u0107 obecn\u0105 \u2013 korzystn\u0105 dla nas \u2013 r\u00f3wnowag\u0119 si\u0142.
\nWyj\u015bcie USA z NATO nie powinno s\u0142u\u017cy\u0107 bezpiecze\u0144stwu Polski pod warunkiem, \u017ce europejscy sojusznicy wywi\u0105zywaliby si\u0119 ze swoich traktatowych zobowi\u0105za\u0144, ale tak nie jest. Gdyby Waszyngton podj\u0105\u0142 tak\u0105 decyzj\u0119, Europa Zachodnia zapewne dalej zaniedbywa\u0142aby stan bezpiecze\u0144stwa Starego Kontynentu. Jednak w takich warunkach du\u017co trudniej by\u0142oby im torpedowa\u0107 nasz\u0105 polityczn\u0105 i wojskow\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Ameryk\u0105, poniewa\u017c argument sojuszniczej solidarno\u015bci i fikcyjna figura retoryczna zbiorowej obrony nie wi\u0105za\u0142aby ju\u017c r\u0105k ameryka\u0144skiej administracji. Z kolei to pozwoli\u0142oby szybko wyr\u00f3wna\u0107 dysproporcje technologiczne i organizacyjne w potencjale Si\u0142 Zbrojnych RP. W sprawach bezpiecze\u0144stwa narodowego lepiej polega\u0107 na realnej sile ni\u017c na liberalnej u\u0142udzie. Z wyzwaniami obecnej sytuacji na \u015bwiecie nie poradzi sobie \u017cadna instytucja mi\u0119dzynarodowa mo\u017ce im stawi\u0107 czo\u0142a jedynie realistyczna strategia zamorskiego r\u00f3wnowa\u017cnia \u2013 \u201eoffshore balancing\u201d.<\/p>\n

Zako\u0144czenie<\/h2>\n

Wykonanie nakre\u015blonych plan\u00f3w pozwoli\u0142oby Ameryce znacz\u0105co zredukowa\u0107 wydatki na cele wojskowe. Wycofanie si\u0119 z Europy i Zatoki Perskiej uwolni\u0142oby miliardy dolar\u00f3w. Chocia\u017c U.S. Army musia\u0142oby pozosta\u0107 w regionie Azji i Pacyfiku. Wskazane redukcje musz\u0105 r\u00f3wnie\u017c dotyczy\u0107 prowadzonej walki z terroryzmem i zako\u0144czenia wojny w Afganistanie oraz innych zamorskich interwencji. Z pewno\u015bci\u0105 USA powinny zachowa\u0107 rozbudowane si\u0142y morskie i powietrzne, ale du\u017co skromniejsze l\u0105dowe. Zasoby tych ostatnich powinny by\u0107 w stanie bezustannego pogotowia, aby mo\u017cna by\u0142o je szybko zwi\u0119kszy\u0107 i rozwin\u0105\u0107, gdyby wymaga\u0142a tego sytuacja w trzech strategicznych regionach: 1) Europa, 2) Azja P\u00f3\u0142nocno-Wschodnia i 3) Zatoka Perska. W efekcie czego rz\u0105d ameryka\u0144ski m\u00f3g\u0142by wi\u0119cej wydawa\u0107 pieni\u0119dzy na potrzeby wewn\u0119trzne i zwi\u0119ksz\u0105 rezerw\u0105 si\u0119ga\u0107 do kieszeni zwyk\u0142ego podatnika.
\nZamorskie r\u00f3wnowa\u017cenie to wielka strategia zrodzona z poczucia zaufania do politycznej tradycji Stan\u00f3w Zjednoczonych i uznania ich trwa\u0142ej przewagi na \u015bwiecie. Wed\u0142ug jej za\u0142o\u017ce\u0144 USA wykorzystuje swoje wyj\u0105tkowe po\u0142o\u017cenie geograficzne i w\u0142a\u015bciwie odczytuje egzystencjalne bod\u017ace innych pa\u0144stw do r\u00f3wnowa\u017cenia ambitnych i niebezpiecznych s\u0105siad\u00f3w. Ma ona tak\u017ce respekt dla si\u0142y nacjonalizmu oraz umiar w narzucaniu ameryka\u0144skich warto\u015bci w cywilizacyjnie i kulturowo obcych spo\u0142ecze\u0144stwach. Zamiast nieefektywnego szerzenia demokracji skupia si\u0119 na dawaniu dobrego przyk\u0142adu, kt\u00f3ry inni mog\u0105 na\u015bladowa\u0107. Jakby nie spojrze\u0107 zamorskie r\u00f3wnowa\u017cenie w najlepszy spos\u00f3b definiuje interesy narodowe Stan\u00f3w Zjednoczonych, wi\u0119cej ta strategia jest zbie\u017cna z preferencjami zwyk\u0142ych Amerykan\u00f3w i ich najbli\u017cszych sojusznik\u00f3w \u2013 w tym Polski.
\n 
\n\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po raz pierwszy w najnowszej historii politycznej Stan\u00f3w Zjednoczonych du\u017ca liczba Amerykan\u00f3w otwarcie zacz\u0119\u0142a kwestionowa\u0107 wielk\u0105 strategi\u0119 ich kraju. W kwietniu 2016 r. wed\u0142ug sonda\u017cu Pew 57% obywateli USA wyrazi\u0142o pogl\u0105d, \u017ce Ameryka powinna zaj\u0105\u0107 si\u0119 swoimi sprawami i pozwoli\u0107 innym zrobi\u0107 to samo \u2013 w najlepszy spos\u00f3b jaki potrafi\u0105. Podczas kampanii prezydenckiej zar\u00f3wno Demokrata …<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":3080,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-default-ns.php","format":"standard","meta":[],"categories":[3,6],"tags":[111,231,284,327],"yoast_head":"\nJaka strategia mo\u017ce odrodzi\u0107 wielko\u015b\u0107 USA i Polski? | MIL.link - edycja polska<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jaka strategia mo\u017ce odrodzi\u0107 wielko\u015b\u0107 USA i Polski? | MIL.link - edycja polska\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Po raz pierwszy w najnowszej historii politycznej Stan\u00f3w Zjednoczonych du\u017ca liczba Amerykan\u00f3w otwarcie zacz\u0119\u0142a kwestionowa\u0107 wielk\u0105 strategi\u0119 ich kraju. W kwietniu 2016 r. wed\u0142ug sonda\u017cu Pew 57% obywateli USA wyrazi\u0142o pogl\u0105d, \u017ce Ameryka powinna zaj\u0105\u0107 si\u0119 swoimi sprawami i pozwoli\u0107 innym zrobi\u0107 to samo \u2013 w najlepszy spos\u00f3b jaki potrafi\u0105. Podczas kampanii prezydenckiej zar\u00f3wno Demokrata ...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MIL.link - edycja polska\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-01-17T11:46:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-04-10T09:34:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/soldiers-559761_1280.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"914\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Artur Brzeskot\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Artur Brzeskot\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"47 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/\"},\"author\":{\"name\":\"Artur Brzeskot\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467\"},\"headline\":\"Jaka strategia mo\u017ce odrodzi\u0107 wielko\u015b\u0107 USA i Polski?\",\"datePublished\":\"2017-01-17T11:46:31+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-10T09:34:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/\"},\"wordCount\":9421,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"geopolityka\",\"Polska\",\"strategia\",\"USA\"],\"articleSection\":[\"Bezpiecze\u0144stwo\",\"Geopolityka\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/\",\"name\":\"Jaka strategia mo\u017ce odrodzi\u0107 wielko\u015b\u0107 USA i Polski? | MIL.link - edycja polska\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2017-01-17T11:46:31+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-10T09:34:15+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jaka strategia mo\u017ce odrodzi\u0107 wielko\u015b\u0107 USA i Polski?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"name\":\"MIL.link - edycja polska\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\",\"name\":\"mil.link\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\",\"https:\/\/twitter.com\/mildotlink\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"width\":317,\"height\":93,\"caption\":\"mil.link\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467\",\"name\":\"Artur Brzeskot\",\"description\":\"Absolwent Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego Instytutu Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych oraz Katedry Bada\u0144 nad Konfliktami i Pokojem. Ekspert Europejskiego Instytutu Bezpiecze\u0144stwa. Zainteresowania: stosunki mi\u0119dzynarodowe teoria i praktyka\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/arturbrzeskot\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jaka strategia mo\u017ce odrodzi\u0107 wielko\u015b\u0107 USA i Polski? | MIL.link - edycja polska","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Jaka strategia mo\u017ce odrodzi\u0107 wielko\u015b\u0107 USA i Polski? | MIL.link - edycja polska","og_description":"Po raz pierwszy w najnowszej historii politycznej Stan\u00f3w Zjednoczonych du\u017ca liczba Amerykan\u00f3w otwarcie zacz\u0119\u0142a kwestionowa\u0107 wielk\u0105 strategi\u0119 ich kraju. W kwietniu 2016 r. wed\u0142ug sonda\u017cu Pew 57% obywateli USA wyrazi\u0142o pogl\u0105d, \u017ce Ameryka powinna zaj\u0105\u0107 si\u0119 swoimi sprawami i pozwoli\u0107 innym zrobi\u0107 to samo \u2013 w najlepszy spos\u00f3b jaki potrafi\u0105. Podczas kampanii prezydenckiej zar\u00f3wno Demokrata ...","og_url":"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/","og_site_name":"MIL.link - edycja polska","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","article_published_time":"2017-01-17T11:46:31+00:00","article_modified_time":"2018-04-10T09:34:15+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":914,"url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/soldiers-559761_1280.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Artur Brzeskot","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@mildotlink","twitter_site":"@mildotlink","twitter_misc":{"Napisane przez":"Artur Brzeskot","Szacowany czas czytania":"47 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/"},"author":{"name":"Artur Brzeskot","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467"},"headline":"Jaka strategia mo\u017ce odrodzi\u0107 wielko\u015b\u0107 USA i Polski?","datePublished":"2017-01-17T11:46:31+00:00","dateModified":"2018-04-10T09:34:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/"},"wordCount":9421,"publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"keywords":["geopolityka","Polska","strategia","USA"],"articleSection":["Bezpiecze\u0144stwo","Geopolityka"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/","name":"Jaka strategia mo\u017ce odrodzi\u0107 wielko\u015b\u0107 USA i Polski? | MIL.link - edycja polska","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website"},"datePublished":"2017-01-17T11:46:31+00:00","dateModified":"2018-04-10T09:34:15+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/strategia-moze-odrodzic-wielkosc-usa-polski\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/mil.link\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jaka strategia mo\u017ce odrodzi\u0107 wielko\u015b\u0107 USA i Polski?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","name":"MIL.link - edycja polska","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization","name":"mil.link","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","https:\/\/twitter.com\/mildotlink"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","contentUrl":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","width":317,"height":93,"caption":"mil.link"},"image":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467","name":"Artur Brzeskot","description":"Absolwent Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego Instytutu Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych oraz Katedry Bada\u0144 nad Konfliktami i Pokojem. Ekspert Europejskiego Instytutu Bezpiecze\u0144stwa. Zainteresowania: stosunki mi\u0119dzynarodowe teoria i praktyka","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/arturbrzeskot\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3078"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3078"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3640,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3078\/revisions\/3640"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}