{"id":3162,"date":"2017-06-26T10:21:56","date_gmt":"2017-06-26T10:21:56","guid":{"rendered":"https:\/\/sztab.org\/?p=3162"},"modified":"2018-04-10T13:02:17","modified_gmt":"2018-04-10T13:02:17","slug":"jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/","title":{"rendered":"J\u00f3zef Pi\u0142sudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm"},"content":{"rendered":"

J\u00f3zef Pi\u0142sudski by\u0142 jednym z najwi\u0119kszych realist\u00f3w w historii Polski XX w. Wraz z innymi realistami II Rzeczypospolitej bra\u0142 pod uwag\u0119 zar\u00f3wno wojn\u0119, jak i pok\u00f3j z III Rzesz\u0105. \u015awiadczy o tym koncepcja wojny prewencyjnej i pakt o nieagresji z 1934 r. W tym samym roku Marsza\u0142ek z zadziwiaj\u0105c\u0105 precyzj\u0105 prognozowa\u0142, \u017ce dobre stosunki Berlin-Warszawa nie mog\u0105 trwa\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c cztery lata. Z kolei to prowadzi\u0142o Go do kolejnego wniosku, kiedy ostrzega\u0142 swoich najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, \u017ce Polska nie mo\u017ce wej\u015b\u0107, jako pierwsza do przysz\u0142ej wojny w Europie.<\/strong><\/p>\n

Ale byli te\u017c przeciwnicy takiego my\u015blenia daj\u0105cy g\u0142uch\u0105 wiar\u0119 w dobre intencje Hitlera, sojusze polityczno-wojskowe (Francja, Anglia i Rumunia), czy prawo mi\u0119dzynarodowe (Pakt Ligii Narod\u00f3w). Po wrze\u015bniu 1939 r. nikt ju\u017c nie mia\u0142 \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci \u2013 kto mia\u0142 racj\u0119.<\/p>\n

Bior\u0105c pod uwag\u0119 wskazane fakty mo\u017cna zada\u0107 pytanie, czy J\u00f3zef Pi\u0142sudski m\u00f3g\u0142 podczepi\u0107 si\u0119 pod Wielkie Niemcy w 1938 r. lub 1939 r., aby unikn\u0105\u0107 wojny? Oczywi\u015bcie, nie mo\u017cemy mie\u0107 pewno\u015bci, \u017ce tak by si\u0119 sta\u0142o, co wi\u0119cej, to by\u0142oby nawet niedorzeczne twierdzi\u0107, \u017ce Marsza\u0142ek przyj\u0105\u0142by propozycj\u0119 Hitlera. Niemniej bior\u0105c pod uwag\u0119 teori\u0119 polityki \u015bwiatowej oraz ocen\u0119 geopolityczn\u0105 II Rzeczypospolitej zarysowan\u0105 sugestywnie przez samego Pi\u0142sudskiego, mo\u017cemy powiedzie\u0107 z du\u017c\u0105 doz\u0105 prawdopodobie\u0144stwa, \u017ce sojusz z nazistami by\u0142 mo\u017cliwy.<\/p>\n

Idealizm: pot\u0119ga militarna<\/h2>\n

Sp\u00f3r o to, czy wybra\u0107 wojn\u0119 czy sojusz z III Rzesz\u0105 rozgrywa\u0142 si\u0119 pomi\u0119dzy dwoma rywalizuj\u0105cymi ze sob\u0105 teoriami \u015bwiatowej polityki, czyli realizm versus idealizm, ta druga szko\u0142a leg\u0142a u podstaw doktryny II RP, jak i naszych sojusznik\u00f3w Francji i Anglii. Aby zrozumie\u0107 teori\u0119 realistyczn\u0105 najpierw nale\u017cy wyja\u015bni\u0107 strategi\u0119 idealistyczn\u0105.<\/p>\n

Strategia idealistyczna opiera si\u0119 na dw\u00f3ch aspektach a) idealizmu i b) pot\u0119gi, poniewa\u017c sam idealizm nie b\u0119dzie skuteczny bez podkre\u015blenia si\u0142y. Wsp\u00f3\u0142czesna geneza idealist\u00f3w zaczyna si\u0119 od prezydenta USA Thomasa Woodrow Wilsona, st\u0105d te\u017c cz\u0119sto idealizm mo\u017ce by\u0107 zast\u0105piony przez s\u0142owo wilsonizm (ang. wilsonianism). Ideali\u015bci s\u0142usznie uwa\u017cali, \u017ce Ameryka po 1918 r. by\u0142a najpot\u0119\u017cniejsza w\u015br\u00f3d zwyci\u0119zc\u00f3w I wojny \u015bwiatowej, co wi\u0119cej wierzyli oni, \u017ce Stany Zjednoczone mog\u0105 u\u017cy\u0107 swojej si\u0142y, aby zmieni\u0107 \u015bwiat w lepsze miejsce do \u017cycia. Znamy z historii s\u0142ynny 14 punktowy program prezydenta Wilsona \u2013 jeden z tych punkt\u00f3w dotyczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c Polski. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c ideali\u015bci w swoich pogl\u0105dach dopuszczali dyplomacj\u0119 si\u0142y (ang. diplomacy big stick).<\/p>\n

Wiara w u\u017cyteczno\u015b\u0107 pot\u0119gi militarnej dla idealist\u00f3w wynika z tego, \u017ce si\u0142a pozwala dzia\u0142a\u0107 jednostronnie (unilateralnie) bez m\u0119cz\u0105cej wielostronno\u015b\u0107 (multilateralizm). W ko\u0144cu gdyby nie presja prezydenta Wilsona na mocarstwa europejskie Liga Narod\u00f3w nigdy by nie powsta\u0142a. Je\u015bli Ameryka stawia na dyplomacj\u0119 \u2013 przedsi\u0119wzi\u0119cie z samej definicji wielostronne \u2013 przypomina w\u00f3wczas zwi\u0105zanego Guliwera. Jednak, je\u015bli jaki\u015b kraj posiada pot\u0119g\u0119 wzbudzaj\u0105c\u0105 respekt, to mo\u017ce ignorowa\u0107 zdanie innych pa\u0144stw nawet sojusznik\u00f3w. Innymi s\u0142owy dzi\u0119ki sile mo\u017cna osi\u0105ga\u0107 cele \u2013 szybciej i wi\u0119cej.<\/p>\n

Aby wyja\u015bni\u0107 dlaczego dla idealist\u00f3w wa\u017cna jest pot\u0119ga militarna nale\u017cy zrozumie\u0107 logik\u0119 poj\u0119cia bandwagoning<\/em> (j\u0119z. pol. podczepianie si\u0119 s\u0142abszego pod silniejszego). Ideali\u015bci uwa\u017caj\u0105, \u017ce je\u015bli silny kraj, taki jak Stany Zjednoczone, jest ch\u0119tny zagrozi\u0107 lub zaatakowa\u0107 swoich adwersarzy, w\u00f3wczas wszyscy inni aktorzy w systemie \u2013 sojusznicy i wrogowie \u2013 pojm\u0105 wnet, \u017ce Ameryka ma na uwadze jaki\u015b wa\u017cny interes. Zatem, ktokolwiek stanie jej na drodze mo\u017ce zap\u0142aci\u0107 za to powa\u017cn\u0105 cen\u0119. W zasadzie reszta \u015bwiata b\u0119dzie ba\u0142a si\u0119 ameryka\u0144skiej pot\u0119gi, do tego stopnia, i\u017c pozosta\u0142e pa\u0144stwa, nawet te, kt\u00f3re rozwa\u017ca\u0142y rzuci\u0107 wyzwanie USA podnios\u0105 r\u0119ce do g\u00f3ry i podczepi\u0105 si\u0119 pod polityk\u0119 Waszyngtonu.<\/p>\n

Wiara idealist\u00f3w w mechanizm bandwagoning<\/em> jest w du\u017cej mierze oparta na nowoczesnej doktrynie militarnej, czyli rewolucji w sprawach wojskowych (Revolution Military Affairs \u2013 RMA). W sumie w idealistycznej teorii RMA umo\u017cliwia funkcjonowanie bandwagoning<\/em>. Z kolei to czyni mo\u017cliw\u0105 dyplomacj\u0119 \u201egrubej pa\u0142ki\u201d, aby ostatecznie osi\u0105gn\u0105\u0107 zdolno\u015b\u0107 do jednostronnego (unilateralnego) dzia\u0142ania w polityce \u015bwiatowej.<\/p>\n

Jak wiemy z historii wskazana koncepcja nie wypali\u0142a, poniewa\u017c prezydent Wilson poni\u00f3s\u0142 fiasko w przekonaniu w\u0142asnego narodu, aby przyst\u0105pi\u0107 do Ligii Narod\u00f3w i m\u00f3c efektywnie wykorzysta\u0107 ameryka\u0144sk\u0105 pot\u0119g\u0119 w kszta\u0142towaniu nowego \u015bwiata. W efekcie czego ostatni \u017co\u0142nierze U.S. Army opu\u015bcili Europ\u0119 w 1923 r. Oczywi\u015bcie, t\u0119 pr\u00f3\u017cni\u0119 wype\u0142ni\u0142a Anglia i Francja, jednak nie uda\u0142o si\u0119 im skutecznie osi\u0105gn\u0105\u0107 ambitnego celu Wilsona, poniewa\u017c oba mocarstwa przegra\u0142y rewolucj\u0119 w sprawach militarnych z III Rzesz\u0105 \u2013 Hitler wymy\u015bli\u0142 Blitzkrieg.<\/p>\n

Idealizm: argument za demokracj\u0105<\/h2>\n

Idealistyczny aspekt \u015bwiatowej polityki skupia si\u0119 na promowaniu demokracji. Wilson, jak i jego adherenci wierzyli, i\u017c demokracja to najbardziej wp\u0142ywowa ideologia polityczna na \u015bwiecie. Wed\u0142ug niej pa\u0144stwa dziel\u0105 si\u0119 na dobre i z\u0142e \u2013 oczywi\u015bcie demokracje nale\u017c\u0105 do tych najbogobojniejszych. W tym podej\u015bciu pa\u0144stwa demokratyczne maj\u0105 \u0142agodne motywy, i z natury rzeczy zawsze zachowuj\u0105 si\u0119 pokojowo wobec kraj\u00f3w trzecich. Je\u015bli dzia\u0142aj\u0105 wojowniczo, to tylko wtedy, kiedy maj\u0105 do czynienia z opresyjnymi re\u017cimami (np. autorytarnymi). Ponadto, ideali\u015bci wierz\u0105 w tzw. teori\u0119 demokratycznego pokoju, kt\u00f3ra argumentuje, \u017ce re\u017cimy demokratyczne nie prowadz\u0105 ze sob\u0105 wojen. Z pewno\u015bci\u0105 ulepienie ca\u0142ego \u015bwiata wed\u0142ug za\u0142o\u017ce\u0144 wilsonizmu oznacza\u0142oby koniec historii, czyli \u017cycie w warunkach wiecznego pokoju w\u015br\u00f3d bogobojnych narod\u00f3w upstrzonych na obraz Ameryki, Anglii i Francji. Jednak wskazana idea ma powa\u017cny defekt.<\/p>\n

W zasadzie idealizm jest bardzo radykalny w swoim rdzeniu, Pi\u0142sudski, jako wytrawny realista, zdawa\u0142 sobie z tego spraw\u0119. Wilsonizm naszych sojusznik\u00f3w \u2013 ju\u017c w okresie dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego 1918-39 r. \u2013 podkre\u015bla\u0142 trzy aspekty a) polityk\u0119 \u201egrubej pa\u0142ki\u201d; b) RMA; i c) demokracj\u0119. Jakby nie spojrze\u0107 Marsza\u0142ek by\u0142 \u015bwiadomy, i\u017c Francja i Anglia zawsze b\u0119d\u0105 patrzy\u0142y z moraln\u0105 wy\u017cszo\u015bci\u0105 na autorytarn\u0105 II Rzeczypospolit\u0105, wiedzia\u0142 tak\u017ce, \u017ce oba mocarstwa bez wskazanych atrybut\u00f3w \u2013 szczeg\u00f3lnie RMA \u2013 by\u0142y fa\u0142szywymi sojusznikami Polski.<\/p>\n

Reali\u015bci s\u0105 cz\u0119sto oskar\u017cani o dyskredytowanie demokracji. Jednak to jest fa\u0142szywy zarzut. Pi\u0142sudski nigdy nie ignorowa\u0142 g\u0142osu narodu. Marsza\u0142ek jedynie zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce w latach 20. i 30. XX w., ani Niemcy, ani Polska, ani Rosja nie dojrza\u0142y do przyj\u0119cia takiego systemu. Poza tym, Pi\u0142sudski wiedzia\u0142, \u017ce nawet, jak si\u0119 uda demokracj\u0119 wprowadzi\u0107 w jakim\u015b kraju, to wcale nie oznacza, \u017ce takie przedsi\u0119wzi\u0119cie gwarantuje pok\u00f3j.<\/p>\n

Po pierwsze, demokracje mog\u0105 obr\u00f3ci\u0107 si\u0119 w dyktatur\u0119, jak np. liberalne W\u0142ochy w 1922 r., nieopierzona II RP w 1926 r. lub Republika Weimarska w 1933 r.<\/p>\n

Po drugie, zar\u00f3wno demokracje, jak i systemy autorytarne posiadaj\u0105 armie, i oba rodzaje re\u017cim\u00f3w s\u0105 zdolne do okropnych rzeczy, je\u015bli tylko s\u0142u\u017cy to zapewnieniu ich \u017cywotnych interes\u00f3w narodowych.<\/p>\n

Pi\u0142sudski wytrawny realista i krytyk idealizmu\u00a0
\n<\/strong><\/h2>\n

Spr\u00f3bujmy sobie odpowiedzie\u0107 na pytanie: Jaki by\u0142 stosunek Pi\u0142sudskiego do idealizmu? Przede wszystkim Marsza\u0142ek nigdy nie wierzy\u0142, \u017ce \u017cyjemy w \u015bwiecie o logice bandwagoning<\/em> \u2013 w przeciwie\u0144stwie do idealist\u00f3w \u2013 wierzy\u0142 natomiast, \u017ce \u017cyjemy w logice balance of power. Czyli, kiedy jeden nar\u00f3d uderza w drugi, to obro\u0144cy nie poddaj\u0105 si\u0119, ale walcz\u0105. Wyra\u017ca to najlepiej jego cytat: \u201eBy\u0107 zwyci\u0119\u017conym i nie ulec to zwyci\u0119stwo, zwyci\u0119\u017cy\u0107 i spocz\u0105\u0107 na laurach \u2013 to kl\u0119ska\u201d. W tych s\u0142owach tkwi kwintesencja realizmu, ka\u017cdy nar\u00f3d b\u0119dzie szuka\u0142 sposob\u00f3w, aby si\u0119 broni\u0107 i r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 wrog\u00f3w.<\/p>\n

Ale jest jeszcze wa\u017cniejsza rzecz przemawiaj\u0105ca za realistyczn\u0105 przenikliwo\u015bci\u0105 Pi\u0142sudskiego. Marsza\u0142ek zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce najpot\u0119\u017cniejsz\u0105 ideologi\u0105 na \u015bwiecie nie jest demokracja, ale nacjonalizm. Francuzi i Anglicy ignorowali t\u0119 ideologi\u0119, za co p\u00f3\u017aniej zap\u0142acili s\u0142on\u0105 cen\u0119 \u2013 ju\u017c po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

W sumie infantylni Francuzi pragn\u0119li odsun\u0105\u0107 od w\u0142adzy Pi\u0142sudskiego przy u\u017cyciu rzekomej si\u0142y demokracji, cho\u0107 sami nie zdawali sobie sprawy, \u017ce za ich drzwiami czai si\u0119 du\u017co bardziej gro\u017ana i pot\u0119\u017cniejsza ideologia nacjonalizmu, kt\u00f3ra wyrzuci\u0142a ich kolonialne imperium na \u015bmietnik historii. W zasadzie my\u015bl Pi\u0142sudskiego by\u0142a i jest zgodna z realistycznymi imperatywami.\u00a0Wed\u0142ug, kt\u00f3rych wszystkie narody pragn\u0105 samostanowienia \u2013 esencji nacjonalizmu. Czyli, \u017caden nar\u00f3d nie lubi, kiedy kto\u015b wtr\u0105ca si\u0119 w jego sprawy wewn\u0119trzne, aby m\u00f3wi\u0107 mu, jak ma \u017cy\u0107. Nawet je\u015bli b\u0119dzie to Francja, Anglia lub sama Ameryka.<\/p>\n

Przynajmniej dla mnie, nie ma najmniejszej w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Pi\u0142sudski dostrzega\u0142 w nacjonalizmie du\u017co pot\u0119\u017cniejsz\u0105 si\u0142\u0119 polityczn\u0105 ni\u017c w jakimkolwiek innym czynniku \u017cycia spo\u0142ecznego. Wielu w\u00f3wczas twierdzi\u0142o, \u017ce zbli\u017caj\u0105ca si\u0119 II wojna \u015bwiatowa b\u0119dzie motywowana przez ideologi\u0119 demokratyczn\u0105, faszystowsk\u0105 lub komunistyczn\u0105. Jednak Marsza\u0142ek odrzuca\u0142 takie my\u015blenie, by\u0142 przekonany, \u017ce walka b\u0119dzie toczy\u0142a si\u0119 przede wszystkim w logice nacjonalizm\u00f3w, poniewa\u017c wiedzia\u0142, jak nikt inny w Europie, \u017ce \u015bwiat wszed\u0142 w er\u0119 pa\u0144stw narodowych \u2013 i nie ma od tego odwrotu.<\/p>\n

Realizm, demokracja i polityka zagraniczna II Rzeczypospolitej<\/h2>\n

Jak wskazali\u015bmy wy\u017cej Ameryka z w\u0142asnej woli utraci\u0142a panowanie nad logik\u0105 bandwagoning<\/em> przez nieratyfikowanie Paktu Ligii Narod\u00f3w i powrotu do izolacjonizmu. Z kolei Francja i Anglia przegra\u0142y rewolucj\u0119 w sprawach militarnych z III Rzesz\u0105 (Revolution Military Affairs). Zatem RMA i bandwagoning<\/em> znalaz\u0142 si\u0119 w r\u0119kach Adolfa Hitlera. Chocia\u017c mechanizm jego funkcjonowania pozostawa\u0142 taki sam, jak w przypadku idealizmu. W ko\u0144cu, czym si\u0119 r\u00f3\u017cni podb\u00f3j Iraku przez USA w 2003 r. od podboju II Rzeczypospolitej przez III Rzesz\u0119 w 1939 r. Amerykanie robili to w oparciu o idealizm, Niemcy w oparciu o imperatywy strategiczne. Jakby nie patrze\u0107 dzi\u0119ki RMA Wermacht podbija\u0142 pojedyncze kraje Europy \u0142atwo i szybko.<\/p>\n

Chocia\u017c to nie jest do ko\u0144ca pewne, czy Hitler wymy\u015bli\u0142 doktryn\u0119 Blitzkriegu wy\u0142\u0105cznie w celu podboju innych narod\u00f3w. W ko\u0144cu Imperium Brytyjskie i Francja te\u017c czyni\u0142y to samo w Afryce w XIX w. bez posiadania, a\u017c tak wyrachowanej doktryny wojskowej.<\/p>\n

W naturalny spos\u00f3b Niemcy wp\u0142yn\u0119\u0142y na szereg pa\u0144stw Europy, aby przyj\u0119\u0142y strategi\u0119 bandwagoning<\/em>, czyli podczepiania si\u0119 pod polityk\u0119 Berlina. Tak uczyni\u0142a m.in. Austria, Czechy, S\u0142owacja, Litwa, Rumunia, Dania, Bu\u0142garia\u2026 etc. Wed\u0142ug moich bada\u0144 literatury wszystkie ma\u0142e i \u015brednie kraje s\u0105siaduj\u0105ce z III Rzesz\u0105 w 1937 r. i nie maj\u0105ce wsp\u00f3lnej granicy l\u0105dowej z Francj\u0105 b\u0105d\u017a morskiej z Wielk\u0105 Brytani\u0105 zastosowa\u0142y t\u0119 strategi\u0119 opr\u00f3cz Polski. W mojej ocenie, gdyby Pi\u0142sudski do\u017cy\u0142 do tego momentu, r\u00f3wnie\u017c przyj\u0105\u0142by \u2013 bandwagoning<\/em>. Dlaczego? Z dw\u00f3ch powod\u00f3w.<\/p>\n

Po pierwsze, pa\u0144stwa przyci\u015bni\u0119te do \u015bciany, nie wa\u017cne czy dyktatury, czy demokracje s\u0105 w stanie uczyni\u0107 rzeczy bezwzgl\u0119dne. Je\u015bli ameryka\u0144skie bombowce strategiczne by\u0142y zdolne niszczy\u0107 niemieckie i japo\u0144skie miasta, aby w tym procesie zabi\u0107 oko\u0142o jednego miliona Japo\u0144czyk\u00f3w i u\u017cy\u0107 broni nuklearnej przeciwko ludno\u015bci cywilnej to czym\u017ce by\u0142by sojusz Pi\u0142sudskiego z III Rzesz\u0105.<\/p>\n

Po drugie, realizm polega na tym, aby wygrywa\u0107 sobie nie tylko interesy sojusznik\u00f3w, ale tak\u017ce wrog\u00f3w w zgodzie z w\u0142asn\u0105 racj\u0105 stanu. Jaki by\u0142 interes Hitlera? Aby mie\u0107 za plecami bufor oddzielaj\u0105cy go od Zwi\u0105zku Sowieckiego, \u017ceby spokojnie dokona\u0107 inwazji na Francj\u0119 i Wielk\u0105 Brytani\u0119. Jaki interes mia\u0142 Pi\u0142sudski? Aby za wszelk\u0105 cen\u0119 nie wej\u015b\u0107, jako pierwszy do wojny i przetrwa\u0107. Wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce interesy naszego wroga pokrywa\u0142y si\u0119 z interesami Polski.<\/p>\n

Czy Marsza\u0142ek po podj\u0119ciu decyzji o wej\u015bciu do niemieckiego poci\u0105gu i skierowaniu niemieckiej nawa\u0142y \u2013 RMA \u2013 na aliant\u00f3w by\u0142by w stanie z niego wyskoczy\u0107 w odpowiednim momencie, czyli wbi\u0107 n\u00f3\u017c w plecy Hitlera? Wydaje si\u0119, \u017ce tak, odwagi i charyzmy mu nie brakowa\u0142o. W sumie musia\u0142by imitowa\u0107 sw\u00f3j wcze\u015bniejszy wyczyn z czas\u00f3w Legion\u00f3w w latach 1916-18 r., kiedy zerwa\u0142 sojusz z pa\u0144stwami centralnymi (Niemcy i Austro-W\u0119gry) i przeszed\u0142 na pozycje Ententy, czyli Ameryki, Francji i Wielkiej Brytanii \u2013 prawdziwa Realpolitik.<\/p>\n

Teraz musimy zada\u0107 sobie kolejne pytanie. Czy Francja, Anglia i II RP by\u0142yby w stanie pokona\u0107 III Rzesz\u0119? Aby pozna\u0107 odpowied\u017a na to pytanie, musimy ustali\u0107, jaki by\u0142 rozk\u0142ad pot\u0119gi w Europie pod koniec lat 30. XX w. \u2013 czyli balance of power. W latach 1938-39 r. Wielka Brytania posiada\u0142a 24% udzia\u0142u w bogactwie Starego Kontynentu, Francja 9%, II RP 3% to daje na wynik 36%, ale III Rzesza te\u017c mia\u0142a 36%, czyli daje nam to r\u00f3wnowag\u0119. Zadajmy sobie pytanie ilu \u017co\u0142nierzy maksymalnie mog\u0142y zmobilizowa\u0107 walcz\u0105ce strony (bez rezerw): Wielka Brytania 897,000 tys., Francja 4,895,000 mln, II Rzeczypospolita niespe\u0142na 1,000,000 mln, czyli razem 6,792,000 mln, Niemcy tylko 3,740,000 mln. Zatem w pot\u0119dze militarnej balance of power by\u0142 zdecydowanie po stronie koalicji r\u00f3wnowa\u017c\u0105cej \u2013 prawie jak 2 do 1.<\/p>\n

Wielu historyk\u00f3w potwierdzi\u0142oby te liczby oraz wniosek z nich p\u0142yn\u0105cy, i\u017c Francja, Wielka Brytania i Polska, gdyby po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0142y, pokona\u0142yby Hitlera. Po za tym, gdyby Wermacht utkn\u0105\u0142 we Francji mechanizm bandwagoning<\/em> przesta\u0142by dzia\u0142a\u0107, poniewa\u017c potencjalni adwersarze III Rzeszy nie obawialiby si\u0119 ju\u017c, \u017ce niemiecki RMA (Blitzkrieg) spadnie na nich z nieba, morza i l\u0105du. A to oznacza\u0142oby, \u017ce Austria i Czechos\u0142owacja zbuntowa\u0142yby si\u0119, Rumunia, Bu\u0142garia, zapewne i W\u0119gry\u2026 etc. zachowa\u0142yby neutralno\u015b\u0107 albo nawet przy\u0142\u0105czy\u0142yby si\u0119 do strony przewa\u017caj\u0105cej. Z kolei W\u0142ochy, pomimo sojuszu z III Rzesz\u0105 \u201epakt stalowy\u201d (1939 r.) po Etiopii (1935-36 r.) i wojnie hiszpa\u0144skiej (1936-39 r.) nie by\u0142y zdolne do prowadzenia jakichkolwiek wi\u0119kszych dzia\u0142a\u0144 militarnych.<\/p>\n

Pozostaje jeszcze Zwi\u0105zek Sowiecki. W mojej ocenie po czystkach w Armii Sowieckiej w latach 1937-39 r., Stalin nie by\u0142 ch\u0119tny do konfrontacji. \u015awiadczy o tym strategia, jaka zosta\u0142a przyj\u0119ta na Kremlu, czyli spychania odpowiedzialno\u015bci na Zach\u00f3d (Francj\u0119 i Wielk\u0105 Brytani\u0119). W rzeczywisto\u015bci ZSRS imitowa\u0142 taki sam plan rok p\u00f3\u017aniej, kiedy m\u00f3g\u0142 zaatakowa\u0107 Hitlera w 1940 r. w trakcie bitwy o Angli\u0119 \u2013 Wermacht by\u0142 ju\u017c bardzo os\u0142abiony po kampanii wrze\u015bniowej w Polsce oraz po wyczynach w Skandynawii i Francji. Jednak Stalin tego nie uczyni\u0142 (jego najwi\u0119kszy b\u0142\u0105d). To potwierdza tez\u0119, \u017ce ZSRS nie czu\u0142 si\u0119 przygotowany do wojny nie tylko w 1939 r., ale tak\u017ce w 1940 i 1941 r. W jakim\u015b sensie obraz n\u0119dzy i rozpaczy Zwi\u0105zku Sowieckiego najlepiej ilustrowa\u0142a nieudolna inwazja na Kresy Wschodnie, Besarabi\u0119, Bukowin\u0119 i pa\u0144stwa ba\u0142tyckie oraz przede wszystkim wojna zimowa z Finlandi\u0105 1939-40 r.<\/p>\n

Czego Polska unikn\u0119\u0142aby dzi\u0119ki realizmowi? Przede wszystkim, paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow, czwartego rozbioru Polski, okupacyjnego terroru, holokaustu, powstania warszawskiego, akcji Burza, Wo\u0142ynia, sowietyzacji, \u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych i 45 lat realnego socjalizmu doprowadzaj\u0105cego nas do skrajnej pauperyzacji \u2013 materialnej i intelektualnej.<\/p>\n

Realizm versus moralne dylematy<\/h2>\n

Oczywi\u015bcie, kto\u015b mo\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce w bombardowaniu III Rzeszy i Japonii nie by\u0142o niczego z\u0142ego, poniewa\u017c Amerykanie byli cnotliwymi bohaterami, a ich ofiary diab\u0142ami w ludzkiej postaci. Z kolei sojusz II RP z III Rzesz\u0105 to zaprzedanie honoru lub nawet moralno\u015bci. Jednak, je\u015bli staniemy po drugiej stronie frontu, czyli naprzeciw ameryka\u0144skiego arsena\u0142u militarnego, to sprawy troch\u0119 inaczej wygl\u0105daj\u0105 \u2013 wtedy Ameryka wygl\u0105da, jak diabe\u0142. W naszej historii niewielu polityk\u00f3w, jak Pi\u0142sudski rozumia\u0142o to zjawisko, \u017ce bardzo trudno jest rozr\u00f3\u017cni\u0107 dobro od z\u0142a w polityce \u015bwiatowej.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 historyk\u00f3w ma za z\u0142e Marsza\u0142kowi, \u017ce nie pom\u00f3g\u0142 w ofensywie Denikinowi w 1919 r., aby usun\u0105\u0107 Lenina. Chocia\u017c wtedy te\u017c by\u0142o bardzo trudno oceni\u0107, co by\u0142o lepsze dla odrodzonej Polski, carska Rosja czy Rosja bolszewik\u00f3w? Takich dylemat\u00f3w nie da si\u0119 jednoznacznie rozstrzygn\u0105\u0107, bo nie znamy intencji naszych s\u0105siad\u00f3w \u2013 nikt nie siedzia\u0142 w g\u0142owie ani Lenina ani Denikina.<\/p>\n

Poza tym pa\u0144stwa u\u017cywaj\u0105ce si\u0142y, w logice anarchicznego \u015bwiata, zawsze b\u0119d\u0105 mia\u0142y zwolennik\u00f3w i przeciwnik\u00f3w. Cho\u0107by nasz ostatni bandwagoning<\/em> przy Ameryce przeciwko Irakowi w 2003 r., nie spotka\u0142 si\u0119 z aplauzem ze strony naszych europejskich s\u0105siad\u00f3w Berlina i Pary\u017ca (nie m\u00f3wi\u0105c o Rosji), pomimo tego, \u017ce interwencja ta by\u0142a podyktowana za\u0142o\u017ceniami najczystszego idealizmu (czyli bardzo niebezpiecznego neo-konserwatyzmu \u2013 skutki tego widzimy obecnie: rozpad Bliskiego Wschodu).<\/p>\n

W tej ca\u0142ej historii jest jednak pewna subtelna przewaga Francji i Anglii nad II RP \u2013 i hipotetycznymi rz\u0105dami Pi\u0142sudskiego w 1939 r. A mianowicie re\u017cimy demokratyczne lubi\u0105 portretowa\u0107 si\u0119, jako systemy najbogobojniejsze na ziemi, to ich te\u017c zach\u0119ca do tego, aby przekszta\u0142ca\u0107 ca\u0142y \u015bwiat na swoj\u0105 mod\u0142\u0119 \u2013 w wielk\u0105 zon\u0119 demokracji \u2013 szczeg\u00f3lnie po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej. Dlatego pa\u0144stwa demokratyczne z wy\u017cszo\u015bci\u0105 moraln\u0105 patrz\u0105 na re\u017cimy autorytarne. Z tego te\u017c powodu Zach\u00f3d nigdy nie b\u0119dzie mia\u0142 szacunku do II Rzeczypospolitej, i wsp\u00f3\u0142czesnej Polski, kt\u00f3ra b\u0119dzie si\u0119 do jej tradycji odwo\u0142ywa\u0142a, pomimo tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie II RP zachowa\u0142a si\u0119 najprzyzwoiciej w 1939 r.<\/p>\n

Zatem, chc\u0105c udzieli\u0107 odpowiedzi na nasze pytanie postawione na pocz\u0105tku, mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce J\u00f3zef Pi\u0142sudski przyj\u0105\u0142by propozycj\u0119 Hitlera, gdyby rz\u0105dzi\u0142 Polsk\u0105. I nale\u017cy dobitnie podkre\u015bli\u0107, \u017ce jego realistyczna my\u015bl zda\u0142aby ten trudny test historii celuj\u0105co w przeciwie\u0144stwie do fa\u0142szywej obietnicy zdyskredytowanego idealizmu.<\/p>\n

Pisz\u0119 te s\u0142owa nie bez powodu, poniewa\u017c widmo przeciwnik\u00f3w Marsza\u0142ka w dalszym ci\u0105gu unosi si\u0119 nad naszym pojmowaniem spraw bezpiecze\u0144stwa narodowego. Wzmacnianie w\u0142asnego pa\u0144stwa i jego racja stanu jest cz\u0119sto ignorowana w debacie publicznej przez idealizm, czyli \u015blep\u0105 wiar\u0119 w sojusze, koalicyjne armie, prawo mi\u0119dzynarodowe, dobre intencje etc.<\/p>\n

W ko\u0144cu liberalne elity III RP, aby ca\u0142kowicie zdyskredytowa\u0107 realistyczn\u0105 my\u015bl Pi\u0142sudskiego, lubi\u0105 powtarza\u0107 pusty frazes, \u017ce w latach dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego \u201elos Polski w ostatecznym rozrachunku nie zale\u017ca\u0142 od niej\u201d, (Cyt. za: R. Ku\u017aniar, Polityka zagraniczna III Rzeczypospolitej<\/em>, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2012, s. 18). Czy po kolejnej katastrofie historycznej znowu zrzucimy wszystko na \u015blepy los? W tym miejscu nale\u017ca\u0142oby zacytowa\u0107 klasyka i tw\u00f3rc\u0119 \u201eracji stanu\u201d \u2013 Machiavellego:<\/p>\n

\u201eCi przeto nasi ksi\u0105\u017c\u0119ta, kt\u00f3rzy stracili w\u0142adz\u0119 ksi\u0105\u017c\u0119c\u0105, piastowan\u0105 przez nich od wielu lat, niech o to losu nie obwiniaj\u0105, lecz w\u0142asn\u0105 niezaradno\u015b\u0107, albowiem nie pomy\u015bleli w czasach spokojnych, \u017ce mog\u0105 one zmieni\u0107 si\u0119, a gdy potem z\u0142e czasy nadesz\u0142y, o ucieczce my\u015bleli, nie o obronie, spodziewaj\u0105c si\u0119, \u017ce ludy, sprzykrzywszy sobie zuchwa\u0142o\u015b\u0107 zwyci\u0119zcy, powo\u0142aj\u0105 ich z powrotem. Taki spos\u00f3b jest dobry, gdy brak innego, lecz jest bardzo z\u0142\u0105 rzecz\u0105 zaniecha\u0107 dla niego innych \u015brodk\u00f3w, gdy\u017c nigdy nie chcia\u0142oby si\u0119 upa\u015b\u0107 dlatego tylko, \u017ce si\u0119 wierzy, i\u017c p\u00f3\u017aniej znajdzie si\u0119 taki, kto ci\u0119 podniesie. To bowiem albo nie zdarza si\u0119 nigdy, albo je\u017celi si\u0119 zdarza, nie jest dla ciebie bezpieczne, gdy\u017c jest to marna obrona i nie zale\u017cy od ciebie; jedynie takie sposoby obrony s\u0105 dobre, pewne i trwa\u0142e, kt\u00f3re zale\u017c\u0105 wy\u0142\u0105cznie od ciebie i od twojej dzielno\u015bci\u201d. (N. Machiavelli, Ksi\u0105\u017c\u0119<\/em>, PIW, Warszawa 1984, s. 109).<\/p>\n

\n

Link:\u00a0<\/strong>https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/<\/p>\n

Kr\u00f3tki link:<\/strong> mil.link\/i\/jpilsud<\/p>\n

\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

J\u00f3zef Pi\u0142sudski by\u0142 jednym z najwi\u0119kszych realist\u00f3w w historii Polski XX w. Wraz z innymi realistami II Rzeczypospolitej bra\u0142 pod uwag\u0119 zar\u00f3wno wojn\u0119, jak i pok\u00f3j z III Rzesz\u0105. \u015awiadczy o tym koncepcja wojny prewencyjnej i pakt o nieagresji z 1934 r. W tym samym roku Marsza\u0142ek z zadziwiaj\u0105c\u0105 precyzj\u0105 prognozowa\u0142, \u017ce dobre stosunki Berlin-Warszawa …<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":3163,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-default-ns.php","format":"standard","meta":[],"categories":[3,7],"tags":[123,223,284,341],"yoast_head":"\nJ\u00f3zef Pi\u0142sudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm | MIL.link - edycja polska<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"J\u00f3zef Pi\u0142sudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm | MIL.link - edycja polska\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"J\u00f3zef Pi\u0142sudski by\u0142 jednym z najwi\u0119kszych realist\u00f3w w historii Polski XX w. Wraz z innymi realistami II Rzeczypospolitej bra\u0142 pod uwag\u0119 zar\u00f3wno wojn\u0119, jak i pok\u00f3j z III Rzesz\u0105. \u015awiadczy o tym koncepcja wojny prewencyjnej i pakt o nieagresji z 1934 r. W tym samym roku Marsza\u0142ek z zadziwiaj\u0105c\u0105 precyzj\u0105 prognozowa\u0142, \u017ce dobre stosunki Berlin-Warszawa ...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MIL.link - edycja polska\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-06-26T10:21:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-04-10T13:02:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/bust-652562_1920.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1426\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Artur Brzeskot\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Artur Brzeskot\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/\"},\"author\":{\"name\":\"Artur Brzeskot\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467\"},\"headline\":\"J\u00f3zef Pi\u0142sudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm\",\"datePublished\":\"2017-06-26T10:21:56+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-10T13:02:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/\"},\"wordCount\":3299,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"idealizm\",\"Pi\u0142sudski\",\"strategia\",\"wojna\"],\"articleSection\":[\"Bezpiecze\u0144stwo\",\"Historia\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/\",\"name\":\"J\u00f3zef Pi\u0142sudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm | MIL.link - edycja polska\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2017-06-26T10:21:56+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-10T13:02:17+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"J\u00f3zef Pi\u0142sudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"name\":\"MIL.link - edycja polska\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\",\"name\":\"mil.link\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\",\"https:\/\/twitter.com\/mildotlink\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"width\":317,\"height\":93,\"caption\":\"mil.link\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467\",\"name\":\"Artur Brzeskot\",\"description\":\"Absolwent Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego Instytutu Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych oraz Katedry Bada\u0144 nad Konfliktami i Pokojem. Ekspert Europejskiego Instytutu Bezpiecze\u0144stwa. Zainteresowania: stosunki mi\u0119dzynarodowe teoria i praktyka\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/arturbrzeskot\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"J\u00f3zef Pi\u0142sudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm | MIL.link - edycja polska","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"J\u00f3zef Pi\u0142sudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm | MIL.link - edycja polska","og_description":"J\u00f3zef Pi\u0142sudski by\u0142 jednym z najwi\u0119kszych realist\u00f3w w historii Polski XX w. Wraz z innymi realistami II Rzeczypospolitej bra\u0142 pod uwag\u0119 zar\u00f3wno wojn\u0119, jak i pok\u00f3j z III Rzesz\u0105. \u015awiadczy o tym koncepcja wojny prewencyjnej i pakt o nieagresji z 1934 r. W tym samym roku Marsza\u0142ek z zadziwiaj\u0105c\u0105 precyzj\u0105 prognozowa\u0142, \u017ce dobre stosunki Berlin-Warszawa ...","og_url":"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/","og_site_name":"MIL.link - edycja polska","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","article_published_time":"2017-06-26T10:21:56+00:00","article_modified_time":"2018-04-10T13:02:17+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1426,"url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/bust-652562_1920.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Artur Brzeskot","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@mildotlink","twitter_site":"@mildotlink","twitter_misc":{"Napisane przez":"Artur Brzeskot","Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/"},"author":{"name":"Artur Brzeskot","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467"},"headline":"J\u00f3zef Pi\u0142sudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm","datePublished":"2017-06-26T10:21:56+00:00","dateModified":"2018-04-10T13:02:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/"},"wordCount":3299,"publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"keywords":["idealizm","Pi\u0142sudski","strategia","wojna"],"articleSection":["Bezpiecze\u0144stwo","Historia"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/","name":"J\u00f3zef Pi\u0142sudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm | MIL.link - edycja polska","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website"},"datePublished":"2017-06-26T10:21:56+00:00","dateModified":"2018-04-10T13:02:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/jozef-pilsudski-wojna-niemiecka-idealizm-realizm\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/mil.link\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"J\u00f3zef Pi\u0142sudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","name":"MIL.link - edycja polska","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization","name":"mil.link","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","https:\/\/twitter.com\/mildotlink"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","contentUrl":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","width":317,"height":93,"caption":"mil.link"},"image":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467","name":"Artur Brzeskot","description":"Absolwent Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego Instytutu Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych oraz Katedry Bada\u0144 nad Konfliktami i Pokojem. Ekspert Europejskiego Instytutu Bezpiecze\u0144stwa. Zainteresowania: stosunki mi\u0119dzynarodowe teoria i praktyka","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/arturbrzeskot\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3162"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3162"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3906,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3162\/revisions\/3906"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}