{"id":3209,"date":"2015-03-06T10:47:45","date_gmt":"2015-03-06T10:47:45","guid":{"rendered":"https:\/\/sztab.org\/?p=979"},"modified":"2018-04-10T09:56:53","modified_gmt":"2018-04-10T09:56:53","slug":"amerykanskie-reminiscencje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/","title":{"rendered":"Ameryka\u0144skie reminiscencje"},"content":{"rendered":"

Gdzie\u015b na przedmie\u015bciach San Francisco, a mo\u017ce w Teksasie, w swoim domu by\u0142y ameryka\u0144ski \u017co\u0142nierz zmywa naczynia. Zabawnie wygl\u0105da w fartuchu \u017cony stoj\u0105c przy zlewie, bo jeszcze dobrze nie zdj\u0105\u0142 munduru. Ledwie trzy miesi\u0105ce temu wr\u00f3ci\u0142 do domu z misji w Iraku. W ci\u0119\u017ckich buciorach i z ca\u0142ym \u017co\u0142nierskim dobytkiem przechadza\u0142 si\u0119 po gruzach Ar-Ramadi. W pe\u0142nym napi\u0119ciu \u015bciska\u0142 bro\u0144 obserwuj\u0105c ka\u017cdy winkiel, ka\u017cd\u0105 dziur\u0119 w \u015bcianie, ka\u017cde okno i ruch pomniejszych kamieni. Skr\u0119ca w lewo za zdemolowanym sklepem mi\u0119snym, w kt\u00f3rym osta\u0142y si\u0119 tylko haki. Za zakr\u0119tem jest ciszej, ni\u017c jeszcze przed chwil\u0105. Nagle strza\u0142! Ptak uderza w balkonowe okno. \u017bo\u0142nierz \u0142apie n\u00f3\u017c ze zlewu i odwraca si\u0119 z krzykiem w stron\u0119 okna. <\/em>Tak wygl\u0105da PTSD.<\/p>\n

Najnowszy film Clinta Eastwooda \u201eAmerican Sniper\u201d oparty na historii Chrisa Kyle\u2019a jest dobrym motywem do opowiedzenia o chorobie psychicznej, kt\u00f3ra dotyka coraz wi\u0119ksz\u0105 rzesz\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa zachodniego.<\/p>\n

Chris Kyle by\u0142 jednym z najlepszych ameryka\u0144skich snajper\u00f3w. Nara\u017ca\u0142 si\u0119 codziennie na utrat\u0119 \u017cycia w s\u0142u\u017cbie swojemu wojsku, w kt\u00f3rym s\u0142u\u017cy\u0142 okr\u0105g\u0142e 10 lat. Zgin\u0105\u0142 w 2013 roku ju\u017c jako weteran wojenny w USA z r\u0105k innego weterana, kt\u00f3remu pomaga\u0142 walczy\u0107 z Zespo\u0142em Stresu Pourazowego (P<\/strong>ostT<\/strong>raumatic S<\/strong>tress D<\/strong>isorder – PTSD).<\/p>\n

Wed\u0142ug statystyk w Stanach Zjednoczonych, gdzie problem jest najwi\u0119kszy, weterani wojenni stanowi\u0105 7% populacji. Od 2001 roku do 2013 przyby\u0142o 1,5 mln weteran\u00f3w wojennych, ponad 240 tys. ma zdiagnozowane PTSD. Co 80 minut jeden by\u0142y \u017co\u0142nierz pope\u0142nia samob\u00f3jstwo. W 2013 roku na leczenie weteran\u00f3w z Zespo\u0142em Department of Vaterans Affairs wyda\u0142 600 mln dolar\u00f3w. Te liczby najlepiej pokazuj\u0105 z jak powa\u017cnym problemem mierzy si\u0119 ameryka\u0144ska s\u0142u\u017cba zdrowia i wojsko.<\/p>\n

Mo\u017cna si\u0119 zastanawia\u0107 dlaczego a\u017c tak roztrz\u0105sana jest sprawa tego zaburzenia, dlaczego tyle pieni\u0119dzy wydaje si\u0119 na walk\u0119 z nim. Jednak PTSD to nie tylko depresja i powracaj\u0105cy l\u0119k. Przede wszystkim jest to uczucie ci\u0105g\u0142ego napi\u0119cia i ci\u0105g\u0142ego stanu gotowo\u015bci do ucieczki. Jest to r\u00f3wnie\u017c problem endokrynologiczny (hormonalny). Podwy\u017cszony poziom noradrenaliny i adrenaliny rozregulowuje gospodark\u0119 hormonaln\u0105. Taki d\u0142ugotrwa\u0142y stan mo\u017ce skutkowa\u0107 bezsenno\u015bci\u0105, a to kolejnymi fizjologicznymi komplikacjami. Dodatkowo pojawiaj\u0105 si\u0119 natr\u0119tne my\u015bli samob\u00f3jcze, kt\u00f3re jak ju\u017c wspomnia\u0142em co jedn\u0105 godzin\u0119 i dwadzie\u015bcia minut przechodz\u0105 w czyn. Warto r\u00f3wnie\u017c powiedzie\u0107 o odizolowaniu spo\u0142ecznym, wybuchach agresji i, co wa\u017cne, zachowaniach nie kontrolowanych przez \u015bwiadomo\u015b\u0107. Wszystko to zwi\u0105zane jest z powsta\u0142\u0105 traum\u0105.<\/p>\n

Neurologiczne wyt\u0142umaczenie powstawanie PTSD nie jest jednoznacznie okre\u015blone. Badacze wci\u0105\u017c upatruj\u0105 przyczyn tego zaburzenia w r\u00f3\u017cnych mechanizmach m\u00f3zgu. W wi\u0119kszo\u015bci jednak naukowcy traktuj\u0105 zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego jako nieprawid\u0142owy mechanizm wzbudzenia. Jest on spowodowany nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 i ci\u0105g\u0142ym pobudzeniem uk\u0142adu limbicznego (odpowiadaj\u0105cego za emocje). Za nadawanie znaczenia emocjonalnego docieraj\u0105cym do m\u00f3zgu bod\u017acom odpowiada cz\u0119\u015b\u0107 uk\u0142adu limbicznego zwana cia\u0142em migda\u0142owatym, kt\u00f3re wed\u0142ug profesora Dennisa Charneya odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 w procesach wygaszania skojarze\u0144 bod\u017ac\u00f3w zewn\u0119trznych (trzask drzwi) z prze\u017cyciem traumatycznym (wybuch bomby). W pracy Psychologic mechanisms of posttraumatic stress disorder<\/em> z 1993 roku profesor zauwa\u017ca, \u017ce w\u0142a\u015bnie problemy z cia\u0142em migda\u0142owatym, a wi\u0119c niemo\u017cliwo\u015b\u0107 wygaszania \u0142\u0105czenia bod\u017aca wywo\u0142uj\u0105 nadmierne pobudzenie i l\u0119ki (np.: huk przypominaj\u0105cy wybuch wywo\u0142uje reakcj\u0119 jak przy prawdziwej eksplozji).<\/p>\n

Wiadomo, \u017ce cia\u0142o migda\u0142owate ma ogromn\u0105 liczb\u0119 po\u0142\u0105cze\u0144 nerwowych z kor\u0105 sensoryczna (odbieraj\u0105c\u0105 bod\u017ace), co mo\u017ce by\u0107 powodem wydobywania przez konkretne i bardzo specyficzne sygna\u0142y traumatycznych wspomnie\u0144. Obserwujemy wtedy tzw.: flashback<\/em>, lub o wiele \u0142adniej brzmi\u0105ce \u201ereminiscencje\u201d (jak te we \u201eW poszukiwaniu straconego czasu<\/em>\u201d). Charney zauwa\u017ca tak\u017ce powstawanie w m\u00f3zgu obwod\u00f3w neuronalnych, struktur pot\u0119guj\u0105cych bod\u017ace i reakcje na nie.<\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce \u201eThe emotional brain<\/em>\u201d z 1996 roku znany profesor Joseph LeDoux sformowa\u0142 odmienn\u0105 koncepcj\u0119. Jest ona dosy\u0107 skomplikowana nawet w podstawowej, skr\u00f3conej formie, ale t\u0142umaczy zachowania afektywne. Profesor LeDoux uwa\u017ca, \u017ce impuls po dotarciu do wzg\u00f3rza, kt\u00f3re odpowiada za wst\u0119pn\u0105 selekcj\u0119 i odczytywanie bod\u017ac\u00f3w zmys\u0142owych mo\u017ce obra\u0107 dwie drogi: kr\u00f3tsz\u0105 i d\u0142u\u017csz\u0105. Kr\u00f3tsza droga prowadzi przez wspomniane cia\u0142o migda\u0142owate do podwzg\u00f3rza (reguluje czynno\u015b\u0107 uk\u0142adu dokrewnego, co poniek\u0105d wp\u0142ywa na og\u00f3lne podwy\u017cszenie adrenaliny i noradrenaliny, oraz\u00a0 autonomiczny uk\u0142ad nerwowy \u2013 o tych kwestiach za chwil\u0119), a nast\u0119pnie do pnia m\u00f3zgu. D\u0142u\u017csza droga to: kora przedczo\u0142owa, podwzg\u00f3rze i pie\u0144 m\u00f3zgu. W przypadku obu przep\u0142yw\u00f3w bod\u017ac\u00f3w zmys\u0142owych prowadz\u0105 one do takich kojarze\u0144, w kt\u00f3rych \u015bwiadomo\u015b\u0107 chorego ma wp\u0142yw minimalny, wywo\u0142uje to reakcj\u0119 afektywn\u0105, a wiec l\u0119k, gniew i czynno\u015bci pod wp\u0142ywem tych emocji.<\/p>\n

Bod\u017ace przypominaj\u0105ce choremu zdarzenie traumatyczne (wybuch, strza\u0142) wywo\u0142uj\u0105 reakcj\u0119 zwana noradrenergiczn\u0105 we wszystkich wymienionych wy\u017cej cz\u0119\u015bciach m\u00f3zgu. Noradrenalina to neurotransmiter, kt\u00f3ry fizjologicznie dzia\u0142a razem z adrenalin\u0105 w sytuacji silnego stresu.<\/p>\n

W organizmie cz\u0142owieka autonomiczny (a wi\u0119c taki, kt\u00f3rego dzia\u0142anie nie wymaga naszej decyzji) uk\u0142ad nerwowy dzieli si\u0119 na sympatyczny i parasympatyczny. UN sympatyczny uaktywnia si\u0119 wtedy, kiedy jeste\u015bmy w sytuacji stresowej. Zaczyna wydziela\u0107 si\u0119 adrenalina i noradrenalina, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 wszystkie znane nam reakcje organizmu w stresie (szybsza praca serca, rozszerzone \u017arenice itd.). Natomiast UN parasympatyczny jest jego antagonist\u0105, dzia\u0142a intensywnie w trakcie relaksu. W trakcie trwania traumatycznego wydarzenia nast\u0119puje pobudzenie obu tych uk\u0142ad\u00f3w. W\u00f3wczas przy podwy\u017cszonym poziomie adrenaliny, intensyfikuje si\u0119 dzia\u0142anie uk\u0142adu parasympatycznego.<\/p>\n

Te wszystkie biologiczne aspekty pozwalaj\u0105 lepiej zrozumie\u0107 istot\u0119 kodowania traumatycznych zdarze\u0144 w ludzkim m\u00f3zgu i powstawanie zaburze\u0144 takich jak PTSD. Naukowcy rozumiej\u0105 dlaczego cz\u0142owiek zachowuje si\u0119 tak, a nie inaczej i t\u0142umacz\u0105 objawy. Jednak prawdziw\u0105 prac\u0119 wykonuj\u0105 psychologowie i psychiatrzy.<\/p>\n

Jedn\u0105 z technik leczenia PTSD jest Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR), czyli desensytyzacja (odwra\u017cliwianie) za pomoc\u0105 ruchu ga\u0142ek ocznych. Polega ona na ci\u0105g\u0142ym losowym wywo\u0142ywaniu bod\u017ac\u00f3w (ruch d\u0142ugopisu przed oczami, dotyk, d\u017awi\u0119k) u pacjenta w trakcie, kiedy jego zadaniem jest przypominanie sobie z najdrobniejszymi szczeg\u00f3\u0142ami zdarzenia traumatycznego. Inn\u0105 metod\u0105 jest terapia poznawczo-behawioralna (TPB), sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z kilku faz. Najpierw pacjent musi zosta\u0107 przygotowany, musi zrozumie\u0107 jak dzia\u0142a PTSD, sk\u0105d objawy (brak snu, reminiscencje itp.). Jest to etap edukacji. Nast\u0119pnie stosowana jest metoda ekspozycji, czyli de facto <\/em>ci\u0105g\u0142e przypominanie zdarzenia traumatycznego, kt\u00f3re pod okiem specjalisty nie b\u0119dzie powodowa\u0142o l\u0119ku i agresji. Nale\u017cy wyt\u0142umaczy\u0107 choremu, \u017ce prze\u017cywanie na nowo tego zdarzenia nie jest zwi\u0105zane z ponownym zagro\u017ceniem, a jedynie uodporni go na emocje. \u201ePacjent przypomina sobie swoj\u0105 traum\u0119 odpowiadaj\u0105c o niej w pierwszej osobie i czasie tera\u017aniejszym, by najlepiej \u201cprze\u017cy\u0107\u201d to jeszcze raz w bezpiecznych, kontrolowanych warunkach gabinetu terapeuty. \u2013 m\u00f3wi Monika Kotlarek, prowadz\u0105ca blog psycholog-pisze.pl<\/a> \u2013 Takie prze\u017cywanie na nowo powoduje zaakceptowanie l\u0119ku, uodpornienie si\u0119 na niego, zmniejszenie poczucia winy i wstydu pacjenta. Poza tym pacjent zaczyna czu\u0107, \u017ce odzyskuje kontrol\u0119 nad sob\u0105, emocjami i \u017cyciem.\u201d<\/p>\n

Stosowana jest tak\u017ce farmakoterapia, kt\u00f3ra dzia\u0142a objawowo. Paroksetyna i sertralina ograniczaj\u0105 impulsywno\u015b\u0107 i zmniejszaj\u0105 sk\u0142onno\u015bci samob\u00f3jcze. Karbamazepina ogranicza r\u00f3wnie\u017c objawy reminiscencyjne i \u0142agodzi zachowania agresyjne, propranolol zwalcza reminiscencje, bezsenno\u015b\u0107 i koszmary senne. Jednak w leczeniu PTSD najwa\u017cniejsze jest odpowiednie naprzemienne stosowanie terapii farmakologicznej i psychologicznej, co ogranicza tak\u017ce zmiany osobowo\u015bci po prze\u017cyciu sytuacji ekstremalnej.<\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego to gigantyczny problem w krajach takich jak USA, gdzie z roku na rok ro\u015bnie liczba weteran\u00f3w maj\u0105cych w pami\u0119ci przera\u017caj\u0105ce sceny wojennego cierpienia. To bardzo istotne by dobrze si\u0119 nimi opiekowa\u0107, chroni\u0107 przed zaburzeniami wynikaj\u0105cymi z podj\u0119tej s\u0142u\u017cby. Patrz\u0105c na Stany Zjednoczone wida\u0107 jednak ogromny szacunek dla wszystkich ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy i starania by im pom\u00f3c. Powszechna \u015bwiadomo\u015b\u0107 o PTSD i ten szacunek spowodowa\u0142y, \u017ce proces zab\u00f3jcy Chrisa Kyle\u2019a by\u0142 dla przysi\u0119g\u0142ych taki trudny, cho\u0107 nie tak trudny jak dla setek tysi\u0119cy amerykan\u00f3w i ich rodzin walka z chorob\u0105.<\/p>\n

Podzi\u0119kowanie specjalne dla Moniki Kotlarek za pomoc z psychologicznymi aspektami terapii PTSD. Zapraszam na jej blog. Bardzo ciekawy!\u00a0<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gdzie\u015b na przedmie\u015bciach San Francisco, a mo\u017ce w Teksasie, w swoim domu by\u0142y ameryka\u0144ski \u017co\u0142nierz zmywa naczynia. Zabawnie wygl\u0105da w fartuchu \u017cony stoj\u0105c przy zlewie, bo jeszcze dobrze nie zdj\u0105\u0142 munduru. Ledwie trzy miesi\u0105ce temu wr\u00f3ci\u0142 do domu z misji w Iraku. W ci\u0119\u017ckich buciorach i z ca\u0142ym \u017co\u0142nierskim dobytkiem przechadza\u0142 si\u0119 po gruzach Ar-Ramadi. …<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":960,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-default-ns.php","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[183,250,337],"yoast_head":"\nAmeryka\u0144skie reminiscencje<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wed\u0142ug statystyk w USA, gdzie problem z PTSD jest najwi\u0119kszy, weterani wojenni stanowi\u0105 7% populacji. Od 2001 roku do 2013 przyby\u0142o 1,5 mln weteran\u00f3w wojennych, ponad 240 tys. ma zdiagnozowane PTSD.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ameryka\u0144skie reminiscencje\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wed\u0142ug statystyk w USA, gdzie problem z PTSD jest najwi\u0119kszy, weterani wojenni stanowi\u0105 7% populacji. Od 2001 roku do 2013 przyby\u0142o 1,5 mln weteran\u00f3w wojennych, ponad 240 tys. ma zdiagnozowane PTSD.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MIL.link - edycja polska\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-03-06T10:47:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-04-10T09:56:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/helicopter-1000_1920-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1251\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Bartosz Kaba\u0142a\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Bartosz Kaba\u0142a\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/\"},\"author\":{\"name\":\"Bartosz Kaba\u0142a\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/7a2d4bb08afb6250a307d39234e6318f\"},\"headline\":\"Ameryka\u0144skie reminiscencje\",\"datePublished\":\"2015-03-06T10:47:45+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-10T09:56:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/\"},\"wordCount\":1443,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"medycyna\",\"PTSD\",\"weterani\"],\"articleSection\":[\"S\u0142u\u017cby\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/\",\"name\":\"Ameryka\u0144skie reminiscencje\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2015-03-06T10:47:45+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-10T09:56:53+00:00\",\"description\":\"Wed\u0142ug statystyk w USA, gdzie problem z PTSD jest najwi\u0119kszy, weterani wojenni stanowi\u0105 7% populacji. Od 2001 roku do 2013 przyby\u0142o 1,5 mln weteran\u00f3w wojennych, ponad 240 tys. ma zdiagnozowane PTSD.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ameryka\u0144skie reminiscencje\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"name\":\"MIL.link - edycja polska\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\",\"name\":\"mil.link\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\",\"https:\/\/twitter.com\/mildotlink\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"width\":317,\"height\":93,\"caption\":\"mil.link\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/7a2d4bb08afb6250a307d39234e6318f\",\"name\":\"Bartosz Kaba\u0142a\",\"description\":\"Student medycyny, zainteresowany literatur\u0105 i nauk\u0105, kt\u00f3r\u0105 propaguje na Twitterze\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/bartoszkabala\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ameryka\u0144skie reminiscencje","description":"Wed\u0142ug statystyk w USA, gdzie problem z PTSD jest najwi\u0119kszy, weterani wojenni stanowi\u0105 7% populacji. Od 2001 roku do 2013 przyby\u0142o 1,5 mln weteran\u00f3w wojennych, ponad 240 tys. ma zdiagnozowane PTSD.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ameryka\u0144skie reminiscencje","og_description":"Wed\u0142ug statystyk w USA, gdzie problem z PTSD jest najwi\u0119kszy, weterani wojenni stanowi\u0105 7% populacji. Od 2001 roku do 2013 przyby\u0142o 1,5 mln weteran\u00f3w wojennych, ponad 240 tys. ma zdiagnozowane PTSD.","og_url":"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/","og_site_name":"MIL.link - edycja polska","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","article_published_time":"2015-03-06T10:47:45+00:00","article_modified_time":"2018-04-10T09:56:53+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1251,"url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/helicopter-1000_1920-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Bartosz Kaba\u0142a","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@mildotlink","twitter_site":"@mildotlink","twitter_misc":{"Napisane przez":"Bartosz Kaba\u0142a","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/"},"author":{"name":"Bartosz Kaba\u0142a","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/7a2d4bb08afb6250a307d39234e6318f"},"headline":"Ameryka\u0144skie reminiscencje","datePublished":"2015-03-06T10:47:45+00:00","dateModified":"2018-04-10T09:56:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/"},"wordCount":1443,"publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"keywords":["medycyna","PTSD","weterani"],"articleSection":["S\u0142u\u017cby"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/","name":"Ameryka\u0144skie reminiscencje","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website"},"datePublished":"2015-03-06T10:47:45+00:00","dateModified":"2018-04-10T09:56:53+00:00","description":"Wed\u0142ug statystyk w USA, gdzie problem z PTSD jest najwi\u0119kszy, weterani wojenni stanowi\u0105 7% populacji. Od 2001 roku do 2013 przyby\u0142o 1,5 mln weteran\u00f3w wojennych, ponad 240 tys. ma zdiagnozowane PTSD.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/amerykanskie-reminiscencje\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/mil.link\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ameryka\u0144skie reminiscencje"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","name":"MIL.link - edycja polska","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization","name":"mil.link","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","https:\/\/twitter.com\/mildotlink"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","contentUrl":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","width":317,"height":93,"caption":"mil.link"},"image":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/7a2d4bb08afb6250a307d39234e6318f","name":"Bartosz Kaba\u0142a","description":"Student medycyny, zainteresowany literatur\u0105 i nauk\u0105, kt\u00f3r\u0105 propaguje na Twitterze","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/bartoszkabala\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3209"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3209"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3209\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3753,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3209\/revisions\/3753"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/960"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3209"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3209"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}