{"id":3252,"date":"2017-10-03T08:21:28","date_gmt":"2017-10-03T08:21:28","guid":{"rendered":"https:\/\/sztab.org\/?p=3252"},"modified":"2018-04-10T00:07:20","modified_gmt":"2018-04-10T00:07:20","slug":"egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/","title":{"rendered":"Czy Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla USA?"},"content":{"rendered":"

Bez przerwy s\u0142ysz\u0119 od komentator\u00f3w, dyplomat\u00f3w i polityk\u00f3w \u2013 w r\u00f3\u017cnych mediach \u2013 \u017ce Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla Ameryki. Je\u015bli bli\u017cej przyjrzymy si\u0119 twardym faktom, ten wykreowany obraz, ulega ca\u0142kowitej zmianie. Oba wskazane kraje s\u0105 bardzo s\u0142abe \u2013 wed\u0142ug wszystkich znacz\u0105cych zestawie\u0144 i pomiar\u00f3w. Pa\u0144stwa te posiadaj\u0105 bardzo w\u0105t\u0142e i niewydajne gospodarki, nie maj\u0105 ropy, ani innych strategicznych surowc\u00f3w, kt\u00f3rymi tak szczodrze zosta\u0142a obdarowana Arabia Saudyjska lub Katar (nb. od tego ostatniego Polska kupuje gaz w postaci LNG).<\/strong><\/p>\n

Ponadto, ani Egipt ani Syria nigdy nie posiada\u0142y powa\u017cnej pot\u0119gi militarnej, nawet wtedy, kiedy Zwi\u0105zek Sowiecki dostarcza\u0142 im wyszukane uzbrojenie \u2013 dodajmy w niema\u0142ych ilo\u015bciach. Oba pa\u0144stwa nie stanowi\u0142y te\u017c bardzo powa\u017cnego zagro\u017cenia dla Izraela.<\/p>\n

W swojej nowoczesnej historii Izrael wygra\u0142 cztery wojny przeciwko Egiptowi: 1948; 1956; 1967 i 1973; izraelska armia (Israel Defense Forces \u2013 IDF) dos\u0142ownie rozgromi\u0142a armi\u0119 egipsk\u0105. Z kolei Syria walczy\u0142a przeciwko Izraelowi w latach: 1948; 1967; 1973; Syryjczycy tak\u017ce doznawali za ka\u017cdym razem upokarzaj\u0105cej kl\u0119ski z r\u0105k IDF. W ko\u0144cu Egipt i Izrael podj\u0119\u0142y rozmowy pokojowe w 1973 r. \u2013 Syria pozosta\u0142a we wrogich stosunkach.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, wiele razy \u2013 od tamtych odleg\u0142ych lat \u2013 Syria i Izrael mog\u0142y by\u0107 wci\u0105gni\u0119te w konflikt zbrojny. Na przyk\u0142ad w 2006 r. podczas wojny izraelsko-liba\u0144skiej. Wtedy Damaszek zada\u0142 sobie wiele wysi\u0142ku, aby unikn\u0105\u0107 bezpo\u015bredniej konfrontacji z niepokonan\u0105 IDF. Syryjczycy ju\u017c wtedy rozumieli, \u017ce nie maj\u0105 najmniejszych szans w starciu z militarn\u0105 pot\u0119g\u0105 swojego po\u0142udniowo-zachodniego s\u0105siada. Co wi\u0119cej, ostatnie wojny domowe w Egipcie i Syrii, po tzw. Arabskiej Wio\u015bnie 2011 r., pogr\u0105\u017cy\u0142y oba kraje w jeszcze wi\u0119kszym chaosie i bezsilno\u015bci. W rzeczywisto\u015bci supremacja strategiczno-militarna Izraela nad arabskimi s\u0105siadami wp\u0142yn\u0119\u0142a na decyzj\u0119 Tel Awiwu o redukcji swojego konwencjonalnego potencja\u0142u. W tej analizie wa\u017cne jest te\u017c to, \u017ce ani Egipt ani Syria nie stanowi\u0105 powa\u017cnego zagro\u017cenia militarnego dla Stan\u00f3w Zjednoczonych lub dla ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy stacjonuj\u0105cych w Zatoce Perskiej.<\/p>\n

Spr\u00f3bujmy najpierw zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na argumenty wysuwane o warto\u015bci strategicznej Egiptu. Cz\u0119sto s\u0142ysz\u0119, jak niekt\u00f3rzy przekonuj\u0105, \u017ce Ameryka powinna zadba\u0107 o Egipt, poniewa\u017c kraj ten kontroluje Kana\u0142 Sueski. Jednak nie wielu chce zauwa\u017cy\u0107, i\u017c ledwie 8% globalnego handlu przechodzi przez to miejsce i zaledwie 4,5% \u015bwiatowego obrotu ropy. Ponadto, argumentuje si\u0119, \u017ce blokada Kana\u0142u Sueskiego utrudni\u0142aby przep\u0142ywanie dla okr\u0119t\u00f3w U.S. Navy z basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego do Zatoki Perskiej \u2013 strategicznego regionu dla Ameryki. W efekcie czego przerwanie tego przej\u015bcia utrudni\u0142oby nie tylko rzutowanie si\u0142y wojskowej USA, ale tak\u017ce naruszy\u0142oby mi\u0119dzynarodowy handel.<\/p>\n

Powy\u017csze argumenty s\u0105 wysoce nieprzekonywuj\u0105ce. Gdyby Egipt zamkn\u0105\u0142 Kana\u0142 Sueski \u015bwiatowa gospodarka nie ponios\u0142aby znacz\u0105cych szk\u00f3d. Statki handlowe mog\u0105 zmieni\u0107 kierunki \u017ceglugi i przep\u0142ywa\u0107 u wybrze\u017cy Afryki Po\u0142udniowej \u2013 Przyl\u0105dek Dobrej Nadziei \u2013 tak\u017ce ropa i gaz mo\u017ce by\u0107 transportowana innymi drogami do odbiorc\u00f3w. Z pewno\u015bci\u0105 Egipt zap\u0142aci\u0142by du\u017c\u0105 cen\u0119 ekonomiczn\u0105 za podj\u0119cie takiej decyzji, poniewa\u017c 1\/3 jego rz\u0105dowych dochod\u00f3w pochodzi z op\u0142at za u\u017cytkowanie kana\u0142u. Poza tym zyski z niego stanowi\u0105 cz\u0119sto ostatni\u0105 desk\u0119 ratunku dla egipskiej gospodarki. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce Kair nie tylko straci\u0142by dochody generowane przez kana\u0142, ale tak\u017ce narazi\u0142by si\u0119 na szerokie reperkusje ekonomiczne i polityczne ze strony kraj\u00f3w trzecich dotkni\u0119tych tak\u0105 sytuacj\u0105.<\/p>\n

Warto tak\u017ce zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Kana\u0142 Sueski by\u0142 ju\u017c zablokowany w latach 1967-75 r. i jako\u015b z tego powodu \u015bwiatowa gospodarka nie dozna\u0142a powa\u017cniejszych strat. Zagro\u017cenie powstrzymania dost\u0119pu U.S. Navy do port\u00f3w wojskowych w Zatoce Perskiej te\u017c jest ma\u0142o przekonywuj\u0105ce, poniewa\u017c ameryka\u0144skie jednostki mog\u0105 dop\u0142yn\u0105\u0107 tam od strony akwenu Morza Arabskiego lub Oceanu Indyjskiego. Oczywi\u015bcie to mo\u017ce by\u0107 pewna niedogodno\u015b\u0107 dla USA, niemniej Kana\u0142 Sueski nie jest niezb\u0119dny do rzutowania ameryka\u0144skiej si\u0142y. Poza tym ostatnio pojawi\u0142y si\u0119 doniesienia, \u017ce Izrael planuje budow\u0119 kana\u0142u Ben Guriona \u0142\u0105cz\u0105cego Zatok\u0119 Akaby i Morze \u015ar\u00f3dziemne, co oczywi\u015bcie stanowi\u0142oby alternatyw\u0119 dla szlaku sueskiego i dodatkowy argument o nie strategiczno\u015bci Egiptu.<\/p>\n

Przyjrzyjmy si\u0119 teraz Syrii. Jakie jest jej znaczenie z punktu widzenia najwi\u0119kszego mocarstwa na \u015bwiecie? W publicznym dyskursie w Ameryce mo\u017cna dostrzec cztery argumenty odnosz\u0105ce si\u0119 do syryjskiego pa\u0144stwa. Po pierwsze, niekt\u00f3rzy podtrzymuj\u0105, \u017ce obalenie al-Assada mo\u017ce stanowi\u0107 silne uderzenie w Hezbollah oraz Iran, od kiedy ci dwaj s\u0105 wiernymi sojusznikami syryjskiego re\u017cimu. Kr\u00f3l Arabii Saudyjskiej Abdullah w 2011 r. tre\u015bciwie to okre\u015bli\u0142: \u201enic nie mo\u017ce bardziej os\u0142abi\u0107 wp\u0142yw\u00f3w Iranu w regionie ni\u017c utrata Syrii\u201d. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej doradca ds. bezpiecze\u0144stwa narodowego prezydenta Baraka Obamy Tom Donilon oznajmi\u0142: \u201ekoniec re\u017cimu al-Assada mo\u017ce stanowi\u0107 ogromn\u0105 trudno\u015b\u0107 dla Teheranu \u2013 to oznacza\u0142oby strategiczne uderzenie w pa\u0144stwo ajatollah\u00f3w i dalsze przesuni\u0119cie r\u00f3wnowagi si\u0142 na korzy\u015b\u0107 USA i ich sojusznik\u00f3w\u201d.<\/p>\n

G\u0142\u0119boka obawa w Waszyngtonie wobec Iranu jest uzasadniania przez przekonanie, \u017ce jego wp\u0142ywy w regionie w ostatnich latach znacz\u0105co wzros\u0142y, i \u017ce jest zdecydowany si\u0119gn\u0105\u0107 po regionaln\u0105 hegemoni\u0119. W zasadzie Teheran d\u0105\u017cy do produkcji w\u0142asnej broni nuklearnej, aby zdominowa\u0107 Bliski Wsch\u00f3d.<\/p>\n

Id\u017amy dalej. Terroryzm stanowi podstaw\u0119 dla drugiego argumentu traktuj\u0105cego Syri\u0119, jako strategiczny interes dla USA. Twierdzenie to nie tylko opiera si\u0119 na oskar\u017caniu Syrii o wspieranie Hezbollahu, ale te\u017c innych terrorystycznych organizacji, dodajmy wyj\u0105tkowo wrogich dla Ameryki, jak al-Kajda lub ich filii. W efekcie czego powsta\u0142o tzw. Pa\u0144stwo Islamskie \u2013 ISIS.<\/p>\n

Wed\u0142ug niekt\u00f3rych komentator\u00f3w U.S. Army powinna interweniowa\u0107 na terytorium Syrii i stworzy\u0107 tam zapor\u0119 przeciwko wszelkiej ma\u015bci grupom ekstremist\u00f3w, aby pozbawi\u0107 ich wy\u015bmienitych warunk\u00f3w do dzia\u0142alno\u015bci terrorystycznej.<\/p>\n

Trzeci argument przekonuje, \u017ce Stany Zjednoczone musz\u0105 intensywnie zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w Syrii z powodu zagro\u017cenia rozszerzenia wojny domowej i by\u0107 mo\u017ce rozlania si\u0119 tego konfliktu na kraje o\u015bcienne. Z kolei to rzekomo spowoduje wi\u0119ksze podminowanie interes\u00f3w USA w regionie. Innymi s\u0142owy ryzyko przed\u0142u\u017cenia wojny domowej b\u0119dzie zwi\u0119ksza\u0107 ponure widmo dla ameryka\u0144skich sojusznik\u00f3w na Bliskim Wschodzie.<\/p>\n

Ostatni, czwarty argument, uzasadnia \u017ce Syria ma ogromne znaczenie dla wiarygodno\u015bci Ameryki. Szczeg\u00f3lnie, kiedy prezydent Barak Obama nakre\u015bli\u0142 publicznie \u2013 w sierpniu 2012 r. \u2013 tzw. czerwon\u0105 lini\u0119, czyli je\u015bli Syria u\u017cyje broni chemicznej, to w konsekwencji Ameryka odpowie militarnie. Przypomnijmy, wskazana czerwona linia zosta\u0142a przekroczona kilka razy. Wed\u0142ug raportu Bia\u0142ego Domu al-Assad po raz pierwszy u\u017cy\u0142 \u015brodk\u00f3w chemicznych 21 sierpnia 2013 r. u\u015bmiercaj\u0105c oko\u0142o 1,429 cywil\u00f3w.<\/p>\n

W zasadzie to tragiczne wydarzenie nie tylko stanowi\u0142o brutalne pogwa\u0142cenie wszelkich norm, ale tak\u017ce postawi\u0142o pod du\u017cym znakiem zapytania ameryka\u0144skie przyw\u00f3dztwo \u2013 rzekomo nie tylko w regionie Bliskiego Wschodu. Ta ostatnia kwestia jest szczeg\u00f3lnie uznana za wa\u017cn\u0105, poniewa\u017c nieukaranie syryjskiego re\u017cimu, \u015bwiadczy o tym, \u017ce gro\u017aby Ameryki pod adresem Iranu stanowi\u0105 de facto pustos\u0142owie.<\/p>\n

Wszystkie z powy\u017cszych argument\u00f3w s\u0105 nieprzekonywuj\u0105ce. Oczywi\u015bcie, to jest bezsprzeczny fakt, \u017ce niszcz\u0105ca wojna w Iraku w latach 2003-2011 r. zwi\u0119kszy\u0142a pozycj\u0119 Iranu na Bliskim Wschodzie. G\u0142\u00f3wnie z powodu przej\u0119cia w Bagdadzie w\u0142adzy przez Szyit\u00f3w. Niemniej Iran nie ma zasob\u00f3w, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 pozycj\u0119 hegemona w Zatoce Perskiej. Przede wszystkim Teheran nie posiada wystarczaj\u0105cego potencja\u0142u konwencjonalnego do podboju jakiegokolwiek pa\u0144stwa s\u0105siedniego. Poza tym Ameryka zatrzyma\u0142aby tak\u0105 inwazj\u0119. Z kolei to obni\u017ca napi\u0119cie w\u015br\u00f3d arabskich despot\u00f3w.<\/p>\n

W ko\u0144cu to nie jest do ko\u0144ca jasne, czy Teheran rzeczywi\u015bcie zamierza wyprodukowa\u0107 w\u0142asn\u0105 bomb\u0119 atomow\u0105. W \u015brodowisku s\u0142u\u017cb specjalnych USA nie ma konsensusu w tej sprawie. Ale nawet je\u015bli przyjmiemy pesymistyczny scenariusz i Iran uzyska bro\u0144 nuklearn\u0105, to i tak nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 jej u\u017cy\u0107, aby zdominowa\u0107 Bliski Wsch\u00f3d, poniewa\u017c bro\u0144 nuklearna ma nie wielk\u0105 zdolno\u015b\u0107 ofensywn\u0105. Po prostu, ten \u015brodek jest \u017ale skrojony do rozszerzania ira\u0144skich wp\u0142yw\u00f3w \u2013 nie m\u00f3wi\u0105c o podboju pa\u0144stw trzecich. USA i Izrael te\u017c posiadaj\u0105 bro\u0144 nuklearn\u0105, i z pewno\u015bci\u0105 oba te mocarstwa nigdy nie tolerowa\u0142yby pretensji Teheranu do statusu regionalnego hegemona. Ponadto, ani Arabia Saudyjska ani jakiekolwiek inne pa\u0144stwo arabskie nie zaakceptuje takiego stanu rzeczy. Zatem Iran stan\u0105\u0142by przed pot\u0119\u017cn\u0105 koalicj\u0105 r\u00f3wnowa\u017c\u0105c\u0105, gdyby chcia\u0142 zaw\u0142adn\u0105\u0107 Zatok\u0105 Persk\u0105. W zasadzie nie ma wi\u0119kszego sensu, aby rozmy\u015bla\u0107 nad tym, jak b\u0119dzie pot\u0119\u017cny Iran po utracie Syrii, poniewa\u017c Teheran bez Damaszku znacz\u0105co nie os\u0142abnie ani militarnie ani ekonomicznie. Cho\u0107 zapewne jego wp\u0142ywy w regionie zosta\u0142yby nieco ograniczone.<\/p>\n

Jednak scenariusz, w kt\u00f3rym Iran traci Syri\u0119 mo\u017ce mie\u0107 dwie powa\u017cne konsekwencje dla Ameryki. Po pierwsze, Iran na pewno zada sobie wiele wysi\u0142ku, aby utrzyma\u0107 al-Assada u w\u0142adzy, a to oznacza komplikacj\u0119 zaanga\u017cowania Waszyngtonu. Po drugie, za\u0142\u00f3\u017cmy \u017ce Teheran straci Damaszek, w\u00f3wczas z pewno\u015bci\u0105 ira\u0144scy politycy i wojskowi zaczn\u0105 nabywa\u0107 przekonanie, \u017ce b\u0119d\u0105 stanowili nast\u0119pny cel dla Ameryki \u2013 mam tu na my\u015bli strategi\u0119 regime change \u2013 ich motywacja, aby uzyska\u0107 bro\u0144 nuklearn\u0105 wzro\u015bnie \u2013 nie os\u0142abnie.<\/p>\n

Obalmy drugi argument. Twierdzenie \u017ce Stany Zjednoczone powinny traktowa\u0107 Syri\u0119, jako rdze\u0144 strategicznych interes\u00f3w, gdy\u017c jest to gniazdo terroryzmu, zawiera w sobie wiele b\u0142\u0119d\u00f3w. Przede wszystkim terroryzm to nie jest wystarczaj\u0105cy pow\u00f3d, aby uzasadnia\u0107 jak\u0105kolwiek interwencj\u0119 militarn\u0105 \u2013 szczeg\u00f3lnie l\u0105dow\u0105. Zewn\u0119trzna akcja w takim kraju, jak Syria mo\u017ce uwolni\u0107 jeszcze wi\u0119kszy chaos i zniszczenie, czyli warunki sprzyjaj\u0105ce dla terroryst\u00f3w. Poza tym Ameryka nie mia\u0142a \u017cadnego problemu z syryjskimi terrorystami zanim administracja Obamy nie podj\u0119\u0142a wysi\u0142ku w celu obalenia al-Assada. W rzeczywisto\u015bci syryjski re\u017cim pomaga\u0142 USA w walce z r\u00f3\u017cnymi grupami terrorystycznymi po 11 wrze\u015bnia 2001 r. Damaszek wiele razy przekazywa\u0142 bardzo warto\u015bciowe dane wywiadowcze CIA, je\u015bli chodzi o al-Kajd\u0119, kt\u00f3re pozwoli\u0142y udaremni\u0107 zamachy terrorystyczne na ameryka\u0144skie cele w Bahrajnie i Kanadzie. W efekcie czego rz\u0105d syryjski by\u0142 bardzo zaanga\u017cowany w program prezydenta Busha juniora wydawania zbieg\u00f3w i innych os\u00f3b podejrzanych o terroryzm \u2013 tzw. extraordinary rendition.<\/p>\n

W zasadzie przez wspieranie kampanii przeciwko al-Assadowi administracja Obamy pomog\u0142a przekszta\u0142ci\u0107 Syri\u0119 w upragnione miejsce dla r\u00f3\u017cnego rodzaju syryjskich i niesyryjskich grup terrorystycznych. Poza tym demokratyczna opozycja walcz\u0105ca z re\u017cimem w Damaszku nie jest wcale przyja\u017anie nastawiona do Ameryki. Id\u017amy dalej, samo fizyczne zmia\u017cd\u017cenie ISIS i powi\u0105zanych z nim grup islamist\u00f3w nie spowoduje, \u017ce nagle zniknie ich ideologia, zwolennicy i przyw\u00f3dcy. Podobna sytuacja mia\u0142a miejsce, kiedy armie Saddama zosta\u0142y rozbite w 2003 r., jego podkomendni zeszli do podziemia, by nast\u0119pnie gwa\u0142townie wy\u0142oni\u0107 si\u0119 podczas powstania Sunnit\u00f3w \u2013 finansowanego obficie przez monarchie regionu. Je\u015bli Stany Zjednoczone wejd\u0105 g\u0142\u0119biej w ten konflikt, to zapewne Hezbollah, Iran i Rosja podbij\u0105 stawk\u0119, aby chroni\u0107 swojego syryjskiego klienta. W\u00f3wczas wzrosn\u0105 perspektywy na jeszcze wi\u0119kszy chaos. W zasadzie im d\u0142u\u017cej b\u0119dzie trwa\u0142a wojna domowa w Syrii, tym wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119 b\u0119d\u0105 mieli d\u017cihady\u015bci.<\/p>\n

Wsparcie dla Hezbollahu ze strony Damaszku lub Teheranu te\u017c nie zmniejszy si\u0119 po obaleniu al-Assada. Dlatego Ameryka nie powinna dawa\u0107 im motywu do odwetu. Po pierwsze, Stany Zjednoczone nie stanowi\u0105 dla Hezbollahu powa\u017cnego zagro\u017cenia. Po drugie, nawet je\u015bli odetnie si\u0119 nap\u0142yw uzbrojenia z Syrii i Iranu do Hezbollahu to i tak jego wp\u0142ywy pozostan\u0105 tam bardzo rozleg\u0142e. Opisywana organizacja ma znacz\u0105ce poparcie w\u015br\u00f3d szerokich grup liba\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Po trzecie, zatrzymanie nap\u0142ywu uzbrojenia nie daje jeszcze pewno\u015bci, \u017ce przemyt nie zostanie wznowiony. W zasadzie nie ma znaczenia, kto rz\u0105dzi w Syrii, demokratyczny czy autorytarny re\u017cim, w jego interesie zawsze b\u0119dzie wspieranie Hezbollahu. Poniewa\u017c pozwala to Damaszkowi mie\u0107 nadziej\u0119 na odzyskanie Wzg\u00f3rz Golan.<\/p>\n

Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych doniesie\u0144 CIA zako\u0144czy\u0142a swoje tajne wsparcie dla rebeliant\u00f3w walcz\u0105cych z si\u0142ami al-Assada. Wskazana pomoc zacz\u0119\u0142a si\u0119 cztery lata temu i dotyczy\u0142a przede wszystkim bojownik\u00f3w zwi\u0105zanych z Woln\u0105 Armi\u0105 Syrii (Free Syrian Army \u2013 FSN), obecnie zwasalizowan\u0105 przez Turcj\u0119. Amerykanie uwa\u017cali ich za si\u0142y umiarkowane, niemniej okaza\u0142y si\u0119 one za s\u0142abe, aby obali\u0107 syryjski re\u017cim. Tym samym zosta\u0142y obna\u017cone fa\u0142szywe za\u0142o\u017cenia strategii prezydenta Obamy. Zredukowanie ameryka\u0144skiej pomocy o setki milion\u00f3w dolar\u00f3w oznacza de facto pozbawienie rebeliant\u00f3w mo\u017cliwo\u015bci zmiany rz\u0105du w Damaszku. W zasadzie koniec programu CIA wpisuje si\u0119 w pragmatyczne ust\u0119pstwo na rzecz realizmu politycznego, jak i decyzji Waszyngtonu o pozostawieniu Syrii w r\u0119kach Rosji.<\/p>\n

Nieskromnie mog\u0119 si\u0119 pochwali\u0107, \u017ce Trump wys\u0142ucha\u0142 moich rekomendacji wyra\u017conych na pocz\u0105tku tego roku (zob. Artur Brzeskot: Jaka strategia mo\u017ce odrodzi\u0107 wielko\u015b\u0107 USA i Polski?<\/a> na MIL.link). Co wi\u0119cej nie oznacza to, \u017ce Waszyngton utraci\u0142 wiarygodno\u015b\u0107 lub sojusznik\u00f3w na Bliskim Wschodzie \u2013 o czym pisz\u0119 ni\u017cej.<\/p>\n

Obalmy trzeci argument. Czy ameryka\u0144ska interwencja militarna w Syrii mo\u017ce zapobiec rozlaniu wojny na kraje o\u015bcienne? Administracja Obamy pomog\u0142a postawi\u0107 ten problem na agendzie przez pr\u00f3b\u0119 obalenia syryjskiego re\u017cimu. W efekcie czego nast\u0105pi\u0142a eskalacja konfliktu i pojawienie si\u0119 ISIS. Je\u015bli Ameryka zaanga\u017cuje si\u0119 tam, to najprawdopodobniej wzro\u015bnie poparcie dla al-Assada ze strony jego sojusznik\u00f3w (wspomnianych wy\u017cej: Hezbollahu, Iranu i Rosji). W takiej sytuacji pojawia si\u0119 realne ryzyko rozpalenia jeszcze wi\u0119kszego zarzewia.<\/p>\n

W teorii i praktyce, Stany Zjednoczone mog\u0105 rozwi\u0105za\u0107 siedlisko syryjskiego ekstremizmu przez bezpo\u015bredni\u0105 inwazj\u0119 i okupowanie ca\u0142ego kraju, czyli post\u0105pi\u0107 w podobny spos\u00f3b, jak w przypadku Iraku w latach 2003-11 r. Jednak nie istnieje du\u017ca mo\u017cliwo\u015b\u0107 na taki obr\u00f3t spraw \u2013 ameryka\u0144ski nar\u00f3d nie chce tej wojny. W takich warunkach najlepsz\u0105 strategi\u0105 dla Trumpa jest d\u0105\u017cy\u0107 do rozwi\u0105zania dyplomatycznego. Je\u015bli taka inicjatywa poniesie fiasko, a wojna b\u0119dzie si\u0119 przed\u0142u\u017ca\u0142a, to i tak nie b\u0119dzie podkopywa\u0142a \u017cywotnych interes\u00f3w USA.<\/p>\n

Wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce ten konflikt pomimo swojego szerokiego umi\u0119dzynarodowienia \u2013 zaanga\u017cowania armii 14 pa\u0144stw (przede wszystkim lotnictwo) \u2013 nie mo\u017ce prowadzi\u0107 do wy\u0142onienia jednego zwyci\u0119scy i stworzenia zagro\u017cenia dla ropono\u015bnych p\u00f3l Zatoki Perskiej. Jakby nie spojrze\u0107, ka\u017cda gospodarka produkuj\u0105ca rop\u0119 lub gaz ma silne bod\u017ace do tego, aby sprzedawa\u0107 swoje surowce i pomna\u017ca\u0107 dochody bez wzgl\u0119du na wojn\u0119 w Syrii. W ostateczno\u015bci nie zachodzi \u017cadna korelacja mi\u0119dzy cen\u0105 za bary\u0142k\u0119 ropy, a niestabilno\u015bci\u0105 geopolityczn\u0105. Wr\u0119cz przeciwnie ceny spadaj\u0105, kiedy zawierucha wojenna zatacza kolejne kraje regionu.<\/p>\n

Ostatni \u2013 czwarty \u2013 argument dotyczy wiarygodno\u015bci Ameryki. Wed\u0142ug tej logiki, aby jej nie utraci\u0107 Stany Zjednoczone musz\u0105 zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w syryjsk\u0105 wojn\u0119 domow\u0105. Wyja\u015bnijmy sobie jedn\u0105 rzecz, kwestia wiarygodno\u015bci nie istnia\u0142aby, gdyby prezydent Barak Obama nie pope\u0142ni\u0142 b\u0142\u0119du z czerwon\u0105 lini\u0105, cho\u0107 w polityce czasami kiksy si\u0119 zdarzaj\u0105. Oczywi\u015bcie, kto\u015b mo\u017ce argumentowa\u0107, \u017ce Obama nie mia\u0142 wyboru i musia\u0142 zaznaczy\u0107 jak\u0105\u015b granic\u0119, poniewa\u017c bro\u0144 chemiczna jest wyj\u0105tkowo potworna oraz istniej\u0105 silne normy prawa mi\u0119dzynarodowego zakazuj\u0105ce jej u\u017cycia. Chocia\u017c, Trump pope\u0142ni\u0142 podobny b\u0142\u0105d, twierdz\u0105c publicznie, \u017ce zakaz u\u017cycia broni chemicznej le\u017cy w \u017cywotnym interesie bezpiecze\u0144stwa Ameryki \u2013 to jest nieprawda.<\/p>\n

Wskazane argumenty o ameryka\u0144skiej wiarygodno\u015bci nie s\u0105 przekonywuj\u0105ce. Pomimo ca\u0142ej wrzawy w odniesieniu do broni chemicznej nie jest to \u015brodek masowego ra\u017cenia. Chodzi mi o oto, \u017ce bro\u0144 chemiczna to nie jest bro\u0144 nuklearna. We\u017amy przyk\u0142ad Izraela, kt\u00f3ry pogodzi\u0142 si\u0119 z \u017cyciem w s\u0105siedztwie chemicznego al-Assada przez wiele dekad, cho\u0107 Tel-Awiw by\u0142 i jest stanowczy, \u017ce nie zaakceptuje \u017cadnej broni nuklearnej ani Syrii ani Iranu.<\/p>\n

W zwi\u0105zku z tym warto jest zastanowi\u0107 si\u0119 nad histori\u0105 ofiar syryjskiego konfliktu. Jak wy\u017cej wskazano szacunki USA m\u00f3wi\u0142y, \u017ce w atakach gazowych z 21 sierpnia 2013 r. \u2013 pierwszy incydent chemiczny \u2013zgin\u0119\u0142o 1,429 cywil\u00f3w \u2013 wed\u0142ug Wielkiej Brytanii i Francji jest to liczba znacz\u0105co zawy\u017cona. Organizacja humanitarna Lekarze bez Granic (Doctors Without Borders) oceni\u0142a zabitych na oko\u0142o 400 os\u00f3b. W ostatnim ataku z 4 kwietnia 2017 r. zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 86 cywil\u00f3w \u2013 os\u00f3b doros\u0142ych \u2013 i 30 dzieci.<\/p>\n

Sp\u00f3jrzmy na to teraz z innej strony. Niezale\u017cnie od dok\u0142adnej liczby zrzuconych bomb konwencjonalnych \u2013 beczkowych, zapalaj\u0105cych i penetruj\u0105cych oraz wystrzelonych pocisk\u00f3w samosteruj\u0105cych Calibr lub Tomahawk \u2013 liczba ofiar w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej w Syrii si\u0119gn\u0119\u0142a 40 tys. do momentu pierwszego ataku chemicznego. Z kolei do drugiego, liczba ta uros\u0142a do 280 tys. Te przera\u017caj\u0105ce warto\u015bci, jak do tej pory nie spowodowa\u0142y reakcji Bia\u0142ego Domu, aby interweniowa\u0107 na terytorium syryjskiego pa\u0144stwa \u2013 mam oczywi\u015bcie na my\u015bli interwencj\u0119 l\u0105dow\u0105 (vide: Wietnam, Afganistan, Irak).<\/p>\n

Zadajmy sobie teraz pytanie, czy jest zasadnicza r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zadawan\u0105 \u015bmierci\u0105 przez bro\u0144 chemiczn\u0105, a spadaj\u0105cymi bombami i pociskami na syryjskie miasta i wsie? W prowadzonej kampanii przez Bia\u0142y Dom ten podzia\u0142 by\u0142 rysowany, aby dostarczy\u0107 \u015bwiatowej opinii fa\u0142szywy obraz, \u017ce ludzie w Syrii gin\u0105 g\u0142\u00f3wnie od broni chemicznej.<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o normy u\u017cycia broni chemicznej, przynajmniej wed\u0142ug mojego prze\u015bwiadczenia, nie maj\u0105 one, a\u017c tak bardzo du\u017cej si\u0142y oddzia\u0142ywania na spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105. W czasie pierwszego incydentu, opr\u00f3cz rz\u0105d\u00f3w Francji i Stan\u00f3w Zjednoczonych, nie by\u0142o ch\u0119tnych do p\u00f3j\u015bcia na wojn\u0119. Trudno jest argumentowa\u0107, \u017ce wskazana norma ma du\u017ce znaczenie z punktu widzenia Amerykan\u00f3w lub np. Polak\u00f3w. Osobi\u015bcie nie przypominam sobie, aby oba narody chcia\u0142y zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 militarnie przeciwko al-Assadowi lub ISIS \u2013 wr\u0119cz przeciwnie.<\/p>\n

Wskaza\u0107 mo\u017cna mocniejsze argumenty o rzekomo utraconej wiarygodno\u015bci Ameryki. Wszyscy prezydenci USA mog\u0105 uwa\u017ca\u0107 zakaz u\u017cycia broni chemicznej za bardzo wa\u017cny. Jednak w 1988 r., kiedy Iran zbli\u017ca\u0142 si\u0119 do nieuchronnego pokonania Iraku, po d\u0142ugiej i krwawej wojnie w latach 1980-88 r., administracja Reagana zdecydowa\u0142a si\u0119 przekaza\u0107 Saddamowi precyzyjn\u0105 lokalizacj\u0119 ira\u0144skich wojsk, aby irackie lotnictwo mog\u0142o zrzuci\u0107 na ich pozycje bro\u0144 chemiczn\u0105 \u2013 czego dokonano. Poza tym, kiedy Saddam gazowa\u0142 irackich Kurd\u00f3w w Halabja w 1988 r., ameryka\u0144ski rz\u0105d odm\u00f3wi\u0142 uznania jego winy. W zasadzie przez ca\u0142\u0105 wspomnian\u0105 wojn\u0119 ilekro\u0107 Irak u\u017cywa\u0142 broni chemicznej Ameryka przyjmowa\u0142a biern\u0105 postaw\u0119.<\/p>\n

Wed\u0142ug mnie istnieje szansa, aby Trump zdj\u0105\u0142 ze sto\u0142u negocjacyjnego uci\u0105\u017cliwy problem wiarygodno\u015bci Ameryki. Tak, jak Rosji i Ameryce uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 porozumienie w sprawie zniszczenia wi\u0119kszo\u015bci syryjskiego arsena\u0142u chemicznego, tak samo mo\u017ce si\u0119 uda\u0107 porozumienie polityczne, co do przysz\u0142ego kszta\u0142tu Syrii. Je\u015bli si\u0119 to stanie Trump mo\u017ce og\u0142osi\u0107 zwyci\u0119stwo, i w ostateczno\u015bci zostawi\u0107 Syri\u0119 w spokoju. Ale za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce wysi\u0142ki dyplomatyczne nie powiod\u0105 si\u0119, a al-Assad posiada jeszcze jak\u0105\u015b bro\u0144 masowego ra\u017cenia \u2013 i jej u\u017cyje. Wtedy Ameryka mo\u017ce by\u0107 ponownie nawo\u0142ywana do u\u017cycia si\u0142y \u2013 aby nie utraci\u0107 twarzy. W takim wypadku rozs\u0105dn\u0105 strategi\u0105 dla Waszyngtonu b\u0119dzie zignorowanie problemu wiarygodno\u015bci i przyj\u0119cie strategii nieinterwencji. Taka polityka ma sens z kilku przyczyn.<\/p>\n

Po pierwsze, problem zaufania do Ameryki jest zbyt przeceniany. Je\u015bli jaki\u015b kraj wycofuje si\u0119 z powodu rosn\u0105cego kryzysu, to jego wiarygodno\u015b\u0107 w nast\u0119pnej sytuacji kryzysowej nie jest z automatu redukowana. Wiarygodno\u015b\u0107 jakiegokolwiek kraju, przynajmniej podczas kryzysu, nie jest oceniania przez poprzednie zachowanie, ale przez jego pot\u0119g\u0119 i interesy. Faktem jest, \u017ce Ameryka bardzo ucierpia\u0142a po doznaniu upokarzaj\u0105cej kl\u0119ski w trakcie wojny wietnamskiej, ale to nie prowadzi\u0142o Zwi\u0105zku Sowieckiego do wniosku, \u017ce ameryka\u0144skie zobowi\u0105zania wobec Zachodniej Europy s\u0105 mniej wiarygodne.<\/p>\n

Zatem, nawet je\u015bli Stany Zjednoczone ponios\u0105 fiasko w przestrzeganiu norm o zakazie u\u017cycia broni chemicznej, to i tak nie ma dobrego powodu, aby uwa\u017ca\u0107, \u017ce Iran wyci\u0105gnie z tego wniosek, i\u017c Waszyngton nie jest zainteresowany w zablokowaniu jego programu nuklearnego. W ko\u0144cu dyplomacja ameryka\u0144ska przez ostatnie dwie dekady zada\u0142a sobie wiele wysi\u0142ku, aby nie by\u0142o w tej materii \u017cadnych niejasno\u015bci \u2013 Teheran z w\u0142asn\u0105 broni\u0105 nuklearn\u0105 jest po prostu dla Ameryki nie do zaakceptowania.<\/p>\n

Po drugie, od pocz\u0105tku wojny domowej w Syrii Waszyngton nie mia\u0142 \u017cadnej realnej strategii, aby usun\u0105\u0107 al-Assada lub zniszczy\u0107 ca\u0142\u0105 jego bro\u0144 chemiczn\u0105. W dalszym ci\u0105gu jest niejasne, jak Zach\u00f3d mo\u017ce by\u0107 zaanga\u017cowany w obalenie syryjskiego dyktatora, tym bardziej bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce demokratyczna opozycja jest tam zdominowana przez d\u017cihadyst\u00f3w. Ponadto, prezydent Trump tak, jak jego poprzednik, wydaje si\u0119 niech\u0119tny, aby ukara\u0107 syryjski re\u017cim przez rozpocz\u0119cie wi\u0119kszych nalot\u00f3w lub interwencji l\u0105dowej z obawy, \u017ce Ameryka mo\u017ce by\u0107 wci\u0105gni\u0119ta w wi\u0119ksz\u0105 wojn\u0119. Zatem, nawet je\u015bli niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce USA ponios\u0105 jak\u0105\u015b strat\u0119 na wiarygodno\u015bci, to i tak lepiej zap\u0142aci\u0107 za to niewielk\u0105 cen\u0119 ni\u017c wdepn\u0105\u0107 w kolejny \u2013 bezowocny i niebezpieczny \u2013 konflikt.<\/p>\n

Po trzecie, to jest oczywiste, \u017ce ameryka\u0144ska opinia publiczna jest zm\u0119czona nieustaj\u0105cymi wojnami w Afganistanie, Iraku i Syrii. W zasadzie decyzja USA o rozpocz\u0119ciu nalot\u00f3w powietrznych na pozycje ISIS z 8 sierpnia 2014 r. (formalna nazwa operacji od 15 pa\u017adziernika 2014 r. Inherent Resolve) spowodowa\u0142a, \u017ce zwykli Amerykanie nie chc\u0105 kolejnej wojny \u2013 np. z Islamsk\u0105 Republik\u0105 Iranu. Z tych wszystkich powod\u00f3w Waszyngton powinien zwraca\u0107 mniejsz\u0105 uwag\u0119 na kwesti\u0119 wiarygodno\u015bci \u2013 problemu stworzonego przez prezydenta Obam\u0119 i jego niem\u0105dr\u0105 czerwon\u0105 lini\u0105.<\/p>\n

W rzeczywisto\u015b\u0107 Ameryka nie ma \u017cadnego \u017cywotnego interesu ani w Syrii ani w Egipcie. Zatem nie istnieje \u017caden przekonywuj\u0105cy i strategiczny pow\u00f3d do wtr\u0105cania si\u0119 w polityk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 wymienionych pa\u0144stw. Wydaje si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c pewne, \u017ce zaanga\u017cowanie militarne na Bliskim Wschodzie mo\u017ce jedynie przenie\u015b\u0107 wi\u0119cej szkody dla bezpiecze\u0144stwa narodowego USA ni\u017c po\u017cytku.<\/p>\n

Wyra\u017conej narracji mo\u017cna przyzna\u0107 racj\u0119, cho\u0107 niekt\u00f3rzy mog\u0105 zaripostowa\u0107 moralnymi argumentami \u017c\u0105daj\u0105c powa\u017cnego zaanga\u017cowania, aby eliminowa\u0107 ohydnych i niebezpiecznych dyktator\u00f3w. Podstaw\u0105 dla tej logiki jest to, i\u017c wszyscy despoci odmawiaj\u0105 swoim spo\u0142ecze\u0144stwom podstawowych praw cz\u0142owieka i prawdopodobnie zabijaj\u0105 niewinnych ludzi. Ostateczny cel tego rozumowania, co nie stanowi zaskoczenia, to promocja demokracji we wskazanych krajach, nie tylko z powod\u00f3w czysto humanitarnych, ale tak\u017ce z prze\u015bwiadczenia, \u017ce demokratyczne re\u017cimy b\u0119d\u0105 bardziej przyjazne wobec Ameryki.<\/p>\n

Niestety ta linia my\u015blenia te\u017c jest nieprzekonywuj\u0105ca. Wi\u0119cej, jest niebezpieczna. Przede wszystkim Stany Zjednoczone nie powinny odgrywa\u0107 roli \u015bwiatowego policjanta. Wr\u0119cz przeciwnie powinny mie\u0107 respekt dla zasady samostanowienia i pozwoli\u0107, aby inne narody same decydowa\u0142y o swoim politycznym losie. Z tego samego powodu, prawie ka\u017cdy Amerykanin mo\u017ce oburzy\u0107 si\u0119 na my\u015bl, gdy inny nar\u00f3d wtr\u0105ca si\u0119 w \u017cycie polityczne jego kraju. Wzdryganie si\u0119 Amerykan\u00f3w widoczne jest szczeg\u00f3lnie teraz, kiedy padaj\u0105 podejrzenia, \u017ce Rosja wybra\u0142a im prezydenta. W zasadzie Jankesi powinni zrozumie\u0107, \u017ce inne narody mog\u0105 tak samo si\u0119 czu\u0107, kiedy Ameryka wchodzi z butami, a cz\u0119sto z rewolwerem, w \u017cycie polityczne innych.<\/p>\n

Ponadto, gdyby Waszyngton d\u0105\u017cy\u0142 do a\u017c tak ambitnego celu to by\u0142by zaanga\u017cowany w polityk\u0119 wszystkich pa\u0144stw na globie. W ko\u0144cu \u015bwiat nigdy nie dozna nie doboru niedemokratycznych re\u017cim\u00f3w, aby m\u00f3c je reformowa\u0107 przy u\u017cyciu si\u0142y. A w tym wzgl\u0119dzie Ameryka ma beznadziejn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 zapisu. Wystarczy przypomnie\u0107 doktryn\u0119 Busha, kt\u00f3ra przyczyni\u0142a si\u0119 do defragmentacji i zniszczenia Iraku, przez idiotyczn\u0105 pr\u00f3b\u0119 rozszerzania demokracji. Wi\u0119c, je\u015bli Waszyngton b\u0119dzie dalej prowadzi\u0142 tak\u0105 polityk\u0119 ostateczny cel nigdy nie zostanie osi\u0105gni\u0119ty, nawet pomimo kilku sukces\u00f3w na d\u0142ugiej drodze walki o lepszy \u015bwiat.<\/p>\n

Inny moralny argument uzasadnia, \u017ce Stany Zjednoczone powinny interweniowa\u0107 militarnie w Syrii z powodu katastrofy humanitarnej. Wed\u0142ug tej tezy, brutalny re\u017cim al-Assada, pomimo zabicia dziesi\u0105tek tysi\u0119cy niewinnych cywil\u00f3w, idzie dalej i morduje ludzi przy u\u017cyciu gazu (sarinu). Z pewno\u015bci\u0105 to jest g\u0142\u0119boko oburzaj\u0105ce, \u017ce cywilna ludno\u015b\u0107 ginie w Syrii, ale zbrojna interwencja z zewn\u0105trz nie zmieni tego. Zach\u00f3d nie ma przekonywuj\u0105cego powodu, aby wchodzi\u0107 w t\u0119 wojn\u0119 ani wykonalnej strategii, kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142aby ten konflikt. Je\u015bli U.S. Army wejdzie tam, to jest wi\u0119cej ni\u017c pewne, \u017ce wojna si\u0119 przed\u0142u\u017cy, a cierpienie zwyk\u0142ych ludzi nie zmaleje, ale wzro\u015bnie.<\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce Syria jest w ko\u0144cowej fazie brutalnej wojny domowej. Jakby nie spojrze\u0107 takie konflikty nieuchronnie obejmuj\u0105 swoim zasi\u0119giem du\u017c\u0105 liczb\u0119 ludno\u015bci cywilnej. W przypadku Syrii, gdzie mamy do czynienia z ostrymi podzia\u0142ami etnicznymi i religijnymi, i gdzie walki cz\u0119sto s\u0105 prowadzone w zamkni\u0119tych przestrzeniach to twierdzenie jest szczeg\u00f3lnie prawdziwe i uzasadnione.<\/p>\n

Jednak, pomimo tego z czym \u015bwiat ma do czynienia w Syrii, to nie jest ludob\u00f3jstwo lub co\u015b zbli\u017conego do systematycznego zabijania szczeg\u00f3lnych grup rasowych lub spo\u0142ecznych. Rzecznicy interwencji subtelnie portretuj\u0105 al-Assada, jako wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 wersj\u0119 Adolfa Hitlera i argumentuj\u0105, \u017ce mamy do czynienia z \u201epowt\u00f3rk\u0105 Monachium\u201d(1938 r.). To ma sugerowa\u0107, \u017ce syryjski re\u017cim b\u0119dzie dalej mordowa\u0142 ludzi, je\u015bli cywilizowany \u015bwiat \u2013 w domy\u015ble Zach\u00f3d \u2013 natychmiast nie zajmie si\u0119 tym problemem. To jest najgorsza hiperbola w swoim rodzaju. Z pewno\u015bci\u0105 al-Assada mo\u017cna okre\u015bli\u0107, jako bezwzgl\u0119dnego dyktatora, ale nie mo\u017cna go umieszcza\u0107 w tej samej klasie, co Hitlera, kt\u00f3ry wymordowa\u0142 wi\u0119cej ni\u017c 20 mln ludzi w trakcie bezlitosnych kampanii wojennych. I zapewne m\u00f3g\u0142by wymordowa\u0107 kolejne miliony gdyby wygra\u0142 II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105.<\/p>\n

W Syrii mamy ca\u0142kowicie inne proporcje. Wed\u0142ug Syrian Observatory for Human Rights liczba zabitych \u017co\u0142nierzy i cywil\u00f3w w 2016 r. mo\u017ce mie\u015bci\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy 300-400 tys. Oczywi\u015bcie, nie wszystkie ofiary mo\u017cna zapisa\u0107 na konto al-Assada. Wielu z nich zosta\u0142o zabitych przez rebeliant\u00f3w uzbrajanych przez Stany Zjednoczone. Kolejni aktorzy to tzw. Pa\u0144stwo Islamskie, bojownicy kurdyjscy oraz r\u00f3\u017cnego rodzaju zbrojne grupy. W ko\u0144cu armie 14 pa\u0144stw, ze szczeg\u00f3ln\u0105 aktywno\u015bci\u0105 Rosji od 2015 r. \u2013 w historii wojen rzadka z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 konfliktu.<\/p>\n

Jakby nie spojrze\u0107 u\u017cycie broni chemicznej przez al-Assada bardzo s\u0142abo uzasadnia interwencj\u0119 zbrojn\u0105 w Syrii. Tym bardziej w oparciu o moralne przes\u0142anki. Przede wszystkim wskazana bro\u0144 jest odpowiedzialna za \u015bmier\u0107 stosunkowo niewielkiej liczby ludzi. Po za tym, twierdzenie \u017ce zabijanie cywil\u00f3w za pomoc\u0105 gazu jest bardziej obrzydliwe i okropne ni\u017c od\u0142amkami jest wysoce nieprzekonywuj\u0105ce. Powt\u00f3rzmy, nie tylko nie ma \u017cadnego moralnego powodu do interwencji w Syrii, ale nie ma tak\u017ce \u017cadnej realnej strategii, aby t\u0119 wojn\u0119 zako\u0144czy\u0107. Wtedy kiedy prezydent Obama zagrozi\u0142, \u017ce zbombarduje Syri\u0119 w 2013 r., podkre\u015bla\u0142 \u017ce uderzenie by\u0142oby ograniczone \u2013 unbelievably small: \u201eniewiarygodnie ma\u0142e\u201d wed\u0142ug s\u0142\u00f3w \u00f3wczesnego sekretarza stanu Johna Kerrego \u2013 i nie mia\u0142oby na celu obalenie syryjskiego re\u017cimu lub zako\u0144czenia wojny. W sumie w 2017 r., \u015bwiat prze\u0107wiczy\u0142 tak\u0105 sytuacj\u0119 w praktyce, kiedy prezydent Trump wyda\u0142 rozkaz ostrzelania Syrii przy u\u017cyciu 59 tomahowk\u00f3w, pomimo tego nie osi\u0105gni\u0119to \u017cadnego z wy\u017cej wymienionych cel\u00f3w \u2013 nawet nie odstraszono \u017cadnej z walcz\u0105cych stron.<\/p>\n

Powiedzmy sobie szczerze ta dziwaczna strategia punktowych atak\u00f3w k\u0142\u00f3ci si\u0119 z twierdzeniem, \u017ce re\u017cim al-Assada to wsp\u00f3\u0142czesny odpowiednik III Rzeszy, z kt\u00f3rego wyczynami nale\u017cy si\u0119 natychmiast rozprawi\u0107 dla zachowania \u015bwiatowego pokoju. Wr\u0119cz przeciwnie podczas ca\u0142ej tej wojny notowania syryjskiego dyktatora wzrasta\u0142y. W sumie dwukrotnie. Pierwszy raz, kiedy al-Assad zdecydowa\u0142 si\u0119 na pozbycie broni chemicznej w ramach mi\u0119dzynarodowego nadzoru, drugi kiedy Rosja wesz\u0142a do gry. Z tych powod\u00f3w perspektywy pozostania syryjskiego satrapy u w\u0142adzy id\u0105 w g\u00f3r\u0119 \u2013 nie w d\u00f3\u0142. Cho\u0107 pozbycie si\u0119 broni chemicznej przez Damaszek i rosyjska protekcja Syrii wcale nie mia\u0142a oznacza\u0107 zako\u0144czenia wojny, poniewa\u017c oba te aspekty nigdy nie zawiera\u0142y takiego celu.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d ameryka\u0144skiego establishmentu, zajmuj\u0105cego si\u0119 sprawami bezpiecze\u0144stwa narodowego, istnieje szeroka wiara, \u017ce Waszyngton posiada zdolno\u015b\u0107 do rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, kt\u00f3re dr\u0119cz\u0105 takie kraje, jak Egipt i Syria, i \u017ce klucz do sukcesu le\u017cy w tym, aby wskazane podmioty obr\u00f3ci\u0107 w demokratyczne pa\u0144stwa prawa. Oczywi\u015bcie to jest fa\u0142szywe prze\u015bwiadczenie zar\u00f3wno w przypadku Egiptu jak i Syrii. Ameryka nie ma \u017cadnej wiarygodnej strategii, aby w obu tych pa\u0144stwach przywr\u00f3ci\u0107 stabilno\u015b\u0107 i pok\u00f3j lub uczyni\u0107 je w kwitn\u0105cymi demokracjami. W zasadzie, to by\u0142o od pocz\u0105tku jasne, \u017ce administracja Obamy pope\u0142ni\u0142a fundamentalny b\u0142\u0105d, kiedy optowa\u0142a za usuni\u0119ciem al-Assada. Waszyngton powinien trzyma\u0107 si\u0119, jak najdalej od Syrii i pozwoli\u0107 syryjskiemu narodowi okre\u015bli\u0107 ich w\u0142asny polityczny los \u2013 jakikolwiek by on nie by\u0142.<\/p>\n

W\u0142a\u015bciwie ta sama logika powinna mie\u0107 zastosowanie do Egiptu. Przypomnijmy, Waszyngton pr\u00f3bowa\u0142 zarz\u0105dza\u0107 protestuj\u0105cymi w Egipcie przeciwko prezydentowi Hosni Mubarakowi w czerwcu 2011 r. Jak protesty osi\u0105gn\u0119\u0142y impet Stany Zjednoczone pomog\u0142y obali\u0107 egipskiego dyktatora. Obama w\u00f3wczas mile przywita\u0142 pierwszy krok Egiptu w kierunku demokracji i wspiera\u0142 jego nowo wybrany rz\u0105d, pomimo tego, \u017ce by\u0142 zdominowany przez Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie.<\/p>\n

Rok po wyborach, prezydent Mohammed Morsi, cz\u0142onek Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego, podlega\u0142 silnej presji ze strony egipskiej armii i du\u017cej cz\u0119\u015bci opinii publicznej, aby zrezygnowa\u0142 z urz\u0119du. Jak zwykle niezawodna administracja Obamy, kt\u00f3ra nigdy nie by\u0142a entuzjastyczna wobec Morsiego, wesz\u0142a w t\u0119 niejasn\u0105 sytuacj\u0119 polityczn\u0105 i umo\u017cliwi\u0142a jego obalenie. W efekcie czego Morsi zosta\u0142 zast\u0105piony przez genera\u0142a Abdela Fattah el-Sisi \u2013 dyktator w pe\u0142nej krasie \u2013 odpowiednik tradycji Mubaraka.<\/p>\n

Podj\u0119cie takiej decyzji przez Ameryk\u0119 u\u0142atwi\u0142o zamach stanu przeciwko demokratycznie wybranemu przyw\u00f3dcy, kt\u00f3ry de facto nie stanowi\u0142 \u017cadnego zagro\u017cenia dla USA. Oczywi\u015bcie, nowy egipski rz\u0105d obr\u00f3ci\u0142 si\u0119 natychmiast przeciwko Bractwu Muzu\u0142ma\u0144skiemu, zabijaj\u0105c tysi\u0105ce niewinnych ludzi, za\u015b samego Morsiego wsadzaj\u0105c do wi\u0119zienia. Waszyngton, do\u015b\u0107 nieudolnie, pr\u00f3bowa\u0142 powstrzyma\u0107 rozlanie si\u0119 przemocy, jednak bez wi\u0119kszych sukces\u00f3w. Obraz dwulicowo\u015bci w polityce Bia\u0142ego Domu dope\u0142ni\u0142y niewielkie ci\u0119cia z sumy 1,5 mld USD pomocy rozwojowej, kt\u00f3r\u0105 Egipt otrzymuje ka\u017cdego roku od Ameryki, pomimo tego, i\u017c ameryka\u0144skie prawo m\u00f3wi wyra\u017anie, \u017ce pomoc zagraniczna jest zawieszana w ca\u0142o\u015bci, je\u017celi legalnie wybrana g\u0142owa pa\u0144stwa lub rz\u0105d jest usuwany przez wojskowy zamach stanu lub inny polityczny dekret.<\/p>\n

W rezultacie przez wtr\u0105canie si\u0119 w wewn\u0119trzn\u0105 polityk\u0119 Egiptu, Stany Zjednoczone s\u0105 jeszcze bardziej pogardzane przez zwyk\u0142ych Egipcjan ni\u017c przed niepokojami spo\u0142ecznymi z 2011 r. Bractwo Muzu\u0142ma\u0144skie i ich sojusznicy byli, i s\u0105 niech\u0119tni Ameryce za obalenie prezydenta Morsiego, a nast\u0119pnie za bierne przypatrywanie si\u0119, kiedy ich cz\u0142onkowie byli mordowani.<\/p>\n

Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 egipskiego establishmentu wojskowego i cywilnego ma \u017cal do Ameryki za brak poparcia dla Bractwa, kiedy to by\u0142o u w\u0142adzy. W zasadzie administracja Obamy pomog\u0142a usun\u0105\u0107 jednego autokrat\u0119 (Mubaraka), aby zast\u0105pi\u0107 go innym (el-Sisi). W mi\u0119dzy czasie obalono legalnie wybranego prezydenta Egiptu. By\u0107 mo\u017ce Waszyngton mia\u0142 z\u0142e podej\u015bcie do opisywanej sytuacji i powinien zastosowa\u0107 inn\u0105 strategi\u0119. Jakby nie spojrze\u0107 bardzo trudno jest powiedzie\u0107, co Ameryka powinna zrobi\u0107 innego zar\u00f3wno w Egipcie, jak i w Syrii, \u017ceby wskazane historie zako\u0144czy\u0142y si\u0119 Happy Endem.<\/p>\n

To, co si\u0119 sta\u0142o w obu tych krajach jest cz\u0119\u015bci\u0105 szerszego obrazu wype\u0142nionego nieudolnymi pr\u00f3bami spo\u0142ecznej in\u017cynierii w warunkach arabskiego i islamskiego \u015bwiata. Sp\u00f3jrzmy tylko na \u015bcie\u017ck\u0119 ameryka\u0144skiego zapisu od 11 wrze\u015bnia 2001 r. Stany Zjednoczone przy u\u017cyciu si\u0142y obala\u0142y re\u017cimy w Afganistanie, Iraku i Libii. W ka\u017cdym z tych przypadk\u00f3w autorzy ameryka\u0144skiej polityki zagranicznej, wierzyli \u017ce mog\u0105 stworzy\u0107 jaka\u015b stabiln\u0105 demokracj\u0119, kt\u00f3ra mog\u0142aby by\u0107 przyjazna dla USA. Wszyscy oni ponie\u015bli sromotn\u0105 kl\u0119sk\u0119. Powa\u017cna niestabilno\u015b\u0107 w tych miejscach to dzie\u0144 powszedni. Chocia\u017c rz\u0105dy w Kabulu, Bagdadzie i Trypolisie nie s\u0105 ca\u0142kowicie wrogie wobec Ameryki, to trudno te\u017c m\u00f3wi\u0107, \u017ce s\u0105 przyjazne lub ch\u0119tne do wi\u0119kszej wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n

Je\u015bli spojrzymy obiektywnie na ameryka\u0144sk\u0105 polityk\u0119 przez ostatnie 15-16 lat w Afganistanie, Egipcie, Iraku, Libii i Syrii to mamy wynik 0:5. W zasadzie Waszyngton ma jak\u0105\u015b zadziwiaj\u0105c\u0105 zdolno\u015b\u0107 zmagania si\u0119 z problemami tego \u015bwiata, aby uczyni\u0107 je jeszcze bardziej gorszymi. Ten fatalny zapis nie stanowi zaskoczenia przy tak du\u017cej skali ingerencji w\u015br\u00f3d nieznanych spo\u0142ecze\u0144stw. Takie wyczyny musz\u0105 by\u0107 niezmiernie trudne i ryzykowne. Okoliczno\u015bci w jakich Stany Zjednoczone stawi\u0142y czo\u0142a temu problemowi by\u0142y wyj\u0105tkowo zniech\u0119caj\u0105ce. W ko\u0144cu tego typu akcje, w krajach o kt\u00f3rych niewiele si\u0119 wie, obecno\u015b\u0107 intruz\u00f3w \u2013 okupant\u00f3w \u2013 prawdopodobnie pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej musi generowa\u0107 resentymenty. Takie kraje s\u0105 zwykle rozdarte przez liczne fakcje i s\u0105 w trakcie konfliktu wewn\u0119trznego lub b\u0119d\u0105 si\u0119 w nim znajdowa\u0142y, je\u015bli dojdzie do obalenia rz\u0105du.<\/p>\n

Czy Stany Zjednoczone powinny zrobi\u0107 wszystko, aby uczyni\u0107 Egipt i Syri\u0119 lepszymi miejscami do \u017cycia? Nie, poniewa\u017c oba te pa\u0144stwa maj\u0105 niewielkie znaczenie strategiczne dla USA. Nie ma wi\u0119kszego sensu przejmowa\u0107 si\u0119 kto rz\u0105dzi w Kairze lub Damaszku. Ale nawet je\u015bli za\u0142o\u017cymy, \u017ce los obu tych kraj\u00f3w ma jaki\u015b wp\u0142yw na stan bezpiecze\u0144stwa narodowego USA \u2013 co jest prawd\u0105 tylko w przypadku kraj\u00f3w produkuj\u0105cych rop\u0119 w Zatoce Perskiej \u2013 to wci\u0105\u017c nie ma to znaczenia czy re\u017cimy w Egipcie i Syrii b\u0119d\u0105 demokratyczne czy autorytarne.<\/p>\n

Nale\u017cy sobie u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce Stany Zjednoczone maj\u0105 bardzo d\u0142ug\u0105 histori\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy z r\u00f3\u017cnego rodzajami przyw\u00f3dcami politycznymi. W rzeczywisto\u015bci USA wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142y z dwoma najwi\u0119kszymi ludob\u00f3jcami w najnowszej historii \u015bwiata: a) J\u00f3zef Stalin podczas II wojny \u015bwiatowej; i b) Mao Zedong podczas drugiej ods\u0142ony okresu zimnej wojny. Ponadto, Ameryce nie zawsze dobrze uk\u0142ada\u0142y si\u0119 relacje z demokracjami. To wyja\u015bnia dlaczego USA maj\u0105 obfity zapis obalania demokratycznie wybranych g\u0142\u00f3w pa\u0144stw (prezydent\u00f3w) lub szef\u00f3w rz\u0105d\u00f3w (premier\u00f3w). Przypomnijmy kilku: Mohammed Mosadegh \u2013 Iran (1953 r.); Jacobo Arbenz \u2013 Gwatemala (1954 r.); Salvador Allende \u2013 Chile (1973 r.). To ledwie kilka przyk\u0142ad\u00f3w na d\u0142ugiej li\u015bcie politycznego rozboju.<\/p>\n

W mojej ocenie wskazane przypadki by\u0142y ewidentnymi b\u0142\u0119dami, poniewa\u017c Waszyngton m\u00f3g\u0142 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 ze wszystkimi tamtymi przyw\u00f3dcami, tak jak mo\u017ce obecnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z r\u00f3\u017cnej ma\u015bci dyktatorami np. kr\u00f3l Salman (Arabia Saudyjska); Rodrigo Duterte (Filipiny); Putin (Rosja); Xi Jinping (Chiny). Nie ma najmniejszej w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce r\u00f3\u017cni liderzy polityczni na \u015bwiecie, dochodz\u0105 czasami do w\u0142adzy z \u017carliwo\u015bci\u0105 rewolucyjn\u0105 i otwart\u0105 wrogo\u015bci\u0105 do Ameryki. Jednak ten ferwor szybko zanika, kiedy zderzaj\u0105 si\u0119 oni z brutaln\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 polityki wewn\u0119trznej i zewn\u0119trznej. Poza tym Ameryka jest na tyle pot\u0119\u017cna, i\u017c zawsze mo\u017ce u\u017cy\u0107 znacz\u0105cej presji, aby \u0142agodzi\u0107 zap\u0119dy innych pa\u0144stw. W zasadzie najlepsz\u0105 strategi\u0105 dla wszystkich zagranicznych przyw\u00f3dc\u00f3w jest mie\u0107 dobre relacje ze Stanami Zjednoczonymi; wyb\u00f3r wojny z USA rzadko czyni sens. Poza tym nikt nie odmawia, \u017ce ameryka\u0144skie interesy narodowe nie mog\u0105 czasami zderzy\u0107 si\u0119 z innymi pa\u0144stwami, ale to nie mo\u017ce oznacza\u0107 z marszu, \u017ce przyczyn\u0105 takiego stanu rzeczy jest rodzaj re\u017cimu.<\/p>\n

W sumie najlepsz\u0105 polityk\u0105 dla USA jest nieinterweniowanie w sprawy innych pa\u0144stw i wp\u0142ywania na ich systemy polityczne albo na osoby, kt\u00f3re rz\u0105dz\u0105 lub maj\u0105 tam rz\u0105dzi\u0107. Zr\u0119czn\u0105 strategi\u0105 jest pozwoli\u0107 ka\u017cdemu narodowi decydowa\u0107 o swoich politycznych losach, a dopiero w\u00f3wczas u\u017cywa\u0107 wobec nich kija lub marchewki, aby rozwija\u0107 relacje, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 s\u0142u\u017cy\u0142y ameryka\u0144skiemu interesowi narodowemu.<\/p>\n

\n

Link:<\/strong>\u00a0mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/<\/p>\n

Kr\u00f3tki link:<\/strong> mil.link\/i\/stratusa<\/p>\n

\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bez przerwy s\u0142ysz\u0119 od komentator\u00f3w, dyplomat\u00f3w i polityk\u00f3w \u2013 w r\u00f3\u017cnych mediach \u2013 \u017ce Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla Ameryki. Je\u015bli bli\u017cej przyjrzymy si\u0119 twardym faktom, ten wykreowany obraz, ulega ca\u0142kowitej zmianie. Oba wskazane kraje s\u0105 bardzo s\u0142abe \u2013 wed\u0142ug wszystkich znacz\u0105cych zestawie\u0144 i pomiar\u00f3w. Pa\u0144stwa te posiadaj\u0105 bardzo w\u0105t\u0142e i niewydajne gospodarki, …<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":3253,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-default-ns.php","format":"standard","meta":[],"categories":[3,6],"tags":[45,86,111,284,291,327],"yoast_head":"\nCzy Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla USA? | MIL.link - edycja polska<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czy Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla USA? | MIL.link - edycja polska\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bez przerwy s\u0142ysz\u0119 od komentator\u00f3w, dyplomat\u00f3w i polityk\u00f3w \u2013 w r\u00f3\u017cnych mediach \u2013 \u017ce Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla Ameryki. Je\u015bli bli\u017cej przyjrzymy si\u0119 twardym faktom, ten wykreowany obraz, ulega ca\u0142kowitej zmianie. Oba wskazane kraje s\u0105 bardzo s\u0142abe \u2013 wed\u0142ug wszystkich znacz\u0105cych zestawie\u0144 i pomiar\u00f3w. Pa\u0144stwa te posiadaj\u0105 bardzo w\u0105t\u0142e i niewydajne gospodarki, ...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MIL.link - edycja polska\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-10-03T08:21:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-04-10T00:07:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/globe-960267_1920.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1196\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Artur Brzeskot\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Artur Brzeskot\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"31 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/\"},\"author\":{\"name\":\"Artur Brzeskot\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467\"},\"headline\":\"Czy Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla USA?\",\"datePublished\":\"2017-10-03T08:21:28+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-10T00:07:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/\"},\"wordCount\":6132,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"Bliski Wsch\u00f3d\",\"Egipt\",\"geopolityka\",\"strategia\",\"Syria\",\"USA\"],\"articleSection\":[\"Bezpiecze\u0144stwo\",\"Geopolityka\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/\",\"name\":\"Czy Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla USA? | MIL.link - edycja polska\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2017-10-03T08:21:28+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-10T00:07:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czy Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla USA?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"name\":\"MIL.link - edycja polska\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\",\"name\":\"mil.link\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\",\"https:\/\/twitter.com\/mildotlink\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"width\":317,\"height\":93,\"caption\":\"mil.link\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467\",\"name\":\"Artur Brzeskot\",\"description\":\"Absolwent Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego Instytutu Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych oraz Katedry Bada\u0144 nad Konfliktami i Pokojem. Ekspert Europejskiego Instytutu Bezpiecze\u0144stwa. Zainteresowania: stosunki mi\u0119dzynarodowe teoria i praktyka\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/arturbrzeskot\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czy Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla USA? | MIL.link - edycja polska","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czy Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla USA? | MIL.link - edycja polska","og_description":"Bez przerwy s\u0142ysz\u0119 od komentator\u00f3w, dyplomat\u00f3w i polityk\u00f3w \u2013 w r\u00f3\u017cnych mediach \u2013 \u017ce Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla Ameryki. Je\u015bli bli\u017cej przyjrzymy si\u0119 twardym faktom, ten wykreowany obraz, ulega ca\u0142kowitej zmianie. Oba wskazane kraje s\u0105 bardzo s\u0142abe \u2013 wed\u0142ug wszystkich znacz\u0105cych zestawie\u0144 i pomiar\u00f3w. Pa\u0144stwa te posiadaj\u0105 bardzo w\u0105t\u0142e i niewydajne gospodarki, ...","og_url":"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/","og_site_name":"MIL.link - edycja polska","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","article_published_time":"2017-10-03T08:21:28+00:00","article_modified_time":"2018-04-10T00:07:20+00:00","og_image":[{"width":1800,"height":1196,"url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/globe-960267_1920.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Artur Brzeskot","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@mildotlink","twitter_site":"@mildotlink","twitter_misc":{"Napisane przez":"Artur Brzeskot","Szacowany czas czytania":"31 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/"},"author":{"name":"Artur Brzeskot","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467"},"headline":"Czy Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla USA?","datePublished":"2017-10-03T08:21:28+00:00","dateModified":"2018-04-10T00:07:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/"},"wordCount":6132,"publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"keywords":["Bliski Wsch\u00f3d","Egipt","geopolityka","strategia","Syria","USA"],"articleSection":["Bezpiecze\u0144stwo","Geopolityka"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/","name":"Czy Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla USA? | MIL.link - edycja polska","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website"},"datePublished":"2017-10-03T08:21:28+00:00","dateModified":"2018-04-10T00:07:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/egipt-syria-maja-strategiczne-znaczenie-dla-usa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/mil.link\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czy Egipt i Syria maj\u0105 strategiczne znaczenie dla USA?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","name":"MIL.link - edycja polska","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization","name":"mil.link","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","https:\/\/twitter.com\/mildotlink"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","contentUrl":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","width":317,"height":93,"caption":"mil.link"},"image":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467","name":"Artur Brzeskot","description":"Absolwent Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego Instytutu Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych oraz Katedry Bada\u0144 nad Konfliktami i Pokojem. Ekspert Europejskiego Instytutu Bezpiecze\u0144stwa. Zainteresowania: stosunki mi\u0119dzynarodowe teoria i praktyka","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/arturbrzeskot\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3252"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3252"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3252\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3871,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3252\/revisions\/3871"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3253"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3252"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3252"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}