{"id":3942,"date":"2017-12-26T13:53:01","date_gmt":"2017-12-26T13:53:01","guid":{"rendered":"https:\/\/mil.link\/pl\/?p=3942"},"modified":"2018-04-11T17:19:03","modified_gmt":"2018-04-11T17:19:03","slug":"retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/","title":{"rendered":"Retrospekcja Memorandum Budapeszta\u0144skiego"},"content":{"rendered":"

W swoim czasie na Zachodzie przeprowadzono badania dotycz\u0105ce tego czy pa\u0144stwa cz\u0119\u015bciej \u0142ami\u0105 prawo wewn\u0119trzne czy mi\u0119dzynarodowe. Wynik kwerendy by\u0142 jednoznaczny rz\u0105dy dokonuj\u0105 du\u017co cz\u0119\u015bciej gwa\u0142tu na w\u0142asnych porz\u0105dkach prawnych.\u00a0Z tych bada\u0144 jednak liberalne \u015brodowiska wyci\u0105gn\u0119\u0142y fa\u0142szywy wniosek, uznaj\u0105c lekk\u0105 r\u0119k\u0105, i\u017c rosyjska agresja na Ukrain\u0119 nie podwa\u017cy\u0142a wiarygodno\u015bci norm, zasad i instytucji mi\u0119dzynarodowych, poniewa\u017c wielkie mocarstwa trudniej jest zwi\u0105za\u0107 sieci\u0105 normatywnego porz\u0105dku. Wyja\u015bnienie to nie zmienia smutnego faktu, \u017ce Memorandum Budapeszta\u0144skie z perspektywy Ukrai\u0144c\u00f3w stanowi nic nie warty \u201e\u015bwistek papieru\u201d.<\/strong><\/p>\n

Historia choroby<\/h2>\n

Zacznijmy od pocz\u0105tku i cofnijmy si\u0119 do 1991 r. W\u00f3wczas nast\u0105pi\u0142a implozja Zwi\u0105zku Sowieckiego, Ukraina z dnia na dzie\u0144 otrzyma\u0142a\u00a0status quo<\/em>\u00a0trzeciego, co do wielko\u015bci mocarstwa nuklearnego na \u015bwiecie. Ich pot\u0119ga obejmowa\u0142a 1900 g\u0142owic j\u0105drowych, 176 mi\u0119dzykontynentalnych pocisk\u00f3w (ICBMs) i 45 strategicznych bombowc\u00f3w. Jakby nie patrze\u0107 agresja na Ukrain\u0119 w tamtym czasie stanowi\u0142aby gest samob\u00f3jczy \u2013 nawet dla Rosji.<\/p>\n

Wed\u0142ug powszechnie znanej narracji Ukrai\u0144cy zostali przekonani, aby zrezygnowa\u0107 ze statusu pa\u0144stwa nuklearnego. Jednak najwa\u017cniejsz\u0105 kwesti\u0105 by\u0142o to na jakich warunkach Kij\u00f3w m\u00f3g\u0142by doj\u015b\u0107 do tego celu. Z tego powodu w\u0142adze ukrai\u0144skie sformu\u0142owa\u0142y cztery pytania do rz\u0105du ameryka\u0144skiego. Po pierwsze, w jaki spos\u00f3b mo\u017cna pozby\u0107 si\u0119 nuklearnego uzbrojenia z ich terytorium. W szczeg\u00f3lno\u015b\u0107 Kij\u00f3w by\u0142 zainteresowany gwarancj\u0105, \u017ce kiedy wskazana bro\u0144 trafi do Rosji, to rzeczywi\u015bcie zostanie zdemontowana, a nie powi\u0119kszy rosyjskiego arsena\u0142u. Po drugie, w pierwszej po\u0142owie lat 90. XX w., Ukraina by\u0142a w trudnej sytuacji gospodarczej, zachodzi\u0142o wi\u0119c pytanie, kto mia\u0142 pokry\u0107 finansowo eliminacj\u0119 wskazanych zasob\u00f3w. Cho\u0107 to akurat uda\u0142o si\u0119 dzi\u0119ki pomocy z programu Nunn-Lugar Cooperative Threat Reduction Program \u2013 finansowanego przez USA. Po trzecie, uzbrojone g\u0142owice transferowane do Rosji posiada\u0142y warto\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105 w postaci wysoko wzbogaconego uranu (HEU \u2013 highly enriched uranium). Ukrai\u0144cy pytali jak\u0105 mogliby otrzyma\u0107 rekompensat\u0119 za materia\u0142 j\u0105drowy. Przyj\u0119to w\u00f3wczas rozwi\u0105zanie wed\u0142ug, kt\u00f3rego Kij\u00f3w wysy\u0142a\u0142 wysokie HEU do Rosji, aby tam podda\u0107 go konwersji na ma\u0142o wzbogacony materia\u0142 (LEU \u2013 low enriched uranium) wykorzystywany p\u00f3\u017aniej jako paliwo w ukrai\u0144skich elektrowniach j\u0105drowych.\u00a0<\/em>W ko\u0144cu czwarte pytanie \u2013 najwa\u017cniejsze \u2013 jakie gwarancje bezpiecze\u0144stwa otrzyma Ukraina po pozbyciu si\u0119 broni nuklearnej?<\/p>\n

Wszystkie te aspekty \u2013 niezwykle zawi\u0142e \u2013 by\u0142y najpierw przedmiotem dyskusji mi\u0119dzy Rosj\u0105, a Ukrain\u0105, aby nast\u0119pnie stanowi\u0107 proces tr\u00f3jstronny do kt\u00f3rego do\u0142\u0105czy\u0142y Stany Zjednoczone w 1993 r. W styczniu 1994 r. trzech prezydent\u00f3w Clinton, Jelcyn i Krawczuk podpisali w Moskwie tzw. \u201etr\u00f3jstronny komunikat\u201d. Dokument ten zawiera\u0142 zapewnienie bezpiecze\u0144stwa (nie gwarancji) dla Ukrainy od USA, Rosji i Wielkiej Brytanii pod warunkiem jej akcesji do uk\u0142adu NPT (Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons). W 1994 r., dok\u0142adnie 16 wrze\u015bnia Ukraina wyrazi\u0142a zgod\u0119 na przyst\u0105pienie do NPT jako pa\u0144stwo nienuklearne. Z kolei 5 grudnia tego samego roku prezydenci Clinton, Jelcyn, premier Major \u2013 Wielka Brytania \u2013 oraz nowy prezydent Ukrainy Leonid Kuczma podpisali tzw. Memorandum Budapeszta\u0144skie.<\/p>\n

Liberalna diagnoza Zachodu<\/h2>\n

Aby doprecyzowa\u0107 dokument ten zawiera\u0142 zbi\u00f3r obietnic, na kt\u00f3re zgodzi\u0142y si\u0119 Stany Zjednoczone, Rosja i Wielka Brytania, aby respektowa\u0107 suwerenno\u015b\u0107 i integralno\u015b\u0107 terytorialn\u0105 Ukrainy. Zgodzono si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na nieu\u017cywanie si\u0142y lub nawet jej gro\u017aby oraz niewywierania presji ekonomicznej. Oczywi\u015bcie wszystkie te zapisy zosta\u0142y z\u0142amane przez Rosj\u0119 w 2014 r. w trakcie okupacji i aneksji Krymu, a nast\u0119pnie wspierania separatyst\u00f3w, i rosyjskich \u017co\u0142nierzy na wschodniej Ukrainie.<\/p>\n

Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na kilka spostrze\u017ce\u0144 prawnych i semantycznych odno\u015bnie samego Memorandum Budapeszta\u0144skiego. Zaczn\u0119 od s\u0142ownej \u017conglerki, poniewa\u017c diabe\u0142 tkwi w szczeg\u00f3\u0142ach. Jak wskazano wy\u017cej dokument ten nie zawiera\u0142 \u201egwarancji\u201d, ale \u201ezapewnienie\u201d bezpiecze\u0144stwa. To czyni zasadnicz\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119. W ameryka\u0144skiej nomenklaturze prawnej gwarancja oznacza zobowi\u0105zanie do u\u017cycia si\u0142y. W tym sensie posiadaj\u0105 je nieliczni m.in. cz\u0142onkowie NATO lub np. Japonia i Korea Po\u0142udniowa \u2013 w uk\u0142adach bilateralnych.<\/p>\n

Wed\u0142ug bezpo\u015bredniej relacji urz\u0119dnika Departamentu Stanu Steven\u2019a Pifer\u2019a \u2013 uczestnika tamtych negocjacji \u2013\u00a0 ameryka\u0144scy dyplomaci, wojskowi i prawnicy u\u015bwiadamiali stron\u0119 ukrai\u0144sk\u0105, \u017ce oferowane przez USA \u201ezapewnienie\u201d ma du\u017co mniejszy status od \u201egwarancji\u201d. Jak wyrazi\u0142 to obrazowo Pifer w 2014 r.: \u201eto by\u0142o zrozumia\u0142e dla Ukrai\u0144c\u00f3w, \u017ce nie przyjdzie im z pomoc\u0105 U.S. 82nd Airborn Division\u201d, dodaj\u0105c realistycznie \u201eWe were very clear on that question\u201d.<\/p>\n

Ponadto, Memorandum Budapeszta\u0144skie nie okre\u015bla\u0142o \u017cadnych specjalnych sytuacji opr\u00f3cz dw\u00f3ch przypadk\u00f3w. Pierwszy, dotyczy\u0142 mechanizmu konsultacyjnego, drugi, apelu do Rady Bezpiecze\u0144stwa NZ \u201egdyby Ukraina sta\u0142a si\u0119 ofiar\u0105 aktu agresji lub obiektem gro\u017aby agresji, w kt\u00f3rych stosowana jest bro\u0144 j\u0105drowa\u201d. To, \u017ce inne sytuacje nie zosta\u0142y zidentyfikowane w tym dokumencie nie stanowi niczego niezwyk\u0142ego. Je\u015bli spojrzymy na Traktat Waszyngto\u0144ski art. 5 to widzimy tylko zasad\u0119 \u201ejeden za wszystkich wszyscy za jednego\u201d, ale reakcja, skala i czas trwania sojuszniczej pomocy zale\u017cy od uznania poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw NATO. W rzeczywisto\u015bci art. 5 nie okre\u015bla \u017cadnych specyficznych sytuacji (np. zamachu terrorystycznego, cyberataku, zielonych ludzik\u00f3w \u2026 etc.).<\/p>\n

Z tych negocjacji jednoznacznie wynika\u0142o dla Waszyngtonu, Londynu, Kijowa i Moskwy, \u017ce je\u015bli b\u0119dziemy mieli do czynienia z przemoc\u0105\u00a0\u2013 w tym miejscu mam na my\u015bli ukrai\u0144skie obawy artyku\u0142owane do USA, \u017ce Rosja mo\u017ce pokusi\u0107 si\u0119 o naruszenie suwerenno\u015bci i integralno\u015bci terytorialnej ukrai\u0144skiego pa\u0144stwa \u2013 to w\u00f3wczas ci\u0105\u017cy prawny, ale nie polityczny, obowi\u0105zek reakcji na Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Wed\u0142ug zachodnich dyplomat\u00f3w oba wskazane mocarstwa odpowiedzia\u0142y w 2014 r. na zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0119. Uczyni\u0142y to na dwa sposoby. Po pierwsze, udzieli\u0142y wsparcia moralnego i dyplomatycznego dla Ukrainy oraz do jakiego\u015b stopnia finansowego. Po drugie, nast\u0105pi\u0142a izolacja Rosji pod wzgl\u0119dem ograniczonych sankcji m.in. wizowych i finansowo-handlowych. Oczywi\u015bcie, mo\u017cna argumentowa\u0107 czy to jest za ma\u0142o czy za du\u017co, ale raczej nie mo\u017cna postawi\u0107 zarzutu, \u017ce wed\u0142ug liberalnego my\u015blenia o polityce mi\u0119dzynarodowej Zach\u00f3d nie wype\u0142ni\u0142 swoich zobowi\u0105za\u0144 w my\u015bl zapis\u00f3w Memorandum Budapeszta\u0144skiego.<\/p>\n

Realistyczna diagnoza Ukrainy<\/h2>\n

W tym miejscu zaczn\u0119 od cytatu z 2003 r. by\u0142ego ministra obrony narodowej RP J. Onyszkiewicza \u201eNie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce szybkiemu zacie\u015bnianiu wsp\u00f3\u0142pracy Ukrainy z krajami obszaru euroatlantyckiego sprzyja\u0142o te\u017c ostateczne uregulowanie problemu broni j\u0105drowej. 5 grudnia 1994 r. prezydent Leonid Kuczma podpisa\u0142 Uk\u0142ad o nierozprzestrzenianiu broni j\u0105drowej (Non Proliferation Treaty \u2013 NPT). Ukraina zadeklarowa\u0142a w nim pozbycie si\u0119 \u2013 w zamian za udzielone jej przez Rosj\u0119, Stany Zjednoczone i Wielk\u0105 Brytani\u0119 gwarancje bezpiecze\u0144stwa \u2013 broni j\u0105drowej i przyj\u0119cie na sta\u0142e statusu pa\u0144stwa nienuklearnego\u201d. Gdyby ktokolwiek z ukrai\u0144skich lub zagranicznych historyk\u00f3w chcia\u0142 pisa\u0107 now\u0105 edycj\u0119 \u201eHistorii Ukrainy\u201d nie m\u00f3g\u0142by powy\u017cszego cytatu zako\u0144czy\u0107 \u201eHappy Endem\u201d, poniewa\u017c trudno nie stwierdzi\u0107, \u017ce Ukraina nie dosta\u0142a \u017cadnych gwarancji bezpiecze\u0144stwa. W rzeczywisto\u015bci Memorandum Budapeszta\u0144skie nie pomog\u0142o zapobiec ani aneksji Krymu ani rosyjskiej inwazji na Donbas. Z pewno\u015bci\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w nawet nie czyta\u0142a tego dokumentu. W najlepszym wypadku znaj\u0105 go tylko z nazwy.<\/p>\n

Wielu uwa\u017ca, \u017ce nieporozumienia wynika\u0142y z trudno\u015bci w przet\u0142umaczeniu samego tytu\u0142u analizowanego pisma. W ukrai\u0144skiej wersji dokument nazywa si\u0119 \u201e\u041c\u0435\u043c\u043e\u0440\u0430\u043d\u0434\u0443\u043c \u043f\u0440\u043e \u0433\u0430\u0440\u0430\u043d\u0442\u0456\u0457 \u0431\u0435\u0437\u043f\u0435\u043a\u0438\u201d \u2013 Memorandum Budapeszta\u0144skie o Gwarancjach Bezpiecze\u0144stwa. W angielskiej wersji jest to \u201eMemorandum Budapest of Security Assurances\u201d. Wed\u0142ug ju\u017c cytowanego by\u0142ego ambasadora USA na Ukrainie Steven\u2019a Pifer\u2019a w j\u0119zyku angielskim s\u0142owa \u201eassurances\u201d i \u201eguarantees\u201d nie maj\u0105 takiego samego znaczenia. Co wi\u0119cej w j\u0119zyku tym istniej\u0105, a\u017c cztery s\u0142owa o podobnym, ale nie identycznym brzmieniu i kontek\u015bcie m.in.: \u201eguarantee\u201d, \u201eguaranty\u201d, \u201ewarranty\u201d i \u201eassurances\u201d. W ocenie ukrai\u0144skiego profesora historii Oleksandr\u2019a Zaitsev\u2019a Ukraina wierzy\u0142a, \u017ce przyjmuje \u201egwarancje\u201d, kiedy\u00a0de facto\u00a0<\/em>otrzyma\u0142a niewiele warte \u201ezapewnienia\u201d. W tym miejscu mo\u017cna zada\u0107 pytanie czy prezydent Kuczma i jego doradcy w og\u00f3le wiedzieli co podpisuj\u0105?<\/p>\n

We wrze\u015bniu 2014 r. Kuczma nostalgicznie wspomina\u0142: \u201eW 1994 r., po podpisaniu Memorandum Budapeszta\u0144skiego, kiedy Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Chiny gwarantowa\u0142y nam bezpiecze\u0144stwo, wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce nieuchronnie zmierzamy do \u015bwiata wiecznego pokoju i bezpiecze\u0144stwa. W ko\u0144cu nie potrzebowali\u015bmy armii\u201d. Zgodnie z dalsz\u0105 relacj\u0105 Kuczmy, podczas jego wizyty w Pary\u017cu, francuski prezydent Fran\u00e7ois Mitterand oznajmi\u0142 mu z nieskrywan\u0105 szczero\u015bci\u0105, aby nie wierzy\u0142 w s\u0142owa zachodnich przyw\u00f3dc\u00f3w, poniewa\u017c oszukali jego i Ukrain\u0119. Po 20 latach od tamtych wydarze\u0144 ex prezydent Ukrainy przyzna\u0142 racj\u0119 nie \u017cyj\u0105cemu ju\u017c Mitterandowi, kiedy z\u0142owieszcze memento przezornego Francuza sta\u0142o si\u0119 brutaln\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n

W efekcie powy\u017cszych wydarze\u0144 niekt\u00f3rzy ukrai\u0144scy eksperci doszli do radykalnych wniosk\u00f3w. Wed\u0142ug nich tzw. por\u0119czyciele bezpiecze\u0144stwa (guarantors of security) w szczeg\u00f3lno\u015bci Stany Zjednoczone i Wielka Brytania dokona\u0142y ci\u0119\u017ckiej zdrady i przeniewierstwa. Wysz\u0142o na to, \u017ce dwie najstarsze demokracje kosztem Ukrainy wesz\u0142y w niepisany uk\u0142ad z autorytarn\u0105 satrapi\u0105 \u2013 Putina. W ten spos\u00f3b Zach\u00f3d postawi\u0142 ca\u0142y \u015bwiat na skraju totalnego wy\u015bcigu zbroje\u0144. W konsekwencji wszystkie globalne porozumienia dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa mi\u0119dzynarodowego do kt\u00f3rych zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 USA wobec np. Japonii, Korei Po\u0142udniowej, Tajwanu, Australii, Izraela \u2026 etc. ostatecznie wobec ca\u0142ego NATO mog\u0105 by\u0107 uwa\u017cane za nic niewarty \u201e\u015bwistek papieru\u201d.<\/p>\n

Id\u0105c dalej tokiem tego rozumowania Stany Zjednoczone nie b\u0119d\u0105 walczy\u0142y za ma\u0142e i s\u0142abe pa\u0144stwa przeciwko pot\u0119\u017cnemu wrogowi. Natomiast ch\u0119tnie podejm\u0105 decyzj\u0119 o likwidacji np. niedemokratycznych re\u017cim\u00f3w takich jak: \u00a0Jugos\u0142awia, Irak, Libia, Afganistan etc., oczywi\u015bcie nie z troski o realny stan bezpiecze\u0144stwa swoich sojusznik\u00f3w, ale \u017ceby wype\u0142nia\u0107 swoje ideologiczne za\u0142o\u017cenia \u2013 liberalnej hegemonii. Jeszcze inni argumentuj\u0105, \u017ce Kapitol z ochot\u0105 akceptuje konflikty na terytoriach pa\u0144stw obficie obdarzonych w zasoby naturalne, jednak je\u015bli idzie o ryzyko powa\u017cnego konfliktu z nuklearn\u0105 pot\u0119g\u0105, le\u017c\u0105c\u0105 daleko od wybrze\u017cy Ameryki, perspektywa walki przestaje by\u0107 atrakcyjna. Wskazana wizja wojny jest wr\u0119cz nie do zaakceptowania dla ameryka\u0144skich k\u00f3\u0142 politycznych i gospodarczych. Jeden z cytowanych po\u015brednio ukrai\u0144skich ekspert\u00f3w Igor Mydonuk proponuje wprost przywr\u00f3ci\u0107 nuklearny status Ukrainie.<\/p>\n

Z jednej strony, rozczarowanie i ci\u0105gle rosn\u0105cy niepok\u00f3j w\u015br\u00f3d Ukrai\u0144c\u00f3w jest zrozumia\u0142y i uzasadniony. Z drugiej, mo\u017cna przywo\u0142a\u0107 ich stare przys\u0142owie i powiedzie\u0107 \u201ewidzia\u0142y ga\u0142y co bra\u0142y\u201d. Ci, kt\u00f3rzy negocjowali Memorandum Budapeszta\u0144skie, w imieniu Ukrainy, musieli zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce dokument ten nie daje \u017cadnych realnych gwarancji bezpiecze\u0144stwa. Jednak problem nie tylko le\u017cy w polityczno-prawnych s\u0142abo\u015bciach opisywanego dokumentu.<\/p>\n

W ci\u0105gu 20 lat, od 1994 r., a\u017c do 2014 r., Ukraina nie wykorzysta\u0142a \u017cadnych mo\u017cliwo\u015bci, aby poprawi\u0107 sw\u00f3j stan bezpiecze\u0144stwa. We wskazanych latach ukrai\u0144skie rz\u0105dy nie przeprowadzi\u0142y \u017cadnych reform gospodarczych lub militarnych \u2013 cho\u0107by na wz\u00f3r Polski. Wr\u0119cz przeciwnie ukrai\u0144ski establishment i jego skorumpowana administracja stworzy\u0142y prototyp upad\u0142ego pa\u0144stwa w \u015brodku Europy. Wielu ma racj\u0119, kiedy m\u00f3wi\u0105, i\u017c pacjent by\u0142 martwy nim zacz\u0119\u0142a si\u0119 rosyjska operacja.<\/p>\n

Zatem trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce nie powiod\u0142o si\u0119 powstrzymanie aneksji cz\u0119\u015bci ukrai\u0144skiego terytorium, \u017ce nie uda\u0142o si\u0119 zako\u0144czy\u0107 tzw. wojny hybrydowej, kt\u00f3r\u0105 Kreml prowadzi od ponad dw\u00f3ch lat. W tych warunkach mo\u017cna zada\u0107 pytanie jakie s\u0105 praktyczne lekcje z opisanej historii dla rz\u0105dz\u0105cych w Kijowie? Wed\u0142ug wspomnianego ju\u017c wcze\u015bniej historyka Oleksandr\u2019a Zaitsev\u2019a Ukraina nie mo\u017ce ponownie pope\u0142ni\u0107 tego samego b\u0142\u0119du i oprze\u0107 swojego bezpiecze\u0144stwa wy\u0142\u0105cznie na mi\u0119dzynarodowych zapewnieniach lub gwarancjach. Jedyne wyj\u015bcie z tej politycznej dezynwoltury to w\u0142asne si\u0142y zbrojne. W moim przekonaniu ma on racj\u0119. W sumie dotyczy to wszystkich pa\u0144stw. W Polsce te\u017c powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107, \u017ce r\u00f3wnowa\u017cenie przed agresorami nie polega na odwo\u0142ywaniu si\u0119 do prawa mi\u0119dzynarodowego lub na szukaniu niepewnych sojusznik\u00f3w, jak podpowiada liberalna diagnoza Zachodu, ale przede wszystkim na wzmacnianiu w\u0142asnego pa\u0144stwa w zgodzie z realnymi imperatywami polityki zagranicznej i bezpiecze\u0144stwa. W tym celu budowa nowoczesnego potencja\u0142u zbrojnego, gotowego do obrony ojczyzny jest dla, ka\u017cdego narodu kwesti\u0105 \u017cycia lub \u015bmierci.\u00a0Czyni\u0107 sobie nadzieje, \u017ce jest inaczej, by\u0107 mo\u017ce jest s\u0142uszne, je\u015bli brak jest wskazanych \u015brodk\u00f3w, ale pami\u0119tajmy w warunkach anarchicznego \u015bwiata bardzo z\u0142\u0105 rzecz\u0105 jest ich zaniecha\u0107 lub dawa\u0107 g\u0142upi\u0105 wiar\u0119, \u017ce przyjdzie kto\u015b z pomoc\u0105. Takie sytuacje najcz\u0119\u015bciej si\u0119 nie zdarzaj\u0105, a je\u015bli ju\u017c wyst\u0119puj\u0105 to s\u0105 one bardzo niebezpieczne, poniewa\u017c w\u00f3wczas nic ju\u017c od nas nie zale\u017cy.<\/p>\n

Terapia Realpolitik<\/h2>\n

Za s\u0142abo\u015b\u0107 Ukrainy nie mo\u017cna obwinia\u0107 losu, ale niezaradno\u015b\u0107 establishmentu. Wyci\u0105gni\u0119cie wniosk\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci mo\u017ce pozwoli\u0107 Ukrainie wzmocni\u0107 stan pa\u0144stwa, ale nie powinni\u015bmy oczekiwa\u0107, \u017ce mieszka\u0144cy Krymu, Donbasu i \u0141uga\u0144ska znienawidz\u0105 zuchwa\u0142o\u015b\u0107 rosyjskiego naje\u017ad\u017acy. Wskazane regiony mog\u0105 by\u0107 utracone bezpowrotnie. Zatem dalsze upieranie si\u0119 Kijowa przy fa\u0142szywej obietnicy prawa mi\u0119dzynarodowego mo\u017ce by\u0107 bardzo ryzykowne. Z kolei Zach\u00f3d je\u017celi rzeczywi\u015bcie ma uczciwe intencje powinien bezwzgl\u0119dnie porzuci\u0107 dotychczasow\u0105 strategi\u0119 uczynienia z Ukrainy zachodniego bastionu, dalszego zwodzenia ukrai\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa iluzj\u0105 cz\u0142onkostwa w NATO i UE oraz dolewania oliwy do ognia spo\u0142eczn\u0105 in\u017cynieri\u0105 \u2013 promowania demokracji.<\/p>\n

Wi\u0119c jak rozwi\u0105za\u0107 problem? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zachodnich polityk\u00f3w nie chce przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci, \u017ce zachowanie Putina jest motywowane obawami o stan bezpiecze\u0144stwa Rosji. Zatem nie dziwi fakt, \u017ce pope\u0142niaj\u0105 bezustannie b\u0142\u0119dy. Chc\u0105 za wszelk\u0105 cen\u0119 odstraszy\u0107 Rosj\u0119 od dalszej agresji, pomimo tego, \u017ce ani Stany Zjednoczone ani Europa Zachodnia nie s\u0105 zdolne do u\u017cycia si\u0142y w obronie Ukrainy.<\/p>\n

W efekcie czego przyjmowane s\u0105 kolejne rundy sankcji, jednak takie \u015brodki maj\u0105 niewielk\u0105 skuteczno\u015b\u0107. Wskazane retorsje dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie oligarch\u00f3w, powi\u0105zanych blisko z kamaryl\u0105 Putina, niekt\u00f3rych bank\u00f3w i firm sektora energetycznego lub zbrojeniowego. Jakby nie spojrze\u0107 twarde sankcje \u2013 takie jak jeszcze do niedawna odczuwa\u0142 np. Iran \u2013 s\u0105 nie do zaakceptowania. Zach\u00f3d, szczeg\u00f3lnie Niemcy, ma silny op\u00f3r w ich zastosowaniu ze strachu, \u017ce Rosja mo\u017ce dokona\u0107 odwetu, kt\u00f3ry spowodowa\u0142by powa\u017cne szkody w UE. Chocia\u017c w mojej opinii nawet gdyby Waszyngton przekona\u0142 swoich sojusznik\u00f3w do tak ostrej odpowiedzi, Putin i tak nie zmieni\u0142by swojej decyzji. Zapis historii pokazuje jednoznacznie, \u017ce pa\u0144stwa s\u0105 w stanie ponosi\u0107 ogromny wysi\u0142ek w celu obrony swoich \u017cywotnych interes\u00f3w. Zapewne Rosja nie stanowi wyj\u0105tku od tej regu\u0142y.<\/p>\n

Je\u015bli w tej grze chc\u0105 wygra\u0107 wszyscy nale\u017cy zaniecha\u0107 b\u0142\u0119dnej polityki poprzedniej administracji USA. A wi\u0119c po pierwsze obecny prezydent Ameryki D. Trump nie mo\u017ce kre\u015bli \u017cadnych czerwonych linii, je\u015bli politycznie nie jest zdolny do obrony jakiegokolwiek pa\u0144stwa, jak czyni\u0142 to Barak Obama. Po drugie, wiceprezydent USA Mike Pence nie mo\u017ce powt\u00f3rzy\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w swojego poprzednika Joe Bidena i m\u00f3wi\u0107 o drugiej szansie Ukrainy, po zmarnowaniu rzekomo pierwszej w trakcie pomara\u0144czowej rewolucji. Po trzecie, sekretarz stanu Rex Tillerson nie mo\u017ce i\u015b\u0107 drog\u0105 John\u2019a Kerrego i straszy\u0107 Kreml, i\u017c wszystkie opcje le\u017c\u0105 na stole \u2013 takiego j\u0119zyka nie powinno si\u0119 u\u017cywa\u0107 nawet wobec Iranu. Po czwarte, nowy dyrektor CIA Mike Pompeo nie mo\u017ce sk\u0142ada\u0107 pustych deklaracji w stylu swojego poprzednika John\u2019a Brennana o ch\u0119ci zacie\u015bniania wsp\u00f3\u0142pracy z Ukrain\u0105 w sferze twardego bezpiecze\u0144stwa. Wszystkie tego typu medialne fajerwerki wyrz\u0105dzi\u0142y wi\u0119cej szk\u00f3d ni\u017c po\u017cytku.<\/p>\n

W mi\u0119dzyczasie UE powinna od\u0142o\u017cy\u0107 na p\u00f3\u0142k\u0119 projekt \u201epartnerstwa wschodniego\u201d, jego formu\u0142a ju\u017c si\u0119 wyczerpa\u0142a, pomimo tego, \u017ce uda\u0142o si\u0119 jej do jakiego\u015b stopnia narzuci\u0107 zachodni punkt widzenia. Je\u015bli chodzi o sekretarza generalnego NATO nale\u017cy zako\u0144czy\u0107 tradycj\u0119 bezustannego wyra\u017cania, \u017ce Sojusz jest otwarty na nowych cz\u0142onk\u00f3w. Tego typu deklaracje niczego nie zmieni\u0105. W ko\u0144cowych komunikatach Sojuszu i tak nie pojawiaj\u0105 si\u0119 nazwy obu najbardziej zainteresowanych pa\u0144stw Ukrainy i Gruzji. Ponadto, ostentacyjne wzmacnianie armii ukrai\u0144skiej przez USA w takich obszarach jak logistyka, dowodzenie lub cyberobrona nie b\u0119dzie sprzyja\u0142 atmosferze powa\u017cnych negocjacji \u2013 kocami, mena\u017ckami i laptopami nie da si\u0119 wygra\u0107 z Rosj\u0105.<\/p>\n

Zatem, jak widzimy realne rozwi\u0105zanie problemu ukrai\u0144sko-rosyjskiego wymaga fundamentalnie nowego podej\u015bcia ze strony Zachodu. W tej strategii Stany Zjednoczone i ich sojusznicy z Europy powinni ca\u0142kowicie porzuci\u0107 plany westernizacji Ukrainy. Zamiast tego stworzy\u0107 z niej naturalny bufor pomi\u0119dzy NATO, a Rosj\u0105 \u2013 odpowiednik Austrii z okresu zimnej wojny. W sumie Austria po zawarciu traktatu pa\u0144stwowego w 1955 r., nie by\u0142a ani w NATO ani w EWG, nie wpad\u0142a te\u017c w \u0142apy sowieckich siepaczy. Wskazany traktat otworzy\u0142 przed Austri\u0105 znakomite perspektywy we wszystkich sferach \u017cycia zar\u00f3wno mi\u0119dzynarodowego, jak i wewn\u0119trznego. W ko\u0144cu Zachodni przyw\u00f3dcy powinni uzna\u0107 fakt, \u017ce Ukraina ma zbyt du\u017ce znaczenie dla Rosji, aby wspiera\u0107 tam jakikolwiek rz\u0105d, kt\u00f3ry z samej definicji b\u0119dzie antyrosyjski. Cho\u0107 to nie oznacza, \u017ce re\u017cim w Kijowie powinien by\u0107 antyzachodni wr\u0119cz przeciwnie, cel jest prosty Ukraina powinna by\u0107 suwerenna.<\/p>\n

Aby rozpocz\u0105\u0107 wskazany kierunek Waszyngton i Bruksela musz\u0105 wykluczy\u0107 ca\u0142kowicie jak\u0105kolwiek mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozszerzania NATO i UE na wsch\u00f3d od linii Curzona. Zach\u00f3d powinien r\u00f3wnie\u017c przygotowa\u0107 ekonomiczny plan ratunkowy dla Ukrainy wsp\u00f3lnie finansowany przez Uni\u0119 Europejsk\u0105, Mi\u0119dzynarodowy Fundusz Walutowy, Rosj\u0119 i Stany Zjednoczone. Propozycja taka mog\u0142aby by\u0107 mile widziana w Moskwie, poniewa\u017c uwzgl\u0119dnia\u0142aby r\u00f3wnie\u017c jej interesy w sensie posiadania na swojej zachodniej flance dobrze prosperuj\u0105cego i stabilnego pa\u0144stwa, przede wszystkim nienastawionego wobec niej wrogo. Ponadto, Zach\u00f3d powinien wydatnie ograniczy\u0107 swoj\u0105 in\u017cynieri\u0119 spo\u0142eczn\u0105 \u2013 promowania demokracji \u2013 to najlepszy czas, szczeg\u00f3lnie teraz po wyborach w USA, aby ostatecznie po\u0142o\u017cy\u0107 kres wspieraniu jakichkolwiek ekwiwalent\u00f3w kolorowych rewolucji. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c to, aby zach\u0119ci\u0107 Ukrain\u0119 do przestrzegania praw mniejszo\u015bci narodowych \u2013 szczeg\u00f3lnie rosyjskoj\u0119zycznej.<\/p>\n

Z pewno\u015bci\u0105 maj\u0105 racj\u0119 ci, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce zbyt p\u00f3\u017ana zmiana polityki wobec Ukrainy mo\u017ce wyrz\u0105dzi\u0107 powa\u017cne szkody na wiarygodno\u015bci Ameryki. Jednak cena za podtrzymywanie b\u0142\u0119dnej strategii mo\u017ce by\u0107 du\u017co wi\u0119ksza. Wszystkie kraje s\u0105 bardziej ch\u0119tne respektowa\u0107 mocarstwa, kt\u00f3re potrafi\u0105 wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski z pope\u0142nionych b\u0142\u0119d\u00f3w \u2013 dotyczy to tak\u017ce Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n

Wielu polityk\u00f3w, ekspert\u00f3w i publicyst\u00f3w wyra\u017ca pogl\u0105d, \u017ce Ukraina sama ma prawo ustala\u0107 z kim chce by\u0107 w sojuszu, a Rosji wara od tego. Je\u015bli m\u00f3wimy o niezale\u017cnych wyborach Kijowa w polityce zagranicznej i bezpiecze\u0144stwa to schodzimy na bardzo niebezpieczn\u0105 drog\u0119. Smutn\u0105 prawd\u0105 jest to, \u017ce realne zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia mi\u0119dzynarodowego tworz\u0105 wielkie mocarstwa. Abstrakcyjne prawo samostanowienia jest w du\u017cej mierze bez \u017cadnego znaczenia, kiedy silniejsze pa\u0144stwa naje\u017cd\u017caj\u0105 s\u0142absze. Czy Kuba mia\u0142a prawo formowa\u0107 sojusz militarny z pot\u0119g\u0105 Zwi\u0105zku Sowieckiego podczas zimnej wojny? Zapewne Stany Zjednoczone widzia\u0142y to inaczej, Rosjanie my\u015bl\u0105 podobnie.<\/p>\n

Wiara w to, \u017ce Ukraina ma prawo do sk\u0142adania aplikacji o cz\u0142onkostwo w NATO i UE nie zmienia faktu, \u017ce Zach\u00f3d ma prawo odrzuci\u0107 te pro\u015bby. W zasadzie nie istnieje najmniejszy pow\u00f3d, aby USA i UE dostosowywa\u0142y si\u0119 do oczekiwa\u0144 Ukrainy i nagina\u0142y si\u0119 do b\u0142\u0119dnej polityki, szczeg\u00f3lnie je\u015bli nie stoi to w zgodzie z \u017cywotnymi interesami Zachodu \u2013 w tym Polski. Z pewno\u015bci\u0105 branie pod uwag\u0119 urojonych marze\u0144 niekt\u00f3rych Ukrai\u0144c\u00f3w nie jest warte jakichkolwiek animozji i k\u0142\u00f3tni z Rosj\u0105. Ponadto, w polityce nie istnieje co\u015b takiego jak wdzi\u0119czno\u015b\u0107. We\u017amy cho\u0107by Niemcy naszego najlepszego ambasadora do NATO i UE, kt\u00f3ry jednak nie doczeka\u0142 si\u0119 wra\u017cliwo\u015bci i zrozumienia ze strony Polski, kiedy pojawi\u0142y si\u0119 kryzysy w UE. Polska tak\u017ce mo\u017ce nie doczeka\u0107 si\u0119 wdzi\u0119czno\u015bci od Ukrainy za poparcie jej prozachodnich aspiracji, tym bardziej kiedy sami znajdziemy si\u0119 w trudnej sytuacji \u2013 egoistyczne zachowania dotycz\u0105 wszystkich pa\u0144stw. W zasadzie taka jest natura anarchicznego systemu mi\u0119dzynarodowego, pa\u0144stwa s\u0105 drapie\u017cne, nieprzewidywalne i jednocze\u015bnie racjonalne, czyli zawsze wykorzystuj\u0105 sytuacje, aby poprawi\u0107 swoj\u0105 pozycj\u0119 kosztem innych.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, niekt\u00f3rzy eksperci mog\u0105 uzna\u0107, \u017ce NATO powinno utrzymywa\u0107 silne relacje z Ukrain\u0105, poniewa\u017c wci\u0105\u017c nale\u017cy definiowa\u0107 Rosj\u0119 w kategoriach rosn\u0105cego zagro\u017cenia dla Europy \u2013 st\u0105d te\u017c Zach\u00f3d nie ma wyboru, jak tylko utrzymywa\u0107 zdecydowany i wojowniczy kurs. Niemniej taka ocena jest fa\u0142szywa. W rzeczywisto\u015bci Rosja stanowi chyl\u0105ce si\u0119 ku upadkowi mocarstwo. Z biegiem czasu b\u0119dzie coraz s\u0142absza, do 2050 r. jej populacja skurczy si\u0119 o 20 mln ludzi, z kolei jej gospodarka to 1\/15 PKB USA. Je\u015bli nawet mamy obecnie do czynienia z nacjonalistyczn\u0105 mobilizacj\u0105 w Rosji to w dalszym ci\u0105gu nie istnieje najmniejszy argument, aby przyjmowa\u0107 Ukrain\u0119 do zachodnich struktur. Pow\u00f3d jest prosty, Ukraina nie ma dla Zachodu strategicznego znaczenia. Zreszt\u0105 niech\u0119\u0107 do udzielenia jej pomocy zosta\u0142a ju\u017c wydatnie potwierdzona.<\/p>\n

W konsekwencji przyj\u0119cie Ukrainy do Sojuszu mo\u017ce stworzy\u0107 wy\u0142\u0105cznie niewydolny model paktu obronnego, czyli zaniechania przez strony Traktatu Waszyngto\u0144skiego wype\u0142niania swoich politycznych zobowi\u0105za\u0144. To by\u0142aby prosta droga do atrofii i w ostateczno\u015bci zaniku zachodniego aliansu. Wyrazi\u0107 nale\u017cy jasno, \u017ce rozszerzenie NATO po zako\u0144czeniu zimnej wojny by\u0142o oparte o liberaln\u0105 wizji stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, a to oznacza, \u017ce przyw\u00f3dcy Zachodu nigdy nie zak\u0142adali, \u017ce b\u0119d\u0105 musieli honorowa\u0107 swoje gwarancje bezpiecze\u0144stwa dla nowych pa\u0144stw Europy \u015arodkowo-Wschodniej. W efekcie czego defensywny charakter rosyjskiego posuni\u0119cia wskazuje, \u017ce w przypadku zbli\u017cenia si\u0119 Ukrainy do atlantyckiej wsp\u00f3lnoty, zar\u00f3wno Rosja, jak i Zach\u00f3d znalaz\u0142yby si\u0119 na otwartej \u015bcie\u017cce wojennej.<\/p>\n

Z pewno\u015bci\u0105 uparte prowadzenie obecnej polityki przez USA i UE b\u0119dzie prowadzi\u0107 do pogorszenia relacji z Rosj\u0105. Z kolei Waszyngton i Bruksela potrzebuje pomocy Kremla, 1) aby wycofa\u0107 lub zwi\u0119kszy\u0107 wojskowy sprz\u0119t i kontyngent \u017co\u0142nierzy w Afganistanie, 2) aby kontrolowa\u0107 nuklearne aspiracje Iranu, 3) aby stabilizowa\u0107 sytuacj\u0119 w Syrii. W rzeczywisto\u015bci Moskwa pomog\u0142a ju\u017c Ameryce we wszystkich tych trzech kwestiach. Po pierwsze, odwiod\u0142a w 2009 r. Kirgistan od zablokowania bazy lotniczej w Manas, strategicznego punktu przerzutowego dla wojsk ameryka\u0144skich i NATO. Po drugie, latem 2013 r., prezydent Putin wyci\u0105ga\u0142 gor\u0105ce kasztany za prezydenta Obam\u0119, dzi\u0119ki wypracowaniu porozumienia, pod kt\u00f3rego warunkami Damaszek zgodzi\u0142 si\u0119 pozby\u0107 broni chemicznej. W ten spos\u00f3b USA unikn\u0119\u0142y wojny z Syri\u0105, kt\u00f3r\u0105 publicznie zapowiada\u0142 Obama kre\u015bl\u0105c swoj\u0105 aberracyjn\u0105 czerwon\u0105 lini\u0119. Po trzecie, w 2016 r. Stany Zjednoczone podpisa\u0142y nuklearne porozumienie z pot\u0119g\u0105 Iranu, przy konstruktywnej postawie Rosji, kt\u00f3ra razem z USA w RB NZ nak\u0142ada\u0142a sankcje na Teheran. W ko\u0144cu Ameryka potrzebuje pomocy Rosji, aby r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 Chiny.<\/p>\n

USA i ich europejscy sojusznicy stoj\u0105 przed wyborem wobec Ukrainy, albo b\u0119d\u0105 podtrzymywa\u0107 obecny konfrontacyjny kurs powoduj\u0105cy coraz wi\u0119ksz\u0105 wrogo\u015b\u0107 w relacjach z Rosj\u0105, albo zaczn\u0105 zmienia\u0107 swoj\u0105 strategi\u0119 i tworzy\u0107 prosperuj\u0105c\u0105 Ukrain\u0119, ale neutraln\u0105, kt\u00f3ra pozwoli naprawi\u0107 relacje Rosja-Zach\u00f3d \u2013 w\u00f3wczas wszystkie strony zwyci\u0119\u017c\u0105.<\/p>\n

\n

Link:<\/strong>\u00a0mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/<\/p>\n

Kr\u00f3tki link:<\/strong> mil.link\/i\/retro<\/p>\n

\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W swoim czasie na Zachodzie przeprowadzono badania dotycz\u0105ce tego czy pa\u0144stwa cz\u0119\u015bciej \u0142ami\u0105 prawo wewn\u0119trzne czy mi\u0119dzynarodowe. Wynik kwerendy by\u0142 jednoznaczny rz\u0105dy dokonuj\u0105 du\u017co cz\u0119\u015bciej gwa\u0142tu na w\u0142asnych porz\u0105dkach prawnych.\u00a0Z tych bada\u0144 jednak liberalne \u015brodowiska wyci\u0105gn\u0119\u0142y fa\u0142szywy wniosek, uznaj\u0105c lekk\u0105 r\u0119k\u0105, i\u017c rosyjska agresja na Ukrain\u0119 nie podwa\u017cy\u0142a wiarygodno\u015bci norm, zasad i instytucji mi\u0119dzynarodowych, poniewa\u017c …<\/p>\n","protected":false},"author":27,"featured_media":3943,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-default-ns.php","format":"standard","meta":[],"categories":[6,7,8],"tags":[111,381,382,380],"yoast_head":"\nRetrospekcja Memorandum Budapeszta\u0144skiego | MIL.link - edycja polska<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Retrospekcja Memorandum Budapeszta\u0144skiego | MIL.link - edycja polska\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W swoim czasie na Zachodzie przeprowadzono badania dotycz\u0105ce tego czy pa\u0144stwa cz\u0119\u015bciej \u0142ami\u0105 prawo wewn\u0119trzne czy mi\u0119dzynarodowe. Wynik kwerendy by\u0142 jednoznaczny rz\u0105dy dokonuj\u0105 du\u017co cz\u0119\u015bciej gwa\u0142tu na w\u0142asnych porz\u0105dkach prawnych.\u00a0Z tych bada\u0144 jednak liberalne \u015brodowiska wyci\u0105gn\u0119\u0142y fa\u0142szywy wniosek, uznaj\u0105c lekk\u0105 r\u0119k\u0105, i\u017c rosyjska agresja na Ukrain\u0119 nie podwa\u017cy\u0142a wiarygodno\u015bci norm, zasad i instytucji mi\u0119dzynarodowych, poniewa\u017c ...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MIL.link - edycja polska\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-12-26T13:53:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-04-11T17:19:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/portugal-1816896_1920.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1285\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Artur Brzeskot\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Artur Brzeskot\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/\"},\"author\":{\"name\":\"Artur Brzeskot\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467\"},\"headline\":\"Retrospekcja Memorandum Budapeszta\u0144skiego\",\"datePublished\":\"2017-12-26T13:53:01+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-11T17:19:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/\"},\"wordCount\":3976,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"geopolityka\",\"memorandum\",\"realpolitik\",\"retrospekcja\"],\"articleSection\":[\"Geopolityka\",\"Historia\",\"Konflikty\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/\",\"name\":\"Retrospekcja Memorandum Budapeszta\u0144skiego | MIL.link - edycja polska\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2017-12-26T13:53:01+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-11T17:19:03+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Retrospekcja Memorandum Budapeszta\u0144skiego\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"name\":\"MIL.link - edycja polska\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\",\"name\":\"mil.link\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\",\"https:\/\/twitter.com\/mildotlink\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"width\":317,\"height\":93,\"caption\":\"mil.link\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467\",\"name\":\"Artur Brzeskot\",\"description\":\"Absolwent Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego Instytutu Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych oraz Katedry Bada\u0144 nad Konfliktami i Pokojem. Ekspert Europejskiego Instytutu Bezpiecze\u0144stwa. Zainteresowania: stosunki mi\u0119dzynarodowe teoria i praktyka\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/arturbrzeskot\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Retrospekcja Memorandum Budapeszta\u0144skiego | MIL.link - edycja polska","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Retrospekcja Memorandum Budapeszta\u0144skiego | MIL.link - edycja polska","og_description":"W swoim czasie na Zachodzie przeprowadzono badania dotycz\u0105ce tego czy pa\u0144stwa cz\u0119\u015bciej \u0142ami\u0105 prawo wewn\u0119trzne czy mi\u0119dzynarodowe. Wynik kwerendy by\u0142 jednoznaczny rz\u0105dy dokonuj\u0105 du\u017co cz\u0119\u015bciej gwa\u0142tu na w\u0142asnych porz\u0105dkach prawnych.\u00a0Z tych bada\u0144 jednak liberalne \u015brodowiska wyci\u0105gn\u0119\u0142y fa\u0142szywy wniosek, uznaj\u0105c lekk\u0105 r\u0119k\u0105, i\u017c rosyjska agresja na Ukrain\u0119 nie podwa\u017cy\u0142a wiarygodno\u015bci norm, zasad i instytucji mi\u0119dzynarodowych, poniewa\u017c ...","og_url":"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/","og_site_name":"MIL.link - edycja polska","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","article_published_time":"2017-12-26T13:53:01+00:00","article_modified_time":"2018-04-11T17:19:03+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1285,"url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/portugal-1816896_1920.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Artur Brzeskot","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@mildotlink","twitter_site":"@mildotlink","twitter_misc":{"Napisane przez":"Artur Brzeskot","Szacowany czas czytania":"20 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/"},"author":{"name":"Artur Brzeskot","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467"},"headline":"Retrospekcja Memorandum Budapeszta\u0144skiego","datePublished":"2017-12-26T13:53:01+00:00","dateModified":"2018-04-11T17:19:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/"},"wordCount":3976,"publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"keywords":["geopolityka","memorandum","realpolitik","retrospekcja"],"articleSection":["Geopolityka","Historia","Konflikty"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/","name":"Retrospekcja Memorandum Budapeszta\u0144skiego | MIL.link - edycja polska","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website"},"datePublished":"2017-12-26T13:53:01+00:00","dateModified":"2018-04-11T17:19:03+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/retrospekcja-memorandum-budapesztanskiego\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/mil.link\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Retrospekcja Memorandum Budapeszta\u0144skiego"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","name":"MIL.link - edycja polska","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization","name":"mil.link","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","https:\/\/twitter.com\/mildotlink"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","contentUrl":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","width":317,"height":93,"caption":"mil.link"},"image":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/8f6ee52e2910077628bc6fa66238f467","name":"Artur Brzeskot","description":"Absolwent Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego Instytutu Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych oraz Katedry Bada\u0144 nad Konfliktami i Pokojem. Ekspert Europejskiego Instytutu Bezpiecze\u0144stwa. Zainteresowania: stosunki mi\u0119dzynarodowe teoria i praktyka","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/arturbrzeskot\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3942"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/27"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3942"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3942\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3945,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3942\/revisions\/3945"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}