{"id":759,"date":"2015-02-17T03:16:36","date_gmt":"2015-02-17T03:16:36","guid":{"rendered":"https:\/\/sztab.org\/?p=759"},"modified":"2018-04-10T09:57:32","modified_gmt":"2018-04-10T09:57:32","slug":"szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/","title":{"rendered":"Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie – przyczyna czy skutek dramatu irackiego?"},"content":{"rendered":"

\"20140614_MAM914\"<\/a>W sytuacji, jaka istnieje w Iraku w 2015 roku, dla wielu analityk\u00f3w, a z pewno\u015bci\u0105 tak\u017ce niemal wszystkich dziennikarzy, wszystko wydaje si\u0119 jasne. Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie (zwane z ang. ISIS, ISIL, IS lub Daesh) w swoim radykalizmie nie ma sobie r\u00f3wnych w ca\u0142ej historii ludzko\u015bci, staje si\u0119 wi\u0119c oczywistym wrogiem ca\u0142ego cywilizowanego \u015bwiata. Wzywa si\u0119 wi\u0119c zar\u00f3wno Zach\u00f3d (bezpo\u015brednio zagro\u017cony atakami tego „pa\u0144stwa”) jak i aktor\u00f3w bliskowschodnich, do szerokiej koalicji przeciw PI. Niestety sytuacja w regionie nie jest taka prosta, a generalizacje i uproszczenia, mog\u0105 prowadzi\u0107 do dalszych dramatycznych b\u0142\u0119d\u00f3w w tym gor\u0105cym regionie. IS nie jest ani najbardziej brutaln\u0105 organizacj\u0105 w historii, ani w czasach obecnych ani nawet w regionie czy te\u017c w samym Iraku.<\/p>\n

Proces decyzyjny po inwazji w 2003 roku<\/strong><\/p>\n

Inwazja tzw. wojsk koalicji w Iraku w 2003 roku, radykalnie zmieni\u0142a uk\u0142ad si\u0142 w regionie. Jednak\u017ce o tym fakcie nie zadecydowa\u0142a jedynie decyzja o wojnie podj\u0119ta w Bia\u0142ym Domu. W istocie fundamentalne znaczenie mia\u0142y decyzje podejmowane w pierwszych tygodniach i miesi\u0105cach od rozpocz\u0119cia inwazji na Irak, zar\u00f3wno w samych USA, jak i p\u00f3\u017aniej ju\u017c w\u0142a\u015bciwie tylko w Bagdadzie. Pocz\u0105tkowy plan by\u0142 obiecuj\u0105cy. Sprawuj\u0105cy tymczasow\u0105 w\u0142adz\u0119 w Iraku Jay Gardner zna\u0142 dobrze sytuacj\u0119 w tym pa\u0144stwie, zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z trudnego, ale koniecznego status quo mi\u0119dzy sunnitami, szyitami oraz Kurdami. Planowane w Waszyngtonie zast\u0105pienie Gardnera dwoma osobami: Paulem Bremerem oraz Alamay Khalilzadem, tak\u017ce wydawa\u0142o si\u0119 s\u0142usznym posuni\u0119ciem, bowiem pierwszy z nich mia\u0142 zajmowa\u0107 si\u0119 nadzorem nad wojskami i pozosta\u0142ymi obywatelami USA w Iraku oraz dzia\u0142aniami zbrojnymi, a Khalizad mia\u0142 organizowa\u0107 nowe w\u0142adze Irackie i nadzorowa\u0107 funkcjonowanie pa\u0144stwa. Niestety, jak si\u0119 wydaje z inicjatywy Bremera, Khalizad nie trafi\u0142 do Iraku, a ca\u0142\u0105 w\u0142adz\u0119 przej\u0105\u0142 sam Bremer. Trzeba doda\u0107, \u017ce Bremer nie mia\u0142 zupe\u0142nie do\u015bwiadczenia je\u015bli chodzi o Irak oraz jak si\u0119 wydaje, nie by\u0142 w pe\u0142ni (lub w og\u00f3le) \u015bwiadom deklaracji sk\u0142adanych Irakijczykom przez rozpocz\u0119ciem dzia\u0142a\u0144 zbrojnych lub te\u017c uzna\u0142 \u017ce nie s\u0105 one wa\u017cne. W efekcie Bremer zmieni\u0142 zupe\u0142nie ustalony wcze\u015bniej w wyniku szerokich konsultacji plan dla Iraku.<\/p>\n

Po pierwsze rozwi\u0105za\u0142 armi\u0119 irack\u0105. Stwierdzi\u0142 bowiem, \u017ce skoro wojsko Irackie przesta\u0142o formalnie istnie\u0107 (co powtarza\u0142 wielokrotnie w wywiadach i opisywa\u0142 w artyku\u0142ach), to mo\u017cna je organizowa\u0107 zupe\u0142nie od nowa. Decyzj\u0119 t\u0105 motywowa\u0142 tym, \u017ce w chwili uderzenia armii USA, \u017co\u0142nierze iraccy w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci pozostali w swoich domach, lub rozpierzchli si\u0119 zanim dosz\u0142o do kontaktu z przeciwnikiem. Bremer zignorowa\u0142 jednak\u017ce fakt, \u017ce ameryka\u0144scy specjali\u015bci od operacji psychologicznych (tzw. Phyops) przed inwazj\u0105, zrzucali tony ulotek w ca\u0142ym Iraku, w kt\u00f3rych zalecali \u017co\u0142nierzom zosta\u0107 w domach przy swoich rodzinach, za co mieli zosta\u0107 przywr\u00f3ceni do s\u0142u\u017cby po zaj\u0119ciu kraju przez koalicj\u0119. Rozwi\u0105zanie armii irackiej spowodowa\u0142o, \u017ce 385 tysi\u0119cy przeszkolonych i uzbrojonych ludzi znalaz\u0142o si\u0119 bez pracy, a wi\u0119c bez mo\u017cliwo\u015bci utrzymania rodziny we w\u0142asnym kraju. Wraz z wojskiem rozwi\u0105zano te\u017c licz\u0105c\u0105 285 tys. ludzi policj\u0119 oraz 50-cio tysi\u0119czn\u0105 gwardi\u0119 Saddama Hussaina (co akurat by\u0142o s\u0142usznym posuni\u0119ciem). W sumie CPA order no 2 spowodowa\u0142 \u017ce 720 tysi\u0119cy ludzi, dot\u0105d tworz\u0105cych system bezpiecze\u0144stwa Iraku, znalaz\u0142o si\u0119 poza systemem. Sta\u0142o si\u0119 tak, mimo i\u017c ludzie ci zostaj\u0105c w domach wype\u0142nili zalecenie armii inwazyjnej. Nie byli to jedynie sunnici. Ci zajmowali stanowiska dow\u00f3dcze i kierownicze, jednak w armii irackiej znajdowali si\u0119 te\u017c zar\u00f3wno sunnici jak i szyici.<\/p>\n

Wcze\u015bniej wydany CPA order no 1, stanowi\u0142 o zwolnieniu oko\u0142o 100 tys. Irakijczyk\u00f3w, zajmuj\u0105cych kierownicze stanowiska w najwa\u017cniejszych instytucjach cywilnych pa\u0144stwa. W istocie zwolniono z pracy trzy poziomy ministerialne lub zarz\u0105dcze w administracji publicznej, pocz\u0105wszy od szk\u00f3\u0142 czy szpitali, a\u017c po systemy energetyczne czy transportowe pa\u0144stwa. Zwolniono wi\u0119c najbardziej kompetentn\u0105 i do\u015bwiadczon\u0105 kadr\u0119 ze wszystkich wa\u017cnych dla pa\u0144stwa urz\u0119d\u00f3w i stanowisk pa\u0144stwowych. Chaos w pa\u0144stwie by\u0142 tylko kwestia czasu.<\/p>\n

Rz\u0105d „porozumienia narodowego” w Iraku<\/strong><\/p>\n

Nowe w\u0142adze na czele kt\u00f3rych stan\u0105\u0142 premier Nouri Al-Maliki mia\u0142y zorganizowa\u0107 rz\u0105d porozumienia narodowego. Faktycznie zar\u00f3wno w sk\u0142ad gabinetu premiera jak i parlamentu w wyniku wybor\u00f3w w 2005 roku weszli przedstawiciele zar\u00f3wno szyit\u00f3w, sunnit\u00f3w jak i Kurd\u00f3w, czyli wszystkich najliczniejszych grup religijnych lub kulturiwych w Iraku. Od pocz\u0105tku jednak rz\u0105d ten nie mia\u0142 nic wsp\u00f3lnego z jedno\u015bci\u0105 ani wsp\u00f3\u0142prac\u0105. Przyznaj\u0105 to nawet Ira\u0144czycy ze \u015brodowisk naukowych (autor niniejszego tekstu pyta\u0142 o ta kwesti\u0119 dra Mohammada Hassan Khani, z Islamic Azad University w Teheranie, w trakcie dyskusji w czasie panelu na konferencji w Uniwersytecie \u0141\u00f3dzkim, 7 listopada 2014). W tym samym czasie, z wi\u0119zienia wypuszczano tzw. wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych. Problemem by\u0142o jednak to, \u017ce wiele dokument\u00f3w na ich temat uleg\u0142o zniszczeniu, czy to w wyniku dzia\u0142a\u0144 wojennych, czy palonych przez s\u0142u\u017cby w chwili b\u0142yskawicznego post\u0119powania ofensywy wojsk koalicyjnych w 2003 roku. Nowe w\u0142adze nie zawsze dok\u0142ada\u0142y te\u017c stara\u0144 aby dobrze zbada\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107 kandydata do zaj\u0119cia wa\u017cnego stanowiska w pa\u0144stwie. W wyniku tego do w\u0142adzy dostawali si\u0119 tacy ludzie jak Khalil Jalil Hanza sprawuj\u0105cy urz\u0105d gubernatora prowincji Al-Qadisiyah. Cz\u0142owiek ten je\u017adzi\u0142 na szkolenia do Iranu, co niezbyt starannie nawet ukrywa\u0142 i prowadzi\u0142 polityk\u0119 nie tylko anty-sunnick\u0105, ale te\u017c by\u0142 jednym z przyw\u00f3dc\u00f3w szyickich w regionie kt\u00f3rzy nawzajem si\u0119 zwalczali. Oczywi\u015bcie dow\u00f3dcy wojsk koalicji (prowincja le\u017ca\u0142a w strefie polskiej) zdawali sobie z tego spraw\u0119, jednak niewiele w tej sprawie mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107. Transfer pieni\u0119dzy na projekty do samego gubernatora powodowa\u0142 wzmocnienie jego w\u0142adzy lub zwi\u0119kszenie prywatnego maj\u0105tku, a pr\u00f3ba omini\u0119cia go i przekazywania pieni\u0119dzy g\u0142owom lokalnym rod\u00f3w, powodowa\u0142a oskar\u017cenia ze strony gubernatora, wobec dow\u00f3dc\u00f3w polskich (w tym bu\u0142garskiego z-cy dow\u00f3dcy brygady w Camp Delta, czego autor by\u0142 \u015bwiadkiem) o wspieranie i sponsorowanie terroryzmu. Szyici maj\u0105c zdecydowan\u0105 przewag\u0119 nad innymi grupami w Iraku, toczyli jednocze\u015bnie krwaw\u0105 wojn\u0119 o w\u0142adz\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105, cz\u0119sto kieruj\u0105c swoje ataki przeciw si\u0142om koalicji. W efekcie, zar\u00f3wno sunnici jak i Kurdowie mieli marginalny, o ile nie \u017caden, wp\u0142yw na sytuacj\u0119 w Iraku. Obie spo\u0142eczno\u015bci zosta\u0142y pozbawione reprezentacji politycznej. Przez ca\u0142y czas trwa\u0142y krwawe walki pomi\u0119dzy szyitami i sunnitami, grupami szyickimi jak i Kurdami i sunnitami czy te\u017c szyitami i Kurdami. Po wojnie Iracko-Ira\u0144skiej po obu stronach pozosta\u0142o wielu uchod\u017ac\u00f3w – szyit\u00f3w z Iraku w Iranie , z kt\u00f3rych rekrutowa\u0142a si\u0119 tzw. Najwy\u017csza Islamska Rada Iraku, na wz\u00f3r ira\u0144skiej z kt\u00f3rej tworzono oddzia\u0142y organizacji Badr, natomiast po stronie Irackiej znajdowali si\u0119 szyici z Iranu zajmuj\u0105cy g\u0142\u00f3wnie tzw. Camp Asharaf i tworz\u0105cy organizacj\u0119 Mujahedin Al-Khalq. szyici dzielili si\u0119 na kilka grup, z kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wne to (przyw\u00f3dca Muktada Al Sadr) i Organizacja Badr (przyw\u00f3dca Hadi Al-Amiri). Kurdowie na terenach na kt\u00f3rych stanowili znaczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ustanowili w\u0142asn\u0105 autonomi\u0119 a faktycznie pa\u0144stwo, cho\u0107 nie uznane jeszcze przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105. Proces tworzenia w\u0142asnego pa\u0144stwa przez Kurd\u00f3w toczy\u0142 si\u0119 w atmosferze ostrego konfliktu ze stanowiskiem dyplomacji tureckiej jak i w\u0142adz szyickich w Bagdadzie. Ich trudne po\u0142o\u017cenie zmieni\u0142o si\u0119 dopiero wtedy, gdy tzw. Pa\u0144stwo Islamskie (PI) rozpocz\u0119\u0142o swoje dzia\u0142ania zar\u00f3wno zbrojne jak i, lub mo\u017ce przede wszystkim, medialne. Wtedy to Kurdowie zyskuj\u0105c przychylno\u015b\u0107 spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej jak i realn\u0105 pomoc militarn\u0105 USA umocnili si\u0119 w p\u00f3\u0142nocnym Iraku oraz p\u00f3\u0142nocno – wschodniej Syrii. Jednocze\u015bnie milicje szyickie prowadzi\u0142y coraz bardziej brutalne akcje skierowane przeciwko sunnitom. Ci pozbawieni mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142a\u0144 politycznych w Bagdadzie, stanowisk w administracji czy s\u0142u\u017cbie bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa zacz\u0119li w spos\u00f3b naturalny d\u0105\u017cy\u0107 do ukszta\u0142towania w\u0142asnego pa\u0144stwa.<\/p>\n

Powstanie tzw. Pa\u0144stwa Islamskiego<\/strong><\/p>\n

W 2011 roku wybuch\u0142a rebelia w Syrii zapocz\u0105tkowana na fali tzw. Arabskiej Rewolucji. Co do\u015b\u0107 naturalne w tym regionie (cho\u0107 w \u017caden spos\u00f3b nie usprawiedliwia rz\u0105dz\u0105cych w Syrii) by\u0142a ona krwawo t\u0142umiona powoduj\u0105c, \u017ce w r\u00f3\u017cnych miejscach powstawa\u0142y nowe zarzewia buntu. W \u017cadnym momencie bunt ten nie przerodzi\u0142 si\u0119 w ruch masowy, jak mia\u0142o to miejsce w Egipcie czy Tunezji. Klasa \u015brednia, kt\u00f3rej \u017cy\u0142o si\u0119 w Syrii lepiej ni\u017c w Egipcie, by\u0142a mocno podzielona i nie opowiada\u0142a si\u0119 zdecydowanie po stronie buntownik\u00f3w. Jednak\u017ce Syria by\u0142a sojusznikiem Iranu oraz co mniej istotne Rosji. Bardzo istotny jest te\u017c to, \u017ce w\u0142adze syryjskie wspiera\u0142y te\u017c Hezbollah w Libanie, co stanowi\u0142o bezpo\u015brednie zagro\u017cenie wobec Izraela. Ze strony zar\u00f3wno Iranu jak i Syrii wsparcie uzyskiwa\u0142 te\u017c Hamas w Strefie Gazy, cho\u0107 religijnie jest to organizacje z przeciwleg\u0142ego bieguna. Pomoc ta by\u0142a ukierunkowana nie na wsparcie ludno\u015bci Palesty\u0144skiej, ale na zwi\u0119kszanie zagro\u017cenia dla Izraela. Taki splot okoliczno\u015bci geopolitycznych spowodowa\u0142, \u017ce przyw\u00f3dcy zachodni zaanga\u017cowali si\u0119 we wsparcie tzw. Wolnej Armii Syryjskiej (z ang. FSA) w Syrii. Szkolono sunnickich rebeliant\u00f3w w Turcji, a potem tak\u017ce w p\u00f3\u0142nocnej Syrii. Problemem, kt\u00f3ry starano si\u0119 tuszowa\u0107 w mediach by\u0142 rosn\u0105cy udzia\u0142 bojownik\u00f3w Al-Kaidy w\u015br\u00f3d rebeliant\u00f3w (o czym pisa\u0142em ju\u017c w 2013 roku i tekst ten z komentarzem z grudnia 2014 roku mo\u017cna znale\u017a\u0107 na moim blogu). Ci, co zrozumia\u0142e, przyjmowali z otwartymi ramionami najbardziej bitnych dobrze przeszkolonych i wyposa\u017conych przybyszy z Iraku. Spory udzia\u0142 we spieraniu Syryjskiej Al-Nusry (jak nazywa\u0142a si\u0119 syryjska ga\u0142\u0105\u017a Al-Kaidy) mia\u0142y te\u017c pa\u0144stwa Zatoki Perskiej, a szczeg\u00f3lnie Arabia Saudyjska i Katar. \u0141\u0105czenie si\u0119 oddzia\u0142\u00f3w FSA z Al-Nusra by\u0142o nieuchronne i naturalne. \u0141\u0105czy\u0142o ich wszystko.
\nGdy wiosn\u0105 2011 roku obalono i zamordowano Muamara Kadafiego w Libii, jego arsena\u0142y broni szybko opustosza\u0142y.<\/p>\n

Bro\u0144 ta transportowana przez pustyni\u0119 saharyjsk\u0105 i tunele podziemne mi\u0119dzy Egiptem i Stref\u0105 Gazy zasili\u0142a po cz\u0119\u015bci Hamas, jednak w znacznie wi\u0119kszym stopniu w\u0142a\u015bnie FSA i Al-Nusr\u0119. By\u0142 to silny zastrzyk wyposa\u017cenia, kt\u00f3ry utrudni\u0142 walk\u0119 si\u0142om lojalnym wobec prezydenta Syrii Baszara Al-Asada, ale te\u017c spowodowa\u0142 przejmowanie wiod\u0105cej roli ekstremist\u00f3w w\u015br\u00f3d rebelii syryjskiej. To w\u0142a\u015bnie, a nie tylko sprzeciw Rosji i Chin w RB ONZ spowodowa\u0142o, \u017ce nie utworzono strefy zakazu lot\u00f3w nad Syri\u0105 i nie decydowano si\u0119 na dalsze wsparcie FSA. Tymczasem sunnici z Al-Nusra, w p\u00f3\u0142nocnej Syrii, ju\u017c dawno stali si\u0119 niezale\u017cni od irackiej Al-Kaidy i dzia\u0142ali zupe\u0142nie na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Wreszcie zmienili te\u017c szyld i rozpocz\u0119li zupe\u0142nie nowy etap w swojej dzia\u0142alno\u015bci medialnej. Zacz\u0119li tworzy\u0107 spektakle medialne, w kt\u00f3rych wyst\u0119powali oni sami, lub uwi\u0119zieni przez nich przedstawiciele innych religii, szyici, lub nie do\u015b\u0107 wierz\u0105cy sunnici czy te\u017c przedstawiciele Zachodu, kt\u00f3rzy w swoich wypowiedziach mieli \u015bwiadczy\u0107 o racjach Pa\u0144stwa Islamskiego i negowa\u0107 swoje w\u0142asne \u015brodowiska. Finalizacj\u0105 by\u0142y brutalne egzekucje.<\/p>\n

Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie w Iraku<\/strong><\/p>\n

Pa\u0144stwo Islamskie wykorzystuj\u0105c pr\u00f3\u017cni\u0119 polityczn\u0105, chaos i rozgoryczenie sunnit\u00f3w w p\u00f3\u0142nocnym Iraku wdarli si\u0119 na to terytorium. Wielu Irakijczyk\u00f3w widz\u0105c w PI szans\u0119 na lepsze \u017cycie ni\u017c dot\u0105d, przy\u0142\u0105cza\u0142o si\u0119. PI dokonywa\u0142o egzekucji wszystkich funkcjonariuszy s\u0142u\u017cb mundurowych i administracyjnych. Jednak\u017ce cywile sunnici znale\u017ali tam szans\u0119 na pa\u0144stwowo\u015b\u0107 i reprezentacj\u0119 polityczn\u0105, cho\u0107 niestety dla nich opart\u0105 na bardzo radykalnych zasadach. Uchod\u017aca z Iraku, z kt\u00f3rym mia\u0142em mo\u017cliwo\u015b\u0107 porozmawia\u0107 w Turcji, potwierdza tak\u0105 sytuacj\u0119. Ahmed (nie zgodzi\u0142 si\u0119 na ujawnienie nazwiska, co wobec tego \u017ce przebywa w\u0142a\u015bnie w Turcji jest zrozumia\u0142e) w rozmowie stwierdzi\u0142, \u017ce PI jest rzeczywi\u015bcie bardzo brutalne, a zasady \u017cycia w obszarze na kt\u00f3rym sprawuje w\u0142adz\u0119 s\u0105 skrajnie ci\u0119\u017ckie. Jednak\u017ce jest to \u017cycie w jakiej\u015b mierze ustabilizowane. Trzymaj\u0105c si\u0119 wyznaczonych przez PI zasad, mo\u017cna tam wie\u015b\u0107 w miar\u0119 spokojne \u017cycie. Zanim przysz\u0142o PI, milicje szyickie pod byle pretekstem porywa\u0142y ludzi, kt\u00f3rzy ju\u017c nie wracali do swoich bliskich. By\u0142y znacznie bardziej brutalne zdaniem Ahmeda ni\u017c PI, bowiem nie by\u0142o wiadomo kiedy i kogo mog\u0105 aresztowa\u0107, w przeciwie\u0144stwie do PI, kt\u00f3rych zasady dzia\u0142ania s\u0105 w regionie znane. Szyici d\u0105\u017cyli do zupe\u0142nego zmarginalizowania sunnit\u00f3w tworz\u0105c z Iraku enklaw\u0119 Ira\u0144sk\u0105. Polityka USA oraz Zachodu jest tak niejednoznaczna, \u017ce o zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0119 obwiniaj\u0105 ich wszyscy w regionie. Dla Arabii Saudyjskiej, Kataru i sunnit\u00f3w z Iraku, USA i Europa dzia\u0142a\u0142y na korzy\u015b\u0107 Iranu, aby: pozby\u0107 si\u0119 zagro\u017cenia nuklearnego, czy te\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 ta wynika\u0142a z ignorancji i\/lub b\u0142\u0119dnej oceny sytuacji, lub w najbardziej radykalnej wersji po prostu mia\u0142a na celu wspieranie Ajatollah\u00f3w w wyniku tajnego porozumienia i ch\u0119ci przekazania im pozycji dominuj\u0105cej w regionie. Z drugiej strony Iran i Syria, ale te\u017c Egipt (cho\u0107 nie w spos\u00f3b oficjalny) oskar\u017caj\u0105 USA o wspieranie PI oraz Al-Kaidy. Paradoks ca\u0142ej sytuacji polega na tym, \u017ce wszyscy w sporym stopniu maj\u0105 racj\u0119 (wy\u0142\u0105czaj\u0105c najbardziej radykalne tezy). USA faktycznie doprowadzi\u0142y do z\u0142amania r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy Irakiem i Iranem powoduj\u0105c zdecydowan\u0105 dominacj\u0119 wp\u0142yw\u00f3w Ajatollah\u00f3w w s\u0105siednim Iraku. Pod rz\u0105dami Baracka Obamy, USA faktycznie staraj\u0105 si\u0119 nawi\u0105za\u0107 porozumienie z Iranem, co samo w sobie jest z pewno\u015bci\u0105 s\u0142uszne, jednak spojrzenie na sytuacj\u0119 w regionie jedynie z perspektywy porozumienia nuklearnego, mo\u017ce spowodowa\u0107 utrat\u0119 kontroli nad innymi kluczowymi procesami do jakich tam dochodzi. Szczeg\u00f3lnie rosn\u0105cych wp\u0142yw\u00f3w Iranu w Syrii (co jest raczej nieodwracalnym procesem) oraz pr\u00f3b podporz\u0105dkowania szyitom ca\u0142ego terytorium Iraku i dalszych prze\u015bladowa\u0144 sunnit\u00f3w i Kurd\u00f3w. Obecnie szyitom uniemo\u017cliwia to jedynie powstanie PI. Z drugiej strony faktem jest te\u017c, \u017ce USA (jak i uczestnicz\u0105ca w procederze Francja) sta\u0142y za uzbrajaniem z arsena\u0142\u00f3w Kadafiego, oraz szkoleniem rebelii w Syrii, z kt\u00f3rej cz\u0119sto rekrutowali si\u0119 bojownicy PI. Trudno podejrzewa\u0107 administracj\u0119 ameryka\u0144sk\u0105 o celowe wspieranie terroryst\u00f3w, jednak o kr\u00f3tkowzroczno\u015b\u0107 ju\u017c raczej nale\u017cy.<\/p>\n

Wnioski<\/strong><\/p>\n

W ca\u0142ym procesie jaki toczy si\u0119 na Bliskim Wschodzie, a skutkuj\u0105cym dramatyczn\u0105 sytuacj\u0105 w Iraku, bardzo widoczny jest brak strategii, g\u0142\u00f3wnego inicjatora niemal wszystkich dzia\u0142a\u0144 – czyli USA. Zar\u00f3wno interwencja zbrojna w 2003 roku, jak i proces decyzyjny w pierwszej po\u0142owie 2003 roku, a tak\u017ce wiele p\u00f3\u017aniejszych dzia\u0142a\u0144 a\u017c do wycofywania si\u0119 na rozkaz nast\u0119pnego prezydenta Bracka Obamy, by\u0142y albo cz\u0119\u015bci\u0105 bardzo nierealnych plan\u00f3w i strategii, albo gdy sytuacja wymyka\u0142a si\u0119 spod kontroli, seri\u0105 dora\u017anych, cz\u0119sto intuicyjnych dzia\u0142a\u0144. Efektem jest rozw\u00f3j pa\u0144stwa Islamskiego, kt\u00f3re wbrew temu co przekazuj\u0105 media, ma spora podstaw\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i uzasadnienie polityczne. Oczywi\u015bcie w \u017caden spos\u00f3b nie mo\u017cna usprawiedliwia\u0107 metod jakimi PI si\u0119 pos\u0142uguje. Budz\u0105 one uzasadnion\u0105 odraz\u0119 i nie stanowi\u0105 emanacji \u017cadnej my\u015bli religijnej. Stanowi\u0105 one raczej skrajnie radykaln\u0105 ideologi\u0119, b\u0119d\u0105c\u0105 zlepkiem fragment\u00f3w (najcz\u0119\u015bciej przekr\u0119conych lub „przeinterpretowanych”) Koranu, lu\u017ano dobieranych Hadis\u00f3w lub po prostu hase\u0142 propagandowych. Koncepcja PI jest wi\u0119c raczej bli\u017csza faszyzmowi, kt\u00f3ry cz\u0119\u015b\u0107 naukowc\u00f3w w tym przypadku okre\u015bla mianem – Islamizmu a wi\u0119c islamo -faszyzmu. Ta odra\u017caj\u0105ca i radykalna ideologia okazuje si\u0119 jednak wybawieniem dla cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa kt\u00f3ra od 12 lat \u017cyje w ci\u0105g\u0142ym strachu, upokorzeniu i jest prze\u015bladowana. Sunnitom odebrano pa\u0144stwo, zepchni\u0119to na margines \u017cycia spo\u0142ecznego, odmawiaj\u0105c jakiejkolwiek podmiotowo\u015bci w Iraku, a nast\u0119pnie uzbrojono za pomoc\u0105 broni z Libii. Reszty dokonali radyka\u0142owie z Al-Kaidy, Al-Nusra oraz PI.<\/p>\n

W sytuacji obecnej nie ma innej mo\u017cliwo\u015bci ni\u017c dalszy podzia\u0142 Iraku. Trwaj\u0105cy ju\u017c dwunasty rok konflikt spowodowa\u0142 tak\u0105 wzajemn\u0105 nienawi\u015b\u0107, \u017ce trudno wyobrazi\u0107 sobie dzi\u015b realny rz\u0105d porozumienia narodowego. Tym bardziej, ze rozpad Iraku ju\u017c sta\u0142 si\u0119 faktem, za spraw\u0105 Kurdystanu istniej\u0105cego na p\u00f3\u0142nocy. Nie ma jednak w historii przypadku takiego rozdzia\u0142u terytorium, kt\u00f3re nie powodowa\u0142oby kolejnych konflikt\u00f3w zbrojnych. O ile granice Kurdystanu s\u0105 niemal w pe\u0142ni ukszta\u0142towane, o tyle linia podzia\u0142u mi\u0119dzy sunnitami i szyitami, obecnie nie jest mo\u017cliwa do ustalenia. Sami szyici z pewno\u015bci\u0105 widz\u0105 t\u0105 lini\u0119 kilkadziesi\u0105t kilometr\u00f3w na p\u00f3\u0142noc od Bagdadu. Jednak\u017ce sunnici b\u0119d\u0105 d\u0105\u017cy\u0107 do ustalenia takiego rozdzia\u0142u na po\u0142udnie od Al-Hilla i staro\u017cytnego Babilonu. Trudno tu b\u0119dzie o jakiekolwiek porozumienia. Nie pomo\u017ce tu te\u017c \u017caden nowy uk\u0142ad Sykes-Pikot, bowiem nie ma ju\u017c si\u0142 kolonialnych, kt\u00f3re by\u0142yby w stanie takie porozumienie wprowadzi\u0107 w \u017cycie. Cho\u0107 trzeba doda\u0107, \u017ce nie bezzasadne jest tu uznanie sygnatariuszy tego w\u0142a\u015bnie uk\u0142adu z 1916 roku jako sprawc\u00f3w wielu z dzisiejszych problem\u00f3w tego regionu. Wybuch wojny na wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c dzi\u015b skal\u0119, mi\u0119dzy szyitami i sunnitami, mo\u017ce natomiast spowodowa\u0107 interwencj\u0119 Turcji, kt\u00f3ra jest bardzo niezadowolona i zaniepokojona powstaniem pa\u0144stwa kurdyjskiego. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce Kurdowie nie poprzestan\u0105 na niewielkim skrawku terytorium do kt\u00f3rego roszcz\u0105 sobie prawo. Ich zasadnicze terytorium rozci\u0105ga si\u0119 we wschodniej Turcji i p\u00f3\u0142nocno-zachodnim Iranie. Konflikt mi\u0119dzy Turcj\u0105 i Kurdami jest te\u017c zupe\u0142nie realny.<\/p>\n

W 2003 roku administracja USA mia\u0142a du\u017co mo\u017cliwo\u015bci dla wprowadzenia w \u017cycie swoich plan\u00f3w. W latach 2005-2008 sytuacja dramatycznie si\u0119 pogarsza\u0142a, ale wci\u0105\u017c istnia\u0142a szansa na zbudowanie rz\u0105du jedno\u015bci narodowej w Iraku. W 2011 istnia\u0142a jeszcze niewielka szansa na powstrzymanie zupe\u0142nego upadku i chaosu w tym pa\u0144stwie, cho\u0107 sytuacja by\u0142a ju\u017c rozpaczliwa. W 2015 roku dalszy brak strategii administracji USA jest zast\u0119powany planami innych aktor\u00f3w – jak Iran oraz PI, Kurd\u00f3w jak i pr\u00f3by zwi\u0119kszenia wp\u0142yw\u00f3w Arabii Saudyjskiej i Kataru w Iraku. Nic w Iraku nie jest dzi\u015b \u0142atwe ani proste. Nie ma \u0142atwych rozwi\u0105za\u0144 – jak bombardowanie miast zaj\u0119tych przez PI, \u017ceby zabi\u0107 wszystkich terroryst\u00f3w (sic!!!) Trudno ju\u017c teraz wskaza\u0107 racjonalne kierunki dzia\u0142a\u0144 USA, kt\u00f3re mog\u0142yby sytuacj\u0119 odwr\u00f3ci\u0107. Tym bardziej, \u017ce nadal USA nie buduj\u0105 \u017cadnej strategii, jaka mog\u0142aby wprowadzi\u0107 stabilizacj\u0119 w Iraku. Prezydent Barack Obama z rozbrajaj\u0105c\u0105 szczero\u015bci\u0105 przyzna\u0142 si\u0119 latem 2014 roku, do tego \u017ce nie posiada \u017cadnej strategii do walki z PI, a wi\u0119c, co jasne, nie ma te\u017c poj\u0119cia jak zaradzi\u0107 sytuacji w Iraku. Takie mo\u017cliwo\u015bci istniej\u0105, cho\u0107 z ka\u017cdym rokiem mniejsze z\u0142o jest coraz trudniej znale\u017a\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W sytuacji, jaka istnieje w Iraku w 2015 roku, dla wielu analityk\u00f3w, a z pewno\u015bci\u0105 tak\u017ce niemal wszystkich dziennikarzy, wszystko wydaje si\u0119 jasne. Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie (zwane z ang. ISIS, ISIL, IS lub Daesh) w swoim radykalizmie nie ma sobie r\u00f3wnych w ca\u0142ej historii ludzko\u015bci, staje si\u0119 wi\u0119c oczywistym wrogiem ca\u0142ego cywilizowanego \u015bwiata. Wzywa si\u0119 …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":799,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"single-default-ns.php","format":"standard","meta":[],"categories":[6,8,11],"tags":[38,111,131,288,303,307,327],"yoast_head":"\nTzw. Pa\u0144stwo Islamskie - przyczyna czy skutek dramatu irackiego?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"W sytuacji, jaka istnieje w Iraku w 2015 roku, dla wielu analityk\u00f3w, a z pewno\u015bci\u0105 tak\u017ce niemal wszystkich dziennikarzy, wszystko wydaje si\u0119 jasne.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie - przyczyna czy skutek dramatu irackiego?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W sytuacji, jaka istnieje w Iraku w 2015 roku, dla wielu analityk\u00f3w, a z pewno\u015bci\u0105 tak\u017ce niemal wszystkich dziennikarzy, wszystko wydaje si\u0119 jasne.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"MIL.link - edycja polska\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-02-17T03:16:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2018-04-10T09:57:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/man-80105.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2100\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Maciej Milczanowski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@mildotlink\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Maciej Milczanowski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/\"},\"author\":{\"name\":\"Maciej Milczanowski\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/a6fbdfff3d817f513bb23060092ae35b\"},\"headline\":\"Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie – przyczyna czy skutek dramatu irackiego?\",\"datePublished\":\"2015-02-17T03:16:36+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-10T09:57:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/\"},\"wordCount\":3226,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"keywords\":[\"bezpiecze\u0144stwo\",\"geopolityka\",\"Irak\",\"Sunnici\",\"Szyici\",\"terroryzm\",\"USA\"],\"articleSection\":[\"Geopolityka\",\"Konflikty\",\"Terroryzm\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/\",\"name\":\"Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie - przyczyna czy skutek dramatu irackiego?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2015-02-17T03:16:36+00:00\",\"dateModified\":\"2018-04-10T09:57:32+00:00\",\"description\":\"W sytuacji, jaka istnieje w Iraku w 2015 roku, dla wielu analityk\u00f3w, a z pewno\u015bci\u0105 tak\u017ce niemal wszystkich dziennikarzy, wszystko wydaje si\u0119 jasne.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie – przyczyna czy skutek dramatu irackiego?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"name\":\"MIL.link - edycja polska\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization\",\"name\":\"mil.link\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/\",\"https:\/\/twitter.com\/mildotlink\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png\",\"width\":317,\"height\":93,\"caption\":\"mil.link\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/a6fbdfff3d817f513bb23060092ae35b\",\"name\":\"Maciej Milczanowski\",\"description\":\"dr in\u017c., Kierownik Katedry Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego, pracownik Instytutu Studi\u00f3w nad Terroryzmem oraz Instytutu Bada\u0144 nad Cywilizacjami Wy\u017cszej Szko\u0142y Informatyki i Zarz\u0105dzania w Rzeszowie\",\"url\":\"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/maciejmilczanowski\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie - przyczyna czy skutek dramatu irackiego?","description":"W sytuacji, jaka istnieje w Iraku w 2015 roku, dla wielu analityk\u00f3w, a z pewno\u015bci\u0105 tak\u017ce niemal wszystkich dziennikarzy, wszystko wydaje si\u0119 jasne.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie - przyczyna czy skutek dramatu irackiego?","og_description":"W sytuacji, jaka istnieje w Iraku w 2015 roku, dla wielu analityk\u00f3w, a z pewno\u015bci\u0105 tak\u017ce niemal wszystkich dziennikarzy, wszystko wydaje si\u0119 jasne.","og_url":"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/","og_site_name":"MIL.link - edycja polska","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","article_published_time":"2015-02-17T03:16:36+00:00","article_modified_time":"2018-04-10T09:57:32+00:00","og_image":[{"width":2100,"height":1500,"url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/man-80105.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Maciej Milczanowski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@mildotlink","twitter_site":"@mildotlink","twitter_misc":{"Napisane przez":"Maciej Milczanowski","Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/"},"author":{"name":"Maciej Milczanowski","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/a6fbdfff3d817f513bb23060092ae35b"},"headline":"Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie – przyczyna czy skutek dramatu irackiego?","datePublished":"2015-02-17T03:16:36+00:00","dateModified":"2018-04-10T09:57:32+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/"},"wordCount":3226,"publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"keywords":["bezpiecze\u0144stwo","geopolityka","Irak","Sunnici","Szyici","terroryzm","USA"],"articleSection":["Geopolityka","Konflikty","Terroryzm"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/","name":"Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie - przyczyna czy skutek dramatu irackiego?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website"},"datePublished":"2015-02-17T03:16:36+00:00","dateModified":"2018-04-10T09:57:32+00:00","description":"W sytuacji, jaka istnieje w Iraku w 2015 roku, dla wielu analityk\u00f3w, a z pewno\u015bci\u0105 tak\u017ce niemal wszystkich dziennikarzy, wszystko wydaje si\u0119 jasne.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/szyici-i-sunnici-w-iraku-po-2003-roku\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/mil.link\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tzw. Pa\u0144stwo Islamskie – przyczyna czy skutek dramatu irackiego?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#website","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","name":"MIL.link - edycja polska","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mil.link\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#organization","name":"mil.link","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mildotlink\/","https:\/\/twitter.com\/mildotlink"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","contentUrl":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/millink.png","width":317,"height":93,"caption":"mil.link"},"image":{"@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mil.link\/pl\/#\/schema\/person\/a6fbdfff3d817f513bb23060092ae35b","name":"Maciej Milczanowski","description":"dr in\u017c., Kierownik Katedry Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego, pracownik Instytutu Studi\u00f3w nad Terroryzmem oraz Instytutu Bada\u0144 nad Cywilizacjami Wy\u017cszej Szko\u0142y Informatyki i Zarz\u0105dzania w Rzeszowie","url":"https:\/\/mil.link\/pl\/author\/maciejmilczanowski\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/759"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=759"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/759\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3759,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/759\/revisions\/3759"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mil.link\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}