Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Terroryzm · ofiary

Ofiary terroryzmu – prawa i wsparcie w Unii Europejskiej

Jakie prawa daje ofiarom terroryzmu dyrektywa 2017/541, jak działa wsparcie dla ofiar z innego państwa i czym zajmuje się unijne centrum eksperckie.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja10 · 10 pierwotneŹródła

Co gwarantuje prawo UE

Dyrektywa 2017/541 zobowiązuje państwa, by usługi wsparcia odpowiadające szczególnym potrzebom ofiar terroryzmu działały od razu po zamachu i tak długo, jak to potrzebne. Obejmują one m.in. wsparcie medyczne i psychologiczne, informacje o sprawach prawnych, praktycznych i finansowych oraz pomoc w ubieganiu się o odszkodowanie.14

Przepisy te uzupełniają dyrektywę o prawach ofiar przestępstw z 2012 roku i dyrektywę o kompensacie; razem tworzą ogólne ramy praw ofiar terroryzmu.2

Ofiary z innego państwa

Art. 26 dyrektywy gwarantuje ofiarom mieszkającym w innym państwie członkowskim niż to, w którym doszło do zamachu, dostęp do informacji oraz do podstawowego wsparcia w państwie zamieszkania. Rada UE w konkluzjach z 2018 roku podkreśliła potrzebę skoordynowanej pomocy niezależnie od miejsca zamieszkania ofiary.56

Centrum eksperckie UE

Komisja Europejska uruchomiła w styczniu 2020 roku Unijne Centrum Eksperckie ds. Ofiar Terroryzmu, prowadzone z konsorcjum organizacji pomocy ofiarom pod kierunkiem Victim Support Europe. Centrum nie pomaga bezpośrednio poszczególnym ofiarom, lecz wspiera instytucje i organizacje krajowe.3

Centrum wydało podręcznik unijny (2021) oraz 26 podręczników krajowych (2022), w tym dla Polski, opisujących prawa ofiar i krajowe systemy reagowania kryzysowego.27

Ofiary w Polsce: kompensata państwowa

Ofiara przestępstwa popełnionego w Polsce, także terrorystycznego, może ubiegać się o państwową kompensatę na podstawie ustawy z 7 lipca 2005 roku. Przysługuje ona przy poważnym uszczerbku na zdrowiu lub rozstroju zdrowia trwającym ponad 7 dni, a w razie śmierci – najbliższym.89

Kompensata wynosi do 25 tys. zł, a gdy ofiara zmarła – do 60 tys. zł. Wniosek rozpatruje sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania; trzeba go złożyć w ciągu 5 lat od czynu i nie trzeba czekać na zakończenie sprawy karnej.9

Fundusz Sprawiedliwości pełni w systemie pomocy pokrzywdzonym funkcję uzupełniającą; w styczniu 2026 roku rząd poinformował Sejm, że Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad istotną zmianą systemu pomocy pokrzywdzonym.10

Powiązane