Polscy żołnierze służą za granicą od 1953 roku. Według MON przez ponad 89 operacji przeszło ponad 120 tys. żołnierzy i pracowników wojska.1
Każdy wyjazd ma podstawę prawną: o użyciu Sił Zbrojnych poza granicami postanawia Prezydent na wniosek Rady Ministrów, zgodnie z ustawą z 17 grudnia 1998 roku. Postanowienie określa liczebność kontyngentu, jego zadania i czas pobytu, a przedłużenia ukazują się w Monitorze Polskim. W 2026 roku kontyngenty działały m.in. na Łotwie, w Estonii i na Litwie, w Rumunii i Bułgarii, w Turcji, na Bałkanach, w Iraku, na Morzu Śródziemnym i w Republice Środkowoafrykańskiej – zob. kontyngenty w 2026 roku.23456789
Udział w misji daje prawo do statusu weterana – po co najmniej 60 dniach nieprzerwanej służby lub 90 dniach łącznie.10
W tym dziale
Przegląd 3
Zestawienia i obecne kontyngenty – od tego warto zacząć.
Misje zagraniczne i polskie kontyngentyKto decyduje o wysłaniu wojska za granicę, gdzie służą dziś polscy żołnierze i pod czyją flagą.Polskie kontyngenty wojskowe w 2026 rokuGdzie i na jakiej podstawie służą polscy żołnierze za granicą: postanowienia Prezydenta obowiązujące w 2026 roku.Wszystkie misje z udziałem Polaków – zestawienieBieżące i historyczne misje polskich żołnierzy z kartami w mil.link; lista będzie rosła.
NATO 12
Operacje i misje prowadzone przez Sojusz. Afganistan zaczął się od koalicji Enduring Freedom, a skończył na natowskiej Resolute Support.
PKW OTWA – Łotwa (wysunięta obecność NATO)Pododdział czołgów PT-91 w kanadyjskiej grupie bojowej w Ādaži.PKW Rumunia – dostosowana wysunięta obecność NATODo 300 żołnierzy z Rosomakami: skład kontyngentu i przedłużenie misji do końca 2026 roku.PKW Turcja – Tailored Assurance MeasuresSamolot patrolowy M28 Bryza z bazy İncirlik nad wschodnią częścią Morza Śródziemnego i Morzem Czarnym.PKW Kormoran 2026 – ORP Mewa w zespole przeciwminowym NATOPierwszy niszczyciel min typu Kormoran II w stałym zespole NATO: Bałtyk, Morze Północne i Atlantyk.Baltic Air Policing – ochrona przestrzeni powietrznej państw bałtyckichMisja NATO od 2004 roku; Polska była drugim państwem wiodącym w jej historii i wielokrotnie dowodziła rotacjami.PKW Orlik – polskie zmiany w Baltic Air PolicingOd MiG-29 w 2006 roku po F-16 w 2019: polskie kontyngenty strzegące nieba nad państwami bałtyckimi.KFOR – misja NATO w KosowieNajdłuższa trwająca misja NATO, z udziałem polskiego kontyngentu.POLUKRBAT – polsko-ukraiński batalion pokojowy (1998–2010)Wspólny batalion Polski i Ukrainy, m.in. w misji KFOR.Polska w Afganistanie 2002–2021Prawie dwadzieścia lat, ponad 33 tys. żołnierzy i pracowników, 43 poległych: od Enduring Freedom do Resolute Support.IFOR i SFOR – Bośnia i Hercegowina (1996–2004)Natowskie siły wprowadzania i stabilizacji pokoju po porozumieniu z Dayton, z mandatem ONZ.AFOR – Albania (1999)Podhalańczycy w natowskiej misji humanitarnej dla uchodźców z Kosowa.Active Endeavour – Morze ŚródziemneNatowska operacja morska z krótkotrwałym udziałem polskich okrętów.
Unia Europejska 8
Misje i operacje wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony UE.
Misje i operacje UE – pełna lista22 trwające misje i operacje wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony: 13 cywilnych, 8 wojskowych i jedna mieszana.EUFOR Althea – operacja UE w Bośni i HercegowinieOd 2004 roku w Bośni i Hercegowinie: mandat, państwa uczestniczące i polski kontyngent.PKW IRINI – Morze ŚródziemneSamolot M28B1R Bryza w unijnej operacji egzekwowania embarga ONZ na broń dla Libii.PKW EUTM RCA – Republika ŚrodkowoafrykańskaDwóch polskich żołnierzy w Bangi: na czym polega misja i do kiedy przedłużono ich służbę.EUMAM Ukraine – unijna misja szkoleniowaPierwsza misja szkoleniowa UE na terytorium Unii; jej dowództwo szkolenia połączonego działa w Polsce.EUTM Mali (od 2013)Unijna misja szkoleniowa w Mali (2013–2024) z udziałem ok. 20 polskich żołnierzy, bez udziału w walkach.EUFOR RD Congo – Kinszasa (2006)Polscy żandarmi chronili dowództwo sił UE i lotnisko N'Dolo podczas wyborów w Demokratycznej Republice Konga.Concordia – Macedonia (2003)Pierwsza misja Unii Europejskiej z udziałem Polski.
ONZ 11
Misje pokojowe Organizacji Narodów Zjednoczonych – od UNEF II w 1973 roku po UNIFIL.
Misje pokojowe ONZ – pełna lista11 operacji pokojowych ONZ, ok. 68 tys. personelu ze 121 państw – od UNTSO z 1948 roku po MINUSCA.UNIFIL – misja ONZ w LibanieSiły Tymczasowe ONZ w Libanie: od 1978 roku, z polskim kontyngentem.UNDOF – Wzgórza Golan (1974–2009)Polski kontyngent w Siłach Obserwacyjnych ONZ ds. Rozdzielenia przez 35 lat.UNEF II – pierwsza polska jednostka w misji ONZ (od 1973)Specjalna jednostka Wojska Polskiego w Egipcie: początek polskich misji pokojowych ONZ z udziałem jednostek wojskowych.UNPROFOR – była Jugosławia (od 1992)Siły Ochronne ONZ w byłej Jugosławii: polskie kontyngenty w pierwszej misji bałkańskiej.UNCRO – Chorwacja (1995–1996)Polski batalion ok. 1100 żołnierzy w Operacji ONZ Przywracania Zaufania w Chorwacji.UNTAES – Wschodnia Slawonia (1996–1998)Obserwatorzy i operatorzy GROM w Tymczasowej Administracji ONZ dla Wschodniej Slawonii.UNIKOM – Irak i Kuwejt (do 2003)Misja obserwacyjna ONZ na granicy iracko-kuwejckiej z udziałem 73 polskich żołnierzy.UNTAC – Kambodża (od 1992)Polska jednostka logistyczno-inżynieryjna zaopatrująca ok. 10 tys. żołnierzy ONZ.UNTAG – Namibia (1989–1990)Polska jednostka logistyczna w misji ONZ przygotowującej niepodległość Namibii.Czad i Republika Środkowoafrykańska (2008)Polski udział w misjach w Czadzie i Republice Środkowoafrykańskiej w 2008 roku.
Koalicje 5
Operacje koalicji państw, często z mandatem Rady Bezpieczeństwa ONZ. Kontyngent w Iraku działa dziś w koalicji i w Misji NATO.
PKW Irak – Inherent Resolve i Misja NATO w IrakuPolscy instruktorzy i doradcy w koalicji przeciw Państwu Islamskiemu; Polska była państwem wiodącym w szkoleniu irackich żołnierzy.PKW Kuwejt (2016–2018)Polskie F-16 w koalicji przeciw Państwu Islamskiemu.Polska w Iraku 2003–2008Pięć lat i dziesięć zmian polskiego kontyngentu w sektorze centralno-południowym.Operacja Pustynna Burza (1990–1991)Polski udział w koalicji z mandatem Rady Bezpieczeństwa ONZ w Zatoce Perskiej.GROM na Haiti (1994)Pierwsza zagraniczna misja jednostki GROM: zadania policyjne w operacji na Haiti.
OBWE, komisje nadzorcze i obserwatorzy 4
Od tych misji, prowadzonych od 1953 roku, zaczął się polski udział w operacjach międzynarodowych.
OBWEOrganizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie: 57 państw, trzy wymiary bezpieczeństwa i misje terenowe.Komisje nadzorcze w Korei i Indochinach (od 1953)Pierwsze polskie misje międzynarodowe: nadzór rozejmu w Korei oraz komisje w Wietnamie, Laosie i Kambodży.Komisja Nadzorcza Państw Neutralnych w KoreiNajdłuższa polska misja: od rozejmu z 27 lipca 1953 roku Polska działa w KNPN – dziś po południowej stronie strefy zdemilitaryzowanej.Międzynarodowa Grupa Obserwatorów w Nigerii (1968–1970)Misja z lat 1968–1970: kto pojechał i co robili polscy oficerowie.