Żołnierz zawodowy może zostać wyznaczony na stanowisko za granicą – np. w ataszacie czy dowództwie NATO – albo skierowany do służby za granicą, np. na misję. Wyznaczony może zabrać rodzinę i dostaje mieszkanie, skierowany – bezpłatne zakwaterowanie, wyżywienie i ubezpieczenie. Ustawa przewiduje też oddelegowanie do pracy w instytucjach cywilnych.12
Kto decyduje
Na stanowiska za granicą zaszeregowane do stopni od pułkownika (komandora) w górę wyznacza Minister Obrony Narodowej, na pozostałe – kierownik komórki do spraw kadr. Skierowania do służby za granicą dokonuje Szef Sztabu Generalnego WP (art. 203 ust. 2–3).1
Wyznaczenie: rodzina i mieszkanie
Wyznaczony żołnierz ma prawo do pobytu z małżonkiem i dziećmi na utrzymaniu, nieodpłatnego lokalu lub równoważnika pieniężnego, ryczałtu na media, zwrotu kosztów nauki dzieci i udokumentowanych kosztów leczenia. Rodzina, która z nim nie wyjechała, może raz na dwa lata przyjechać do miejsca służby na koszt państwa (art. 203 ust. 5–6).1
Skierowanie: misje i kontyngenty
Skierowany żołnierz dostaje bezpłatne zakwaterowanie, wyżywienie, opiekę medyczną, przewóz na początku i końcu służby oraz w razie śmierci bliskiej osoby, a także ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków. Szczegóły – w tym wymagane orzeczenie lekarskie i poświadczenie bezpieczeństwa – określa rozporządzenie Rady Ministrów (art. 203 ust. 7–8).1
Przed wyjazdem i po powrocie żołnierz przechodzi badania – zob. opieka zdrowotna; po służbie za granicą przysługuje urlop aklimatyzacyjny do 22 dni (art. 281 ust. 12). Udział Polski w operacjach opisuje karta misje.42
Nauka za granicą i oddelegowanie
Żołnierz skierowany na studia lub szkolenie za granicą zachowuje uposażenie i dostaje stypendium – 150% kwoty bazowej dodatku zagranicznego dla danego państwa – oraz zwrot kosztów zakwaterowania i przejazdów; przy pobycie dłuższym niż 6 miesięcy także na rodzinę (art. 455).3
Oddelegowanie do pracy poza wojskiem regulują art. 209–221.2
Stan prawny
Opis według ustawy o obronie Ojczyzny z 11 marca 2022 roku – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 825 ze zmianami, w wersji obowiązującej od 4 lipca 2026 roku.567