Po wojnie w Bośni NATO przez dziewięć lat pilnowało pokoju, który zawarto w Dayton. Najpierw były to ogromne siły IFOR, potem coraz mniejsze SFOR, aż w 2004 roku zadanie przejęła Unia Europejska.2
Misja
Od 1996 roku Polska uczestniczyła w natowskich siłach IFOR, przekształconych później w SFOR, w Bośni i Hercegowinie – operacji wymuszania pokoju z mandatem ONZ.1
Po zakończeniu SFOR odpowiedzialność przejęła Unia Europejska – zob. EUFOR Althea; w 2010 roku w misji UE w Bośni służyło ok. 200 polskich żołnierzy.1
IFOR
O udziale zdecydowano na początku grudnia 1995 roku. Kontyngent – ok. 670 żołnierzy na bazie 16 batalionu z Krakowa (P. Hudyma nazywa go 16 Batalionem Powietrzno-Desantowym, MON – 16 Batalionem Desantowo-Szturmowym 6 Brygady) – służył w Brygadzie Nordycko-Polskiej (NORDPOL) z Danią, Finlandią, Norwegią i Szwecją w północnej Bośni: punkty kontrolne, patrole strefy rozdzielenia, informacje o minach, kontrola wycofywania uzbrojenia, pomoc ludności.34
SFOR
SFOR powołała rezolucja RB ONZ 1088 z 12 grudnia 1996 roku. Polski batalion (443 żołnierzy) odpowiadał za ok. 1420 km² w rejonie Tesliča; od 2000 roku kontyngent liczył ok. 300 żołnierzy, a od 1 stycznia 2003 roku działał jako wielonarodowa grupa bojowa w Brygadzie „Północ”.3
Od IFOR do SFOR
Porozumienie pokojowe, wynegocjowane w Dayton, podpisano w Paryżu 14 grudnia 1995 roku. W grudniu 1995 roku na rok rozmieszczono siły IFOR – ok. 60 tys. żołnierzy. Ich zadania wykonano w zasadzie do wyborów we wrześniu 1996 roku.2
W grudniu 1996 roku, na podstawie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1088, IFOR zastąpiły siły stabilizacyjne SFOR – początkowo ok. 31 tys. żołnierzy, w 2001 roku 19 tys., pod koniec 2002 roku 12 tys., a w 2004 roku 7 tys.2
SFOR zakończyły działalność 2 grudnia 2004 roku, po decyzji szczytu NATO w Stambule. Ich miejsce zajęła unijna operacja EUFOR Althea, a w Sarajewie pozostało dowództwo NATO wspierające reformy obronne Bośni i Hercegowiny.2