Krzyż Wojskowy nagradza męstwo w sytuacjach, które nie są wojną: w walce z terroryzmem w kraju i podczas użycia wojska za granicą w czasie pokoju. Wprowadziła go ustawa z 14 czerwca 2007 roku jako art. 14a ustawy o orderach i odznaczeniach – rok po Orderze Krzyża Wojskowego, który obok Orderu Orła Białego, Virtuti Militari i Polonia Restituta należy do orderów kierowanych przez kapituły.213
Dlaczego nowe odznaczenia
Ordery i odznaczenia wojenne – Virtuti Militari, Krzyż Walecznych, Krzyż Zasługi z Mieczami – były zarezerwowane dla czasu wojny. W uzasadnieniu prezydenckiego projektu z 2006 roku napisano, że większość organizacji kombatanckich, a także Kapituła Virtuti Militari i Komisja Heraldyczna sprzeciwiały się nadawaniu Virtuti Militari za działania w czasie pokoju. Dlatego zaproponowano osobne odznaczenia dla żołnierzy misji.4
Order Krzyża Wojskowego
Ustawa z 18 października 2006 roku dodała art. 12a: Order Krzyża Wojskowego za wybitne czyny bojowe w walce z terroryzmem lub na misjach w czasie pokoju. Ma trzy klasy – Krzyż Wielki, Komandorski i Kawalerski – i własną kapitułę: kanclerza i pięciu członków powoływanych przez Prezydenta na pięć lat spośród odznaczonych. Należy do grupy orderów z Orderem Orła Białego, Virtuti Militari i Polonia Restituta.3
Krzyż Wojskowy
Ustawa z 14 czerwca 2007 roku dodała art. 14a: Krzyż Wojskowy za czyny męstwa i odwagi w tych samych okolicznościach. Mogą go otrzymać żołnierze, policjanci i funkcjonariusze innych służb, cywile, a także jednostki bojowe; tę samą osobę można odznaczyć nim do czterech razy.21
Ta sama nowelizacja wprowadziła Gwiazdy za nienaganną służbę w polskich kontyngentach (art. 19a) i zasadę, że odznaczenia wojskowe nadaje się nie później niż trzy lata po zakończeniu działań. Zob. odznaczenia wojskowe.2
Odznaczeni Krzyżem Wojskowym mają – jak kawalerowie Virtuti Militari – pierwszeństwo w przyjęciu do Domu Weterana.5