W ciągu kilkunastu listopadowych dni 1918 roku władza wojskowa w Warszawie przeszła w polskie ręce. 10 listopada z Magdeburga wrócił Józef Piłsudski, następnego dnia Rada Regencyjna przekazała mu naczelne dowództwo, a w tym samym miesiącu powstały Marynarka Wojenna i lotnictwo wojskowe.123
Przejęcie dowództwa
10 listopada 1918 roku Józef Piłsudski przyjechał z Berlina do Warszawy po zwolnieniu z Magdeburga i tego samego dnia rozmawiał z niemiecką Centralną Radą Żołnierską o ewakuacji wojsk. 11 listopada Rada Regencyjna przekazała mu władzę wojskową i naczelne dowództwo „wobec grożącego niebezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego”.1
14 listopada Rada Regencyjna rozwiązała się, przekazując obowiązki i odpowiedzialność rządowi narodowemu na ręce Piłsudskiego jako Naczelnego Dowódcy. 22 listopada dekret uczynił go Tymczasowym Naczelnikiem Państwa do zebrania Sejmu Ustawodawczego.1
Rozbrajanie Niemców
Oddziały POW i Polskiej Siły Zbrojnej rozbrajały Niemców – w Warszawie było ich ok. 30 tys., w Królestwie ok. 80 tys., a na froncie wschodnim ok. 600 tys. Zwykle obywało się bez walki, ale dochodziło do ostrych starć, m.in. przy ratuszu i Cytadeli. 19 listopada, na mocy porozumień z radą żołnierską, wojska niemieckie opuściły Królestwo.1
Nowe państwo, nowe wojsko
18 listopada Jędrzej Moraczewski utworzył pierwszy rząd niepodległej Polski. W tym samym miesiącu powstały Marynarka Wojenna (dekret z 28 listopada) i lotnictwo wojskowe, którego pierwszy lot bojowy odbył się 5 listopada. Zob. też 11 listopada 1918.123
Powiązane
Bitwa Warszawska (1920)Rozstrzygająca bitwa wojny polsko-bolszewickiej i źródło dzisiejszego Święta Wojska Polskiego.Marynarka WojennaOkręty, lotnictwo morskie i nadbrzeżne rakiety: dwie flotylle z Gdyni i Świnoujścia, nowe fregaty i okręty podwodne w planach.Siły PowietrzneMyśliwce, transportowce, śmigłowce i rakiety obrony powietrznej: rodzaj Sił Zbrojnych odpowiedzialny za niebo nad Polską – od 1918 roku do F-35.Pierwsza Kompania Kadrowa i Legiony (1914)6 sierpnia 1914 roku 144 strzelców wyruszyło z krakowskich Oleandrów – zalążek I Brygady Legionów Polskich.Powstanie Wielkopolskie (1918–1919)Zwycięskie powstanie, które zaczęło się 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu po wizycie Ignacego Jana Paderewskiego.Powstania śląskie i plebiscyt (1919–1921)Trzy powstania i plebiscyt, po których Polska otrzymała część Górnego Śląska z 46 procentami ludności obszaru plebiscytowego.Obrona Lwowa (1918)Walki o Lwów z Ukraińcami w listopadzie 1918 roku, w których walczyła młodzież – Orlęta Lwowskie.Polska Organizacja Wojskowa (1914–1918)Tajna organizacja Piłsudskiego, która przygotowywała kadry przyszłej armii i w listopadzie 1918 roku rozbrajała Niemców.Armia Polska we Francji – Błękitna Armia (1917–1919)Armia gen. Józefa Hallera: utworzona dekretem prezydenta Francji, uznana przez Ententę, w 1919 roku przerzucona do Polski z czołgami Renault FT.Ojcowie Niepodległości – kto i jak wywalczył Polskę (1914–1922)Piłsudski, Dmowski, Paderewski, Witos, Korfanty i Daszyński: wojsko, dyplomacja, rząd i powstania – drogi do niepodległości i granic Polski.