18 lipca 1944 roku 2 Korpus Polski gen. Andersa zdobył włoską Ankonę wraz z portem, ważnym dla zaopatrzenia aliantów. Bitwa kosztowała 388 zabitych i ponad 1600 rannych.1
Bitwa
Natarcie 2 Korpusu Polskiego ruszyło o świcie 17 lipca 1944 roku. Gen. Anders skierował 3 Dywizję Strzelców Karpackich wzdłuż wybrzeża, by związać Niemców, a główne uderzenie wyprowadziła w głąb lądu 5 Kresowa Dywizja Piechoty z 2 Brygadą Pancerną – z rejonu Osimo na Agugliano i dalej ku nadmorskiej szosie na zachód od miasta; lewe skrzydło osłaniał włoski Korpus Wyzwolenia, a natarcie wspierało ok. 300 dział i Desert Air Force. 18 lipca Polacy sforsowali rzekę Esino, a po południu Karpatczycy weszli do Ankony, biorąc ok. 2500 jeńców. Korpus stracił 388 zabitych, 1636 rannych i 126 zaginionych; 23 lipca do portu wszedł pierwszy brytyjski konwój zaopatrzeniowy.12
Znaczenie i pamięć
Pierwszym żołnierzem, który 18 lipca wszedł do Ankony, był według dzieje.pl Tomasz Skrzyński z Pułku Ułanów Karpackich. Port pozostał bazą aliantów do końca kampanii włoskiej. Wcześniej, w pierwszych dziewięciu dniach lipca, korpus walczył w rejonie Loreto – u stóp tamtejszego wzgórza z bazyliką leży dziś polski cmentarz wojenny.3