Układ Warszawski był odpowiedzią bloku wschodniego na NATO: sojuszem wojskowym pod przywództwem ZSRS, podpisanym w Warszawie 14 maja 1955 roku. Jego jedyną operacją była interwencja w Czechosłowacji w 1968 roku; rozwiązano go 1 lipca 1991 roku w Pradze.1
Sojusz
Członkami byli ZSRS, Polska, Albania, Bułgaria, Czechosłowacja, NRD, Rumunia i Węgry. Albania zawiesiła członkostwo w 1960 roku i wystąpiła w 1968, NRD odeszła 25 września 1990 roku.1
Jedyną operacją wojskową była interwencja w Czechosłowacji w 1968 roku, w której nie wzięła udziału Rumunia. W 1990 roku państwa członkowskie uzgodniły wycofanie wojsk sowieckich; Polska weszła do NATO w 1999 roku – zob. droga Polski do NATO.1
Dowodzenie i plany według IPN
Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej podpisano 14 maja 1955 roku na zakończenie konferencji państw bloku wschodniego; w 1975 roku przedłużono go o 10, a w 1985 roku – o 20 lat. Naczelnym dowódcą był zawsze marszałek sowiecki, a wspólne dowództwo według IPN było w praktyce komórką Sztabu Generalnego armii sowieckiej (Zarząd X).2
Według relacji płk. Ryszarda Kuklińskiego w latach 70. Ludowe Wojsko Polskie miało w pierwszym rzucie uderzać na RFN i Danię, posuwając się ok. 50 km dziennie. Interwencję w Czechosłowacji 21 sierpnia 1968 roku IPN szacuje na ok. 250 tys. żołnierzy ZSRS, Bułgarii, NRD, Węgier i PRL (inne opracowanie IPN – ok. 450 tys., zob. operacja „Dunaj”).23
Rozbieżność: IPN podaje, że Albania opuściła układ w 1961 roku; ENRS – że zawiesiła udział w 1960 roku i formalnie wystąpiła w 1968 roku.21