Akcja „Kutschera” (1944)

1 lutego 1944 roku w Alejach Ujazdowskich dwunastu żołnierzy oddziału „Pegaz” zastrzeliło Franza Kutscherę, dowódcę SS i policji dystryktu warszawskiego, odpowiedzialnego za falę łapanek i egzekucji. Zginęło czterech uczestników akcji.¹²

Akcja

Akcję zlecił szef Kedywu KG AK płk (później gen.) August Emil Fieldorf „Nil”. Franz Kutschera, dowódca SS i policji dystryktu warszawskiego od 25 września 1943 roku, nasilił w Warszawie represje i łapanki. Sygnał do ataku dała Maria Stypułkowska-Chojecka „Kama”.¹²

Zginęło czterech uczestników: „Juno” i „Sokół” skoczyli z mostu Kierbedzia do Wisły, „Lot” i „Cichy” zmarli z ran. Niemcy nałożyli na Warszawę 100 mln zł kontrybucji i 2 lutego rozstrzelali 100 zakładników; wkrótce potem odbyła się ostatnia egzekucja uliczna w mieście.¹

Przygotowanie i straty

Samochód Kutschery przypadkiem rozpoznał wywiadowca AK Aleksander Kunicki „Rayski” i wyśledził jego mieszkanie w Alei Róż 2, ok. 140 m od siedziby SS. Pierwsza próba 28 stycznia 1944 roku się nie powiodła. Akcję wykonała grupa „Agat” (później „Pegaz”, następnie batalion „Parasol”); Niemcy stracili 5 zabitych i 9 rannych. 2 lutego przy Alejach Ujazdowskich 21 rozstrzelano 100 zakładników.²

Powiązane

Akcja pod Arsenałem (1943)Przebieg akcji Szarych Szeregów, jej cena i rozbieżności w relacjach.Armia KrajowaNajwiększa armia podziemna w okupowanej Europie: ponad 350 tys. żołnierzy w 1944 roku.Batalion „Parasol” (1943–1944)Oddział Kedywu z harcerzy Szarych Szeregów: od „Agatu” przez „Pegaza” do „Parasola” – akcje likwidacyjne i walki w Powstaniu Warszawskim.