Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Historia

Batalion „Parasol” (1943–1944)

Oddział Kedywu z harcerzy Szarych Szeregów: od „Agatu” przez „Pegaza” do „Parasola” – akcje likwidacyjne i walki w Powstaniu Warszawskim.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja3 · 1 pierwotneŹródła

„Parasol” był oddziałem Kedywu złożonym z harcerzy Szarych Szeregów. Wykonywał akcje likwidacyjne na niemieckich funkcjonariuszach, a w Powstaniu Warszawskim walczył jako batalion.1

Oddział

Oddział powstał w sierpniu 1943 roku jako „Agat” na bazie harcerzy Chorągwi Warszawskiej Szarych Szeregów, potem nosił nazwę „Pegaz” (Przeciw-Gestapo), a od maja 1944 roku – „Parasol”. Dowodził nim cichociemny Adam Borys, zrzucony w nocy z 1 na 2 października 1942 roku.1

Wykonywał wyroki Polskiego Państwa Podziemnego: 7 września 1943 roku zastrzelono zastępcę komendanta Pawiaka Franza Bürkla, 24 września – zastępcę komendanta obozu na Gęsiówce Augusta Kretschmanna; 1 lutego 1944 roku przeprowadził zamach na Kutscherę, a 11 lipca – nieudaną akcję „Koppe” w Krakowie. W Powstaniu walczył na Woli; Borys został ciężko ranny 6 sierpnia.123

Powiązane

Kedyw – Kierownictwo Dywersji AKPion dywersji Armii Krajowej utworzony w styczniu 1943 roku; jego oddziały wykonały akcje „Góral” i „Kutschera”.Szare Szeregi (1939–1945)Konspiracyjne harcerstwo: od Zawiszaków po Grupy Szturmowe, które weszły do Kedywu i utworzyły batalion „Zośka”.Akcja „Kutschera” (1944)1 lutego 1944 roku żołnierze „Pegaza” zastrzelili w Alejach Ujazdowskich dowódcę SS i policji dystryktu warszawskiego.Akcja „Koppe” (1944)Nieudany zamach batalionu „Parasol” na wyższego dowódcę SS i policji w Generalnym Gubernatorstwie, Kraków, 11 lipca 1944 roku.