Szare Szeregi to harcerstwo w konspiracji: od 27 września 1939 roku najmłodsi uczyli się łączności, starsi prowadzili mały sabotaż, a najstarsi walczyli w Grupach Szturmowych. W połowie 1944 roku organizacja liczyła ponad 15 tys. członków, w tym ok. 7 tys. harcerek.1
Organizacja
Szare Szeregi to kryptonim ZHP działającego w konspiracji od 27 września 1939 roku – najliczniejszej młodzieżowej organizacji podziemnej. Główną Kwaterą Harcerzy „Pasieka” kierowali kolejno Florian Marciniak „Nowak”, Stanisław Broniewski „Orsza” i Leon Marszałek „Jan”.1
Zawiszacy (12–14 lat) szkolili się w łączności i ratownictwie, Bojowe Szkoły (15–17 lat) prowadziły mały sabotaż w organizacji „Wawer”, a Grupy Szturmowe (od 18 lat) – dywersję; po porozumieniu z Kedywem stały się jego oddziałami. Z warszawskich GS utworzono latem 1943 roku batalion „Zośka”.1
Struktura i liczebność – inne ujęcie
Podział na grupy wiekowe wprowadzono 3 listopada 1942 roku; PAP podaje dla Bojowych Szkół przedział 14–17 lat, a Grupy Szturmowe obejmowały starszych. Rozkaz AK z 16 marca 1942 roku przesądził, że członków GS traktuje się jako żołnierzy bez względu na wiek. Do największych akcji należały odbicie więźniów pod Arsenałem, zamach na Kutscherę i akcja „Taśma” przeciw posterunkom Zollgrenzschutzu.2
Liczebność różni się w źródłach: ponad 15 tys. (w tym ok. 7 tys. harcerek) w połowie 1944 roku wobec ok. 10 tys. pod koniec okupacji według historyka Marka Wierzbickiego. Organizację rozwiązał 17 stycznia 1945 roku Leon Marszałek.12