Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Historia

Akcja „Wieniec” (1942)

Przebieg akcji Związku Odwetu na warszawskim węźle kolejowym i niemiecki odwet.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja2 · 0 pierwotneŹródła

W nocy z 7 na 8 października 1942 roku żołnierze Związku Odwetu przerwali tory na sześciu liniach warszawskiego węzła kolejowego. W odwecie Niemcy rozstrzelali 39 więźniów Pawiaka i powiesili 50 osób.1

Akcja

W nocy z 7 na 8 października 1942 roku patrole minerskie (wśród dowódców dzieje.pl wymienia kpt. Jerzego Lewińskiego „Chuchro”), w tym żeńskie por. Wandy Gertz „Leny”, zniszczyły tory na sześciu liniach węzła warszawskiego – m.in. między Dworcem Zachodnim a Włochami i na linii do Radomia między Pyrami a Piasecznem.1

Wykoleiły się dwa parowozy i trzy wagony, a ruch pociągów niemieckich stanął na kilka do kilkudziesięciu godzin. Akcję uważa się za jedną z pierwszych dużych akcji bojowych z udziałem żeńskich patroli saperskich. Kalendarium ZWZ–AK notuje ją pod 7 października 1942 roku (dwa parowozy, dwa wagony towarowe i jeden osobowy).12

Odwet

15 października Niemcy rozstrzelali na Wydmach Łuże pod Łomiankami 39 więźniów Pawiaka, a 16 października powiesili 50 osób – przypadkowo schwytanych cywilów, członków AK i komunistów z PPR. PPR i Gwardia Ludowa przypisały sobie akcję w meldunkach do Moskwy, co AK uznała za wygodne zmylenie Niemców.1

Niemiecki terror wywołał z kolei „Odwet kolejowy” – akcję AK przygotowaną przez mjr. Franciszka Niepokólczyckiego i prowadzoną przez mjr. Jana Kiwerskiego. Zob. też Kedyw.1

Powiązane