Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Historia

11 listopada 1918 – Piłsudski obejmuje dowództwo wojska

Dzień, w którym Rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu władzę wojskową i naczelne dowództwo – dlatego Święto Niepodległości ma wymiar także wojskowy.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja3 · 0 pierwotneŹródła

11 listopada 1918 roku Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę wojskową i naczelne dowództwo. Dlatego Narodowe Święto Niepodległości jest też świętem wojska – symbolicznym początkiem Wojska Polskiego odrodzonej Rzeczypospolitej.12

Przebieg

Zwolniony z twierdzy w Magdeburgu Józef Piłsudski przyjechał do Warszawy 10 listopada 1918 roku i tego samego dnia rozmawiał z niemiecką Radą Żołnierską o ewakuacji wojsk niemieckich – opuściły one dawne Królestwo do 19 listopada. Równolegle oddziały polskie, w tym POW, rozbrajały Niemców w Warszawie.1

11 listopada Rada Regencyjna, wobec „grożącego niebezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego”, przekazała mu władzę wojskową i naczelne dowództwo; 14 listopada rozwiązała się, oddając odpowiedzialność rządowi narodowemu. 18 listopada powstał rząd Jędrzeja Moraczewskiego, a 22 listopada dekret uczynił Piłsudskiego Tymczasowym Naczelnikiem Państwa do zebrania Sejmu Ustawodawczego.1

Święto

Dzień wolny dla administracji i szkół wprowadził okólnik Piłsudskiego z 8 listopada 1926 roku; ustawa z 23 kwietnia 1937 roku ustanowiła 11 listopada Świętem Niepodległości „jako rocznicę odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego”. Władze komunistyczne zniosły je w 1945 roku na rzecz 22 lipca, a ustawa z 15 lutego 1989 roku przywróciła Narodowe Święto Niepodległości.3

Powiązane

Bitwa Warszawska (1920)Rozstrzygająca bitwa wojny polsko-bolszewickiej i źródło dzisiejszego Święta Wojska Polskiego.Powstanie Wielkopolskie (1918–1919)Zwycięskie powstanie, które zaczęło się 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu po wizycie Ignacego Jana Paderewskiego.1 Dywizja Piechoty LegionówKoncepcja z 2023 roku, cztery brygady i formowanie rozpisane do 2039 roku.Święta wojskowePełny kalendarz: święta państwowe związane z wojskiem, 42 święta rodzajów wojsk i służb oraz święta jednostek opisanych w serwisie.Muzeum Wojska PolskiegoMuzeum powołane rozkazem Józefa Piłsudskiego 22 kwietnia 1920 roku; od 13 sierpnia 2023 roku w nowym pawilonie na Cytadeli Warszawskiej.Polska Organizacja Wojskowa (1914–1918)Tajna organizacja Piłsudskiego, która przygotowywała kadry przyszłej armii i w listopadzie 1918 roku rozbrajała Niemców.Armia Polska we Francji – Błękitna Armia (1917–1919)Armia gen. Józefa Hallera: utworzona dekretem prezydenta Francji, uznana przez Ententę, w 1919 roku przerzucona do Polski z czołgami Renault FT.Ojcowie Niepodległości – kto i jak wywalczył Polskę (1914–1922)Piłsudski, Dmowski, Paderewski, Witos, Korfanty i Daszyński: wojsko, dyplomacja, rząd i powstania – drogi do niepodległości i granic Polski.Józef Piłsudski (1867–1935) – Naczelnik Państwa i Pierwszy MarszałekTwórca Legionów i POW, Naczelnik Państwa i dowódca w wojnie 1920 roku; po 1926 roku minister spraw wojskowych i Generalny Inspektor Sił Zbrojnych.