Bezpieczeństwo

Czy Polska potrzebuje komunikacji strategicznej?

27 listopada 2017

Czy Polska potrzebuje komunikacji strategicznej?

Niewątpliwie od jakiegoś czasu środowisko informacyjne Europy bombardowane jest niezliczoną ilością treści, szczególnie takich które mają charakter dezinformacyjny czy propagandowy. Identyfikacja i dalsza analiza tego zjawiska wskazuje na konkretnych agresorów – państwa czy organizacje quasi państwowe. Istotne zatem jest udzielenie szczerej odpowiedzi na pytanie: czy i jak należy reagować na takie ataki? Jakie narzędzia są w rękach decydentów i gdzie w całym europejskim systemie przeciwdziałania propagandzie znajduje się Polska? Wreszcie, czy Polska potrzebuje systemu komunikacji strategicznej?

Jeżeli przyjmiemy założenie, że dzisiejsze środowisko informacyjne opiera się w głównej mierze na nowoczesnych technikach przekazu, charakteryzujących się wysoką dynamiką i przede wszystkim interakcją wielokierunkową, możemy wskazać na olbrzymią rolę między innymi social media w procesach kreowania opinii i procesach decyzyjnych, w tym tych na wysokich szczeblach struktur państwowych. Abstrahując od tego jaką rolę w podsystemach kierowania systemów bezpieczeństwa państw Unii Europejskiej czy NATO pełnią social media niewątpliwie bardzo niepokojące są doniesienia, że ok. 70% wszystkich rosyjskich wiadomości na temat NATO na jednym z bardziej popularnych portali społecznościowym – twitter-  generują rosyjskojęzyczne boty [1]. Jeśli dodamy do tego fakt, że dziennikarze rosyjscy na świecie przyznają się oficjalnie do bycia sterowany przez Kreml, to wyłania nam się obraz środowiska informacyjnego permanentnie sterowanego przez określone podmioty.

Unia Europejska

Ponad rok temu ukazał się raport Unii Europejskiej przygotowany przez Annę Fotygę [2] dotyczący dezinformacji, propagandy a przede wszystkim koncepcji rozwoju systemu komunikacji strategicznej. Raport wskazuje na dezinformację i propagandę jako immanentną część wojny hybrydowej. Określa także problem komunikacji strategicznej w kontekście wojny informacyjnej jako problem szerszy niż samej Unii. Raport wskazuje na pilną potrzebę implementacji zapisów wykreowanego kilka miesięcy wcześniej dokumentu  – „Action Plan on Strategic Communication”. Co jest jednak najważniejsze w tym dokumentnie to uwypuklenie roli powołanej do walki z dezinformacją komórki wewnątrz Unii Europejskiej: East Strategic Communication Task Force. Ta powstała w połowie 2015 roku kilkunastoosobowa grupa zadaniowa ma za cel tłumaczenie polityki UE w ramach Partnerstwa Wschodniego. Raport Fotygi oprócz oczywistych wniosków dotyczących konieczności podnoszenia poziomu edukacji zarówno dziennikarzy jak i odbiorców treści wskazuje także na pilną potrzebę wzmocnienia East StratCom Task Force zarówno pod względem finansowym jak też zasobowym, osobowym.

Ciekawym jest fakt, że podejście takie, wyartykułowane ponad rok temu doczekało się swojej kontynuacji właśnie teraz, kiedy świadomość sytuacyjna dotycząca zagrożeń ze strony podmiotów agresywnych w obszarze walki informacyjnej wykładniczo wzrasta. Ciekawe także, że na niedawno zakończonym spotkaniu grupy Partnerstwa Wschodniego podjęto decyzję o dofinansowaniu walki z rosyjską propagandą w kwocie 1 miliona Euro do … 2020 roku [3]. Jest to sytuacja o tyle kuriozalna, że np. Izrael wydaje średnio ok. 10 milionów dolarów na ten sam cel (kreowanie pozytywnego wizerunku, walkę z fake news i dezinformacją) ale …rocznie [4].

Świat

Kwestię problemu komunikacji strategicznej rozumieją i odpowiednio implementują także Filipiny. Całkiem niedawno (listopad 2017) Ernesto Abella, były rzecznik prasowy prezydenta został mianowany podsekretarzem stanu ds. komunikacji strategicznej w Ministerstwie Spraw Zagranicznych [5]. Główne zadanie tej komórki to przedstawianie celów polityki zagranicznej Filipin co już ma odzwierciedlenie w poprawie stosunków międzynarodowych z CHRL.

Przy tej okazji warto wspomnieć także rozwiązania amerykańskie gdzie jeden z ważniejszych doradców POTUS to Zastępca Asystenta Prezydenta ds. Komunikacji Strategicznej. Stanowisko to aktualnie piastuje Michael Anton pracujący wcześniej jako asystent ds. komunikacji w administracji G.W.  Busha [6]. Co warte uwagi, stanowisko to jest przypisane do National Security Council. To jednak nie wszystko. W 2016 roku prezydent Trump utworzył dodatkowo stanowisko Dyrektora ds. Komunikacji Strategicznej w Białym Domu. Od 2017 roku do objęcia tego zadania planowana jest Pani Mercedes Schlapp, reporterka Fox News i była dyrektor Speciality Media for President G.W. Bush. Swoje stanowisko odziedziczyła po Hope Hicks, najbliższej współpracowniczki Donalda Trumpa, aktualnie Dyrektor ds. Komunikacji w Białym Domu [7].

Polska

W Polsce sytuacja związana z komunikacją strategiczną jest zgoła inna. Kwestię informowania na poziomie kierowania państwem reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 roku w sprawie organizacji i zadań rzeczników w urzędach administracji rządowej [8]. Niestety rozporządzenie mimo, że definiuje zadania, nie określa zadań o charakterze strategicznym.

Organem wykonawczym dla Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w zakresie obsługi informacyjnej jest także Centrum Informacyjne Rządu, które odpowiada między innymi  za realizację kampanii informacyjnych dotyczących prac Prezesa Rady Ministrów. Oczywiście w Kierownictwie KPRM są osoby, które zajmują się mediami jak np. sekretarz stanu Paweł Szefernaker, niemniej nie są to stanowiska dedykowane jakiejkolwiek koordynacji strategicznej przekazu. Podobna sytuacja ma miejsce w Kierownictwie Kancelarii Prezydenta [9]. Poza rzecznikiem prasowym, sekretarzem stanu Krzysztofem Łapińskim nie funkcjonuje żadna komórka ani w KPRP ani w BBN odpowiedzialna za operacje informacyjne. Oczywiście funkcjonuje jeszcze jeden obszar związany z komunikacją strategiczną. Jest to dyplomacja publiczna usytuowana w Ministerstwie Spraw Zagranicznych skupiająca w sobie instytuty polskie czy Międzyresortowy Zespół ds. Promocji Polski [10].

Co dalej?

Porównując sytuację w zakresie komunikacji strategicznej w Polsce i na świecie można śmiało stwierdzić, że komunikacja strategiczna na poziomie podsystemu kierowania w Polsce nie istnieje. Czy zatem nie ma potrzeby przedstawiania synchronicznego, skoordynowanego i uzgodnionego przekazu na każdym poziomie? Czy nie zależy decydentom w Polsce na realizacji celów i ich wsparciu poprzez odpowiednio skierowane działania informacyjne?

Dodajmy działania ukierunkowane do sprofilowanych i targetowanych wcześniej odbiorców. Działania wykorzystujące odpowiednie kanały komunikacji takie jak social media, media klasyczne itp. Jeśli uwzględnimy do tego kompleksowy charakter środowiska informacyjnego, a co za tym idzie czysto ofensywne działania dezinformacyjne naszych potencjalnych (i realnych) oponentów należy zadać sobie pytanie co do zasadności pilnego wykreowania systemu komunikacji strategicznej.

Powyższe rozważania wskazują z jak wrażliwą materią muszą sobie poradzić odpowiedzialni za rządzenie Polską. Światełkiem w tunelu może być natomiast to co się dzieje ostatnio w kraju. Reduta Dobrego Imienia zorganizowała konferencję „Support Poland! Wspieraj Polskę!” w trakcie której wicepremier Mateusz Morawiecki pochylał się nad polskim stratcomem [11].

Źródła:

  1. http://wschodnik.pl/ukraina/item/14520-ukraina-jest-glownym-obiektem-zainteresowania-rosyjskich-botow-na-twitterze-nato.html
  2. http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//NONSGML+REPORT+A8-2016-0290+0+DOC+PDF+V0//EN
  3. http://telewizjarepublika.pl/koniec-z-rosyjska-propaganda-bruksela-przeznacza-milion-euro-na-walke-z-putinem,57130.html
  4. http://jewishjournal.com/opinion/227747/we-need-to-communicate/
  5. http://www.philstar.com/headlines/2017/11/24/1762061/ernesto-abella-head-dfa-strategic-communications
  6. http://heavy.com/news/2017/02/donald-trump-national-security-council-list-of-staff-members-employees-michael-flynn-kt-mcfarland-keith-kellogg-anton-kevin-harrington-derek-harvey/
  7. http://edition.cnn.com/2017/09/12/politics/hope-hicks-white-house-communications-director/index.html
  8. https://bip.kprm.gov.pl/kpr/bip-rady-ministrow/organy-pomocnicze/organy-pomocnicze-preze/198,Rzecznik-prasowy-rzadu.html
  9. http://www.prezydent.pl/bip/kierownictwo-kancelarii/
  10. http://www.msz.gov.pl/pl/polityka_zagraniczna/dyplomacja_publiczna/
  11. https://wpolityce.pl/polityka/368806-konferencja-przeciwko-znieslawieniom-polski-wicepremier-morawiecki-do-naszych-obowiazkow-nalezy-obrona-dobrego-imienia-polski

Link: mil.link/pl/polska-potrzebuje-komunikacji-strategicznej/

Krótki link: mil.link/i/komstratpl


 

Absolwent WAT w Warszawie i Naval War College w Newport, USA. Aktualnie doktorant Akademii Sztuki Wojennej na Wydziale Bezpieczeństwa Narodowego. Interesuje się komunikacją strategiczną i jej implementacją na poziomie narodowym.