Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Doktryny

AJP-3.15 – zwalczanie improwizowanych ładunków wybuchowych

Jak NATO walczy z IED: trzy filary – uderzenie w sieci, pokonanie urządzenia i przygotowanie sił – oraz poziomy eksploatacji technicznej.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja1 · 1 pierwotneŹródła

NATO traktuje IED jako system, który zwalcza się na trzech polach: sieci, urządzenia i przygotowania własnych sił.1

IED jako system

NATO definiuje IED jako urządzenie umieszczone lub wykonane w sposób improwizowany, zawierające materiały niszczące, śmiercionośne, szkodliwe, pirotechniczne lub zapalające, przeznaczone do niszczenia, obezwładniania, odwracania uwagi lub nękania. Doktryna traktuje IED jako problem systemowy – sieć ludzi, powiązań i zasobów – a nie tylko pojedynczy ładunek.1

Trzy filary

Zwalczanie IED to „budynek” z dachem na trzech filarach i fundamentem zrozumienia i rozpoznania: uderzenie w sieci (proaktywne zwalczanie ludzi, powiązań i zasobów), pokonanie urządzenia (wykrywanie, neutralizacja i ograniczanie skutków) oraz przygotowanie sił do działania pod stałym zagrożeniem. Zasady: jedność wysiłku, rozpoznanie, postawa proaktywna, zwinność i priorytetyzacja.1

Eksploatacja techniczna ma trzy poziomy: polowy (zespoły eksploatacji i rozpoznania uzbrojenia), teatralny (laboratoria dla całego rejonu operacji) i strategiczny (analizy kryminalistyczne w ośrodkach krajowych).1

Powiązane

AJP-3.14 – ochrona wojsk (force protection)Definicja i zasady ochrony wojsk w doktrynie NATO, rola państwa-gospodarza i kolejne wydania dokumentu.Wojska inżynieryjneSaperzy, pontoniery i drogowcy: budują przeprawy, usuwają przeszkody i niewybuchy, pomagają przy powodziach.Centrum Eksperckie Usuwania Materiałów Wybuchowych (EOD COE)Wsparcie, standaryzacja i współpraca z partnerami w usuwaniu materiałów wybuchowych – czym zajmuje się centrum, kto je prowadzi i czy Polska należy do jego sponsorów.AJP-3 – prowadzenie operacjiDoktryna kluczowa serii AJP-3 (wydanie D, sierpień 2025): cztery tematy kampanii, dwanaście zasad i operacje wielodomenowe.AJP-3.18 – unieszkodliwianie materiałów wybuchowych (EOD)Pięć zdolności EOD w NATO – od rozpoznania po unieszkodliwianie ładunków CBRN – i cztery zasady działania saperów.