Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Sojusze · NATO

Nuclear sharing – współdzielenie broni jądrowej w NATO

Jak działa natowski system, w którym amerykańskie bomby B61 stoją w Europie, a sojusznicze samoloty są gotowe je przenosić – i jakie miejsce chce w nim zająć Polska.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja4 · 2 pierwotneŹródła

Nuclear sharing to natowski system, w którym amerykańska broń jądrowa jest rozmieszczona w Europie, a wybrani sojusznicy utrzymują samoloty zdolne ją przenieść. Broń pozostaje pod wyłączną kontrolą USA, a o jej użyciu decydują konsultacje w NATO i zgoda prezydenta Stanów Zjednoczonych.21

Na czym polega

Odstraszanie nuklearne NATO opiera się na amerykańskiej broni jądrowej rozmieszczonej w Europie oraz na zdolnościach i infrastrukturze, które zapewniają zainteresowani sojusznicy. Część państw dobrowolnie oddaje do dyspozycji Sojuszu samoloty podwójnego przeznaczenia (DCA – dual-capable aircraft), zdolne przenosić zarówno uzbrojenie konwencjonalne, jak i bomby jądrowe. Stany Zjednoczone zachowują absolutną kontrolę i pieczę nad swoją bronią.2

Państwa uczestniczące dzielą nie tylko korzyści z amerykańskiego parasola, ale też polityczną odpowiedzialność i ryzyko: biorą udział w decyzjach nuklearnych w Grupie Planowania Nuklearnego, wystawiają samoloty, personel i infrastrukturę, a gdyby użycie zostało zatwierdzone – mogłyby przenieść amerykańską broń w konflikcie.1

Gdzie i czym

Według Parlamentu Europejskiego amerykańskie bomby B61 są składowane w sześciu bazach w pięciu państwach: w Aviano i Ghedi (Włochy), Incirliku (Turcja), Kleine Brogel (Belgia), Volkel (Holandia) i Büchel (Niemcy). „Bulletin of the Atomic Scientists” szacuje je na 100–120 bomb B61-12. Grecja i Turcja miały wcześniej dodatkowe magazyny, ale broń wycofano, a ich F-16 pełnią dziś tylko szczątkową, awaryjną rolę.1

System jest modernizowany: starsze bomby zastępuje B61-12 o lepszym naprowadzaniu i celności, a samoloty Tornado i F-16 – dwuzadaniowe F-35A. Bazy dostają nowe magazyny, zabezpieczenia, schrony, łączność i systemy dowodzenia.1

Kto decyduje

Misja z użyciem amerykańskiej broni wymaga politycznych konsultacji i zgody w Grupie Planowania Nuklearnego, a samo zwolnienie i użycie broni – zgody prezydenta Stanów Zjednoczonych. W grupie zasiadają wszyscy sojusznicy oprócz Francji, która nie uczestniczy w niej z własnego wyboru. NATO podkreśla, że nuclear sharing jest w pełni zgodny z układem o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, który wynegocjowano wiele lat po rozmieszczeniu pierwszej amerykańskiej broni w Europie i który te ustalenia uwzględnia.12

Gotowość sprawdza coroczne ćwiczenie „Steadfast Noon” – z udziałem samolotów DCA wielu państw, ale bez prawdziwej broni jądrowej.1

Polska a nuclear sharing

Polska nie należy do grona państw, w których składowana jest amerykańska broń, ale od lat deklaruje chęć udziału w programie. Według Defence24 w 2026 roku szef BBN mówił po wizycie w Waszyngtonie o „ogromnej otwartości” USA na przystąpienie Polski, a minister obrony – że Polska powinna odnajdywać swoje miejsce w formatach amerykańskich i natowskich.3

Pod koniec sierpnia 2026 roku wiceminister obrony powiedział w kwaterze NATO, że Polska nie chce składowania amerykańskich głowic na swoim terytorium, a rząd uzyskał możliwość udziału w programie DCA jako wstępie do nuclear sharing. Minister obrony odpowiedział, że Polska jest „niezmiennie zainteresowana” udziałem w programie; wypowiedź wiceministra skrytykował ośrodek prezydencki.4

Równolegle Polska rozmawia o udziale we francuskim „odstraszaniu wysuniętym”. To odrębna inicjatywa: Francja zachowuje wyłączność decyzji, nie dzieli się planowaniem i nie daje formalnej gwarancji nuklearnej – opisuje ją karta Odstraszanie nuklearne NATO.1

Powiązane