Traktat o zakazie broni jądrowej obowiązuje od 2021 roku, ale nie przystąpiło do niego żadne mocarstwo jądrowe ani państwo NATO, w tym Polska.12
Zakazy i obowiązki
Strony nie mogą używać broni jądrowej ani grozić jej użyciem, rozwijać jej, produkować, nabywać, posiadać, gromadzić, przekazywać, a także stacjonować i instalować jej na swoim terytorium; nie mogą też nikomu w tym pomagać (art. 1).1
Traktat nakłada też obowiązki pozytywne: pomoc ofiarom użycia i prób broni jądrowej oraz rekultywację skażonych terenów (art. 6–7). Państwo posiadające broń może przystąpić na dwa sposoby: najpierw przystąpić, wycofać broń z gotowości i w ciągu 60 dni przedstawić plan jej zniszczenia, albo najpierw ją zlikwidować pod międzynarodową weryfikacją (art. 4).1
Spór o traktat
Przy przyjęciu przeciw głosowała Holandia, a Singapur się wstrzymał; USA i Wielka Brytania zbojkotowały negocjacje. Państwa jądrowe i wiele państw NATO sprzeciwiają się traktatowi od początku – według krytyków odciąga od innych działań rozbrojeniowych i może osłabiać NPT. Zwolennicy odpowiadają, że wzmacnia art. VI NPT i zamyka lukę prawną, bo NPT wprost broni jądrowej nie zakazuje.1
Wszystkie strony TPNW są też stronami NPT. Na liście uczestników prowadzonej przez ONZ nie ma Polski ani żadnego innego państwa NATO. Pierwsze spotkanie stron odbyło się w czerwcu 2022 roku w Wiedniu, drugie na przełomie listopada i grudnia 2023 roku w Nowym Jorku; zbierają się co dwa lata, a konferencje przeglądowe przewidziano co sześć lat.12