Od 2026 roku polska ustawa wymaga zezwolenia Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej na wysłanie satelity, a operator odpowiada za szkody na Ziemi niezależnie od winy.1
Zakres i pojęcia
Ustawa reguluje zezwolenia na działalność kosmiczną, nadzór nad nią, odpowiedzialność za szkody, rejestr obiektów kosmicznych i postępowanie po nieoczekiwanych zdarzeniach (art. 1). Działalność kosmiczna to wystrzelenie lub próba wystrzelenia obiektu, jego eksploatacja, sterowanie nim i usunięcie, także przez deorbitację (art. 8). Za przestrzeń kosmiczną ustawa uznaje obszar powyżej 100 km nad średnim poziomem morza (art. 2).1
Ustawa obejmuje działalność prowadzoną z terytorium Polski oraz z polskich statków morskich i powietrznych, a także polskich operatorów działających z zagranicy (art. 3–4). Weszła w życie po 14 dniach od ogłoszenia (art. 74).1
Zezwolenie
Zezwolenie wydaje w drodze decyzji Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej, a odwołania rozpatruje minister ds. gospodarki. Wnioskodawca musi zapewnić bezpieczne prowadzenie działalności, kwalifikowany personel i zdolność finansową (art. 12). Bezpieczeństwo obejmuje także interesy obronne państwa, ograniczanie ryzyka dla ludzi i mienia oraz zapobieganie powstawaniu kosmicznych śmieci (art. 9).1
Przed decyzją Prezes zasięga opinii m.in. ministra obrony, ministra spraw wewnętrznych i szefa ABW; negatywna opinia któregoś z nich oznacza odmowę (art. 14, 18). Na wniosek MON zezwolenie można zawiesić, gdy działalność szkodzi operacjom Sił Zbrojnych (art. 21).1
Odpowiedzialność i ubezpieczenie
Za szkody na powierzchni Ziemi i w statkach powietrznych w locie operator odpowiada niezależnie od winy, także przy sile wyższej, a tej odpowiedzialności nie można wyłączyć ani ograniczyć (art. 28). Operator musi mieć ubezpieczenie OC; suma gwarancyjna nie przekracza równowartości 60 mln euro na zdarzenie (art. 31, 34).1
Ubezpieczenie obejmuje też odpowiedzialność Skarbu Państwa (art. 32). Jeśli za szkodę zapłaci Skarb Państwa, przysługuje mu regres do operatora do wysokości sumy ubezpieczenia, a przy rażącym niedbalstwie, winie umyślnej lub działalności bez zezwolenia – w pełnej wysokości (art. 30).1
Rejestr i wojsko
Prezes Agencji prowadzi jawny Krajowy Rejestr Obiektów Kosmicznych; obiekt zgłasza się w ciągu 7 dni od wystrzelenia, a dane trafiają przez ministra spraw zagranicznych do Sekretarza Generalnego ONZ zgodnie z konwencją o rejestracji z 1975 roku (art. 44–49).1
Jednostki podległe MON są operatorami w rozumieniu ustawy, ale nie potrzebują zezwolenia, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia ani karom administracyjnym, a organem właściwym w ich sprawach jest minister obrony (art. 7, 10, 32, 65). Za działalność bez zezwolenia grozi kara do 500-krotności przeciętnego wynagrodzenia (art. 61).1