Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Kontrola zbrojeń

Traktat o przestrzeni kosmicznej (1967)

Co traktat z 1967 roku zakazuje w kosmosie, czego nie reguluje i jakie obowiązki nakłada na państwa wysyłające obiekty na orbitę.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja4 · 3 pierwotneŹródła

Traktat z 1967 roku zakazuje umieszczania broni masowego rażenia na orbicie i baz wojskowych na Księżycu – ale nie zakazuje każdej broni w kosmosie.1

Zakazy wojskowe

Najważniejszy dla bezpieczeństwa jest art. IV. Państwa zobowiązują się nie umieszczać na orbicie okołoziemskiej broni jądrowej ani innej broni masowego rażenia, nie instalować jej na ciałach niebieskich i nie rozmieszczać jej w kosmosie w żaden inny sposób. Na Księżycu i innych ciałach niebieskich nie wolno też zakładać baz ani instalacji wojskowych, testować jakiejkolwiek broni ani prowadzić manewrów.1

Traktat ma wyraźne granice. Nie definiuje broni masowego rażenia – przyjmuje się, że chodzi o broń jądrową, chemiczną i biologiczną. Nie zakazuje przelotu przez kosmos pocisków balistycznych, nawet z takimi głowicami, ani wprost nie zakazuje broni konwencjonalnej na orbicie. Część analityków wywodzi taki zakaz z nacisku na pokojowe wykorzystanie kosmosu, ale to interpretacja, nie litera traktatu.1

Zasady ogólne

Przestrzeń kosmiczna i ciała niebieskie nie podlegają zawłaszczeniu przez żadne państwo. Państwa odpowiadają za swoją działalność w kosmosie i ponoszą odpowiedzialność za wyrządzone szkody; mają unikać skażenia kosmosu i współpracować, w tym udzielać pomocy astronautom.1

Poprawka wiąże tylko państwa, które ją przyjmą, i wchodzi w życie po akceptacji większości stron (art. XV). Wypowiedzenie działa po roku od zawiadomienia depozytariuszy – USA, Rosji i Wielkiej Brytanii (art. XVI).1

Polska i umowy pochodne

Polska złożyła dokumenty ratyfikacyjne 30 stycznia 1968 roku i od tego dnia jest związana układem; jego polski tekst ogłoszono w Dzienniku Ustaw. Z zasad traktatu wyrosły kolejne umowy, m.in. konwencja o odpowiedzialności za szkody kosmiczne z 1972 roku i konwencja o rejestracji obiektów z 1975 roku, które przywołuje polska ustawa o działalności kosmicznej.234

Powiązane