Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Doktryny

AJP-3.3 – operacje powietrzne i kosmiczne

Wydanie C z lutego 2026 roku: cztery role lotnictwa, kosmos jako domena i scentralizowane kierowanie.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja2 · 1 pierwotneŹródła

AJP-3.3 opisuje, jak NATO prowadzi operacje powietrzne i kosmiczne. Wydanie z lutego 2026 roku wymienia cztery role lotnictwa – kontrolę przestrzeni, uderzenie, mobilność i rozpoznanie – i traktuje kosmos jako osobną domenę.12

Role lotnictwa

Cztery role operacyjne: panowanie w powietrzu (operacje przeciwlotnicze zaczepne i obronne), uderzenia (strategiczne oraz przeciw siłom lądowym i morskim), mobilność powietrzna (transport i tankowanie w powietrzu) oraz rozpoznanie, obserwacja i wywiad (ISR).1

Preferowana metoda dowodzenia lotnictwem NATO to „scentralizowane kierowanie, zdecentralizowane wykonanie”; zwykle jedynym dowódcą lotnictwa jest dowódca połączonego komponentu powietrznego (CFACC).1

Kosmos

Rozdział 5 opisuje domenę kosmiczną; działania NATO w kosmosie synchronizuje dowódca połączonego komponentu kosmicznego, doradzający SACEUR.1

Polski udział w natowskim nadzorze przestrzeni powietrznej: Baltic Air Policing; centrum eksperckie NATO ds. kosmosu działa w Tuluzie.

Cztery role lotnictwa i kosmos

Według streszczenia MoD UK wydanie C zastępuje B. Lotnictwo ma cztery role: kontrolę przestrzeni powietrznej, uderzenie, mobilność powietrzną oraz rozpoznanie (ISR). NATO preferuje scentralizowaną kontrolę i zdecentralizowane wykonanie; dowództwo komponentu powietrznego (JFAC) ma spełniać pięć kryteriów: elastyczność, responsywność, właściwy poziom uprawnień, skuteczną łączność i trwałość.2

Rozdział o kosmosie gruntownie przebudowano; gdy na początku 2027 roku wejdzie w życie odrębna doktryna AJP-3.29 (operacje kosmiczne), ma on zostać usunięty z AJP-3.3, by uniknąć dublowania.2

Powiązane