Polska obrona przeciwlotnicza zaczęła się w 1918 roku od zdobycznych dział, a we wrześniu 1939 roku zniszczyła 269 niemieckich samolotów. Dziś jej przyszłość to systemy Wisła, Narew i Pilica+; święto obchodzi 1 września.12
Święto
Do 1995 roku święto przypadało 12 sierpnia (rozkaz nr 42 z 1987 roku, na pamiątkę walk 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej na przyczółku warecko-magnuszewskim). Rozkazem nr 52 z 20 listopada 1995 roku, na wniosek środowisk kombatanckich, przeniesiono je na 1 września – dla upamiętnienia przeciwlotników z września 1939 roku i Polskich Sił Zbrojnych na Wschodzie i Zachodzie.1
Historia
Polska obrona przeciwlotnicza sięga 1918 roku i obrony Bobrujska zdobycznymi działami. Za pierwszy pododdział II RP uznaje się dywizjon artylerii Szkoły Obrony Przeciwlotniczej utworzony rozkazem z 29 lipca 1920 roku.1
We wrześniu 1939 roku, mając ok. 30% planowanych środków, obrona przeciwlotnicza zniszczyła 269 i uszkodziła 239 samolotów niemieckich, a także 13 sowieckich i jeden słowacki; samo zgrupowanie warszawskie zestrzeliło 97 samolotów.1
Dziś
W 2020 roku niemal wszystkie zestawy rakietowe poza bardzo krótkim zasięgiem pochodziły z lat 80. Modernizację opisują karty Wisła, Narew i trasa Obrona powietrzna Polski.1
Stan i luki (2026)
W czasach PRL Wojska Obrony Powietrznej Kraju miały ok. 56 dywizjonów ogniowych, chroniących m.in. Warszawę, Górny Śląsk, Trójmiasto, Szczecin i Poznań; Krakowa, Wrocławia, Łodzi czy Bydgoszczy nie osłaniano. Po 2013 roku przez blisko trzy dekady nie wprowadzono nowych systemów rakietowych. Przestarzałe zestawy Newa-M zgrupowano w 3 Brygadzie Rakietowej Obrony Powietrznej (sześć dywizjonów); Kub i Osa pozostały w trzech pułkach przeciwlotniczych dywizji, a część Newy i Osy przekazano Ukrainie.3
W sierpniu 2026 roku działały 16 wyrzutni Patriot z czterema radarami w 37 Dywizjonie Rakietowym OP w Sochaczewie i 6 wyrzutni iLauncher w dwóch bateriach Małej Narwi (15 Pułk Przeciwlotniczy w Gołdapi i 18 w Sitańcu). Docelowo: Wisła – 8 baterii (64 wyrzutnie), Narew – 23 baterie (138 wyrzutni), Pilica+ – 22 baterie (44 iLaunchery i 132 ZUR-23-2SP) i San – 18 baterii antydronowych. Pełnomocnik MON ds. budowy zintegrowanej obrony powietrznej i przeciwrakietowej stwierdził, że żadne polskie miasto nie jest chronione antyrakietowo; resort odpowiedział, że szczegóły rozmieszczenia i gotowości są niejawne.3