Wojskowa komisja lekarska decyduje, czy ktoś nadaje się do służby wojskowej, a w sprawach emerytalnych – czy były żołnierz jest inwalidą i czy inwalidztwo ma związek ze służbą. Jej orzeczenie jest decyzją: można się od niego odwołać do komisji wyższego stopnia w ciągu 14 dni od doręczenia.12
W rekrutacji
Kandydata, który potrzebuje dodatkowych badań, kieruje do komisji szef wojskowego centrum rekrutacji; żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby, którzy chcą przejść do zawodowej, kieruje dowódca jednostki (art. 84 ust. 1–1a).1
W zwykłej rekrutacji o zdolności do służby orzeka lekarz rejonowej wojskowej komisji lekarskiej albo lekarz, z którym szef centrum zawarł umowę; od orzeczenia można się odwołać do rejonowej komisji w ciągu 14 dni (art. 82 ust. 4 i 6).3
Kategorie zdolności przyznawane przy kwalifikacji wojskowej i przy przyjęciu do służby zawodowej opisuje karta kategorie zdolności.
Jak orzeka
Komisja może orzekać jednoosobowo, poza sprawami, w których kandydat wymaga dodatkowych badań. Członek składu może zgłosić na piśmie sprzeciw wobec projektu orzeczenia. Badania i konsultacje wykonują podmioty lecznicze utworzone przez Ministra Obrony Narodowej (art. 84 ust. 3, 4a, 5).1
Orzeczenie jest decyzją; z uzasadnieniem doręcza się je na piśmie badanemu i organowi, który go skierował. Odwołanie przysługuje do komisji wyższego stopnia w ciągu 14 dni, a ostateczne orzeczenie wiąże szefów centrów rekrutacji i dowódców (art. 84 ust. 2, 7–9).1
Minister obrony albo komisja wyższego stopnia może w trybie nadzoru uchylić orzeczenie sprzeczne z prawem lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności; sprawę rozpatruje wtedy ponownie wskazana komisja. W tych postępowaniach nie stosuje się Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 84 ust. 10–13).1
Inwalidztwo i renty
Komisje orzekają też o inwalidztwie byłych żołnierzy zawodowych i o jego związku ze służbą, od czego zależy renta inwalidzka. Od orzeczenia można się odwołać w ciągu 14 dni; pierwsze badanie kontrolne odbywa się po trzech latach, kolejne nie rzadziej niż co pięć lat (art. 21, 21a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym).2
Stan prawny
Opis według ustawy o obronie Ojczyzny z 11 marca 2022 roku – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 825 ze zmianami, w wersji obowiązującej od 4 lipca 2026 roku.456