Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Wojska Lądowe

11 Lubuska Dywizja Kawalerii Pancernej („Czarna Dywizja”)

Największy związek taktyczny Wojsk Lądowych i jedyny o strukturze pancernej, z dowództwem w Żaganiu.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja3 · 1 pierwotneŹródła

„Czarna Dywizja” z Żagania jest największym związkiem taktycznym Wojsk Lądowych i jedynym o strukturze pancernej. Nawiązuje do 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka – stąd husarskie skrzydła na mundurach – a jej patronem jest Jan III Sobieski.13

Według Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego (11 września 2021)1
JednostkaGarnizon
34 Brygada Kawalerii Pancernej im. Jana ZamoyskiegoŻagań
11 Batalion Dowodzenia im. Zygmunta SadowskiegoŻagań
10 Brygada Kawalerii Pancernej im. gen. Stanisława MaczkaŚwiętoszów
17 Wielkopolska Brygada Zmechanizowana im. Józefa Dowbora-MuśnickiegoMiędzyrzecz, Wędrzyn, Krosno Odrzańskie
23 Śląski Pułk ArtyleriiBolesławiec
4 Zielonogórski Pułk PrzeciwlotniczyCzerwieńsk, Leszno

Dywizja

11 Lubuska Dywizja Kawalerii Pancernej im. Króla Jana III Sobieskiego, nazywana „Czarną Dywizją”, to największy związek taktyczny Wojsk Lądowych i jedyny o strukturze pancernej; liczy kilka tysięcy żołnierzy w siedmiu jednostkach.1

Święto dywizji przypada we wrześniu, w rocznicę odsieczy wiedeńskiej; w 2021 roku zbiegło się z 76. rocznicą jej powstania.1

Tradycje i jednostki

Dywizja nawiązuje do 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka i 1 Drezdeńskiego Korpusu Pancernego; stąd skrzydła husarskie na mundurach. Wśród jej jednostek są 34 Brygada Kawalerii Pancernej w Żaganiu i 10 Brygada Kawalerii Pancernej w Świętoszowie; w 2014 roku dowództwo zapowiadało przezbrojenie 34 Brygady na Leopardy 2A5 – jako długotrwałe i wymagające zmian w infrastrukturze i organizacji.3

Leopardy 2PL (stan na koniec 2025)

Do grudnia 2025 roku Agencja Uzbrojenia odebrała 100 zmodernizowanych Leopardów 2PL/2PLM1 (25 w wersji 2PL); cel zmniejszono ze 142 do 128 po przekazaniu 14 czołgów Ukrainie. Program miał wielokrotne opóźnienia, umowę aneksowano pięć razy (wartość wzrosła z ponad 2,4 do 3,29 mld zł), a prace mają się zakończyć w 2027 roku. Leopardy 2PL służą m.in. w 10 i 34 Brygadzie Kawalerii Pancernej.2

Powiązane