Z cywila do munduru zawodowego prowadzą trzy drogi: studia w uczelni wojskowej, szkoła podoficerska albo centrum szkolenia. Każda zaczyna się od dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, a szczegóły określa rozporządzenie MON z 5 kwietnia 2024 roku.1
Trzy drogi
Kto chce zostać żołnierzem zawodowym, zaczyna jako kandydat w dobrowolnej zasadniczej służbie wojskowej. Gdzie trafi, zależy od wykształcenia: z maturą – na studia stacjonarne w uczelni wojskowej, z co najmniej średnim – do szkoły podoficerskiej, z podstawowym lub zawodowym – do centrum albo ośrodka szkolenia. Magister może wybrać kurs oficerski.1
Rekrutacja
Wniosek o powołanie składa się najpóźniej miesiąc przed rekrutacją; do Lotniczej Akademii Wojskowej – do 31 marca, z możliwością przesunięcia do 30 kwietnia. Niepełnoletni składają go przez szefa wojskowego centrum rekrutacji, za zgodą rodziców.1
Postępowanie trwa od jednego do trzech dni, a z badaniami – do pięciu. Może obejmować sprawdzian sprawności fizycznej, test z angielskiego, sprawdzian wiedzy i rozmowę o motywacji; zdrowie ocenia wojskowa komisja lekarska. Kandydat ma w tym czasie bezpłatne zakwaterowanie i wyżywienie, a od negatywnej decyzji może się odwołać w ciągu 14 dni.1
W trakcie nauki
Student uczelni wojskowej po złożeniu przysięgi otrzymuje tytuł podchorążego. Oprócz nauki wykonuje zadania służbowe i odbywa praktyki w jednostkach; przysługuje mu 30 dni urlopu wypoczynkowego w roku.1
Przed końcem służby kandydackiej przełożony sporządza opinię, a studenci oraz uczniowie krótszych szkół podoficerskich zdają egzamin na podoficera.1
Umowa i koszty
Na naukę zawiera się umowę. Koszty kształcenia obejmują zakwaterowanie, umundurowanie, wyżywienie i naukę; umowa określa, kiedy trzeba je zwrócić, np. po przerwaniu nauki.1
Kto zda egzamin na podoficera, zostaje powołany do zawodowej służby w stopniu kaprala (mata). Kto odchodzi bez powołania do służby zawodowej, trafia zwykle do pasywnej rezerwy.1