Podoficerowie to jeden z trzech korpusów kadrowych – między szeregowymi a oficerami. Przygotowują do tego szkoły podoficerskie, do których trafiają zarówno szeregowi zawodowi, jak i cywile z co najmniej średnim wykształceniem.234
Które szkoły
Ministerstwo Obrony Narodowej wymienia trzy szkoły podoficerskie: Wojsk Lądowych w Poznaniu, Sił Powietrznych w Dęblinie i Marynarki Wojennej w Ustce. Obok nich działa jedenaście centrów szkolenia – zob. centra szkolenia.1
Rozporządzenie ministra obrony z 17 maja 2022 roku wymieniało sześć szkół: poza tymi trzema także Szkołę Podoficerską Żandarmerii Wojskowej w Mińsku Mazowieckim, Szkołę Podoficerską SONDA w Zegrzu i Szkołę Podoficerską Logistyki w Grupie. W tych miejscowościach MON podaje dziś centra szkolenia; różnicę między wykazami odnotowujemy, nie przesądzając o jej przyczynie.21
Kto się uczy
Rozporządzenie wymienia pięć grup: kandydatów na podoficerów spośród szeregowych zawodowych, kandydatów niepełniących służby, podoficerów przed awansem do grupy podoficerów starszych (kurs kwalifikacyjny), kandydatów z terytorialnej służby wojskowej i kandydatów na podoficerów rezerwy.2
Cywil trafia do szkoły przez dobrowolną zasadniczą służbę wojskową: musi mieć co najmniej średnie lub średnie branżowe wykształcenie, przejść rekrutację i badania. Kto zda egzamin na podoficera, zostaje powołany do zawodowej służby w stopniu kaprala (w Marynarce Wojennej – mata). Szczegóły: jak zostać żołnierzem zawodowym.3
Jak wygląda nauka
Program bazowego kursu podoficerskiego i kursu kwalifikacyjnego opracowuje Szef Sztabu Generalnego, a programy specjalistyczne – komendanci centrów szkolenia razem z komendantami szkół. Nauka łączy zajęcia zdalne i stacjonarne, szkolenie polowe i poligonowe oraz praktyki.2
Na koniec jest egzamin przed komisją: najpierw część pisemna, potem praktyczna; trzeba zaliczyć obie. Zdający dostaje świadectwo ukończenia szkoły.2
Korpus podoficerów – zmiany
W listopadzie 2018 roku MON przedstawił w Szkole Podoficerskiej Wojsk Lądowych w Poznaniu koncepcję rozwoju korpusu: stopień starszego szeregowego specjalisty, stanowiska podoficerskie w dowództwach, służbę stałą zamiast kontraktów, powiązanie awansów z podwyżkami i kształcenie podoficerów także na uczelniach.5