Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Terroryzm · zagrożenia państwowe

Terroryzm państwowy i działania przez pośredników – podpalenia i dywersja na zlecenie

Jak Rosja i Iran zlecają ataki w Europie przestępcom i werbowanym w sieci „agentom jednorazowym”. Dane ICCT, Europolu i duńskiego CTA, najwięcej przypadków w Polsce.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja11 · 9 pierwotneŹródła

Przestępcy w miejsce oficerów

Pierwszy raport ICCT i GLOBSEC z 2025 roku porównał metodę Rosji do werbunku przestępców przez tzw. Państwo Islamskie – z tą różnicą, że werbunek prowadzi państwo. Naliczył 110 prób sabotażu i ataków od stycznia 2022 do lipca 2025 roku; rosyjskojęzycznych wykonawców z przeszłością kryminalną werbowano m.in. przez Telegram.2

Aktualizacja z lutego 2026 roku obejmuje 151 incydentów i 172 sprawców. Najwięcej przypadków odnotowano w Polsce (31), dalej we Francji (20), na Litwie i w Niemczech (po 15). Autorzy, Julian Lanchès i Kacper Rękawek, nazywają to kampanią rosyjskiego terroryzmu państwowego w Europie.13

Werbunek i metody

Werbujący korzystają z TikToka i Telegramu, czasem w formie „wyzwań”; rolę odgrywają też znajomi, więzienia oraz środowiska skrajnej prawicy i kibiców. Wśród sprawców było 11 osób poniżej 18 lat, najmłodsza miała 16 lat.1

Repertuar obejmuje podpalenia magazynów, przesyłki zapalające i wybuchowe, wysadzenie torów we wschodniej Polsce, rozpoznanie infrastruktury krytycznej, prowokacyjne akty wandalizmu wobec miejsc żydowskich i meczetów oraz pobicia. Polskie sprawy opisuje strona Szpiegostwo i dywersja.1

Iran i ocena służb

Europol w TE-SAT 2026 wskazuje, że podmioty zagrożeń hybrydowych używają pośredników do popełniania przestępstw terrorystycznych w ramach strategii destabilizacji, i opisuje sieć pośredników Iranu zaangażowanych w incydenty w kilku państwach UE.4

Duńskie Centrum Analiz Terroryzmu w ocenie na 2026 rok wymienia państwa, zwłaszcza Iran, oraz wykorzystywanie siatek przestępczych jako pośredników do ataków.5

W polskim prawie o tym, czy czyn jest przestępstwem o charakterze terrorystycznym, decyduje jego cel: poważne zastraszenie wielu osób, zmuszenie organu władzy do określonego działania lub wywołanie poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodarce.6

Uznanie Rosji za państwo terrorystyczne

Senat RP uchwałą z 26 października 2022 roku uznał władze Federacji Rosyjskiej za reżim terrorystyczny i wezwał inne państwa do tego samego. Sejm uchwałą z 14 grudnia 2022 roku uznał Rosję za państwo wspierające terroryzm i stosujące środki terroru.78

Na forum międzynarodowym pierwsze było Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy (rezolucja 2463 z 13 października 2022 roku). Zgromadzenie Parlamentarne NATO w rezolucji 479 z 21 listopada 2022 roku wezwało państwa sojuszu, by jasno stwierdziły, że państwo rosyjskie pod obecnym reżimem jest terrorystyczne, a Parlament Europejski 23 listopada 2022 roku uznał Rosję za państwo sponsorujące terroryzm i posługujące się środkami terroryzmu.91011

To akty polityczne parlamentów, nie wpis na listę z sankcjami: Unia nie ma ram prawnych do uznawania państw za sponsorów terroryzmu, dlatego Parlament Europejski wezwał do ich stworzenia.11

Iran i Hamas w Europie – sprawy z 2025 roku

Według Europolu w skład sieci pośredników Iranu wchodzą Hezbollah, Hamas, Ansar Allah i milicje irackie; grupy te wykorzystują UE głównie do zbiórek pieniędzy i logistyki, ale mogą coraz częściej rozważać ataki na cele żydowskie i izraelskie. We wrześniu 2025 roku w Austrii znaleziono skład broni powiązany z osobą bliską kierownictwu Hamasu, a 1 października 2025 roku w Niemczech zatrzymano trzech podejrzanych członków Hamasu za zdobywanie broni.4

Powiązane