Cywil traci ochronę przed atakiem tylko wtedy i tylko na tak długo, jak bezpośrednio uczestniczy w walce.1
Kto jest cywilem
Cywile są chronieni przed bezpośrednim atakiem, chyba że i dopóki bezpośrednio uczestniczą w działaniach zbrojnych. W konflikcie międzynarodowym cywilem jest każdy, kto nie należy do sił zbrojnych ani pospolitego ruszenia; w niemiędzynarodowym – kto nie należy do sił państwa ani zorganizowanej grupy zbrojnej. Członkami takich grup są osoby pełniące ciągłą funkcję walki; werbownicy, finansiści i propagandyści – co do zasady nie.1
Trzy kryteria
Według wytycznych MKCK z 2009 roku czyn jest bezpośrednim udziałem, gdy łącznie: może spowodować szkodę określonego progu, ma z nią bezpośredni związek przyczynowy i ma wspierać jedną stronę konfliktu kosztem drugiej. Obejmuje przygotowanie, dojście i powrót; cywil traci ochronę tylko na czas każdego czynu, a członek grupy – dopóki pełni funkcję walki.1
W razie wątpliwości osobę trzeba uznać za chronioną, a siła wobec osób pozbawionych ochrony nie może przekraczać tego, co faktycznie konieczne. Pracownicy firm prywatnych są zwykle cywilami, chyba że włączono ich do sił zbrojnych. Wytyczne nie są prawnie wiążące – wyrażają stanowisko MKCK.1