MPH, zwane też prawem konfliktów zbrojnych lub prawem wojennym, wynika z umów międzynarodowych i prawa zwyczajowego. Nie rozstrzyga, czy użycie siły było legalne (to reguluje Karta NZ), lecz jak wolno prowadzić walkę.12
W tym dziale
Podstawy 6
Międzynarodowe prawo humanitarne (MPH)Prawo, które ogranicza skutki wojny: chroni niewalczących i ogranicza metody oraz środki walki.Konwencje genewskie (1949)Cztery konwencje z 12 sierpnia 1949 roku – ranni, rozbitkowie, jeńcy i cywile; ich stronami jest 196 państw.Protokoły dodatkowe do konwencji genewskichProtokoły I i II z 1977 roku – konflikty międzynarodowe i wewnętrzne – oraz protokół III z 2005 roku o nowym znaku.Jeńcy wojenni – ochrona prawnaOchrona jeńców według III konwencji genewskiej z 1949 roku: m.in. karta pojmania dla rodziny i Centralnej Agencji Poszukiwań MKCK.Znaki ochronne: czerwony krzyż, półksiężyc, kryształEmblematy, które chronią personel i obiekty medyczne – osób oznakowanych nimi nie wolno atakować.Konwencja haska o ochronie dóbr kultury (1954) i II protokół (1999)Ochrona zabytków w czasie wojny – od ochrony ogólnej po wzmocnioną dla dziedzictwa o największym znaczeniu dla ludzkości.
Zakazy broni 3
Konwencja o zakazie broni chemicznej (CWC)Polska podpisała ją w 1993 roku i jest członkiem OPCW od wejścia konwencji w życie w 1997 roku.Konwencja ottawska i wyjście PolskiPolska wypowiedziała zakaz min przeciwpiechotnych; od 20 lutego 2026 roku konwencja jej nie wiąże.Konwencja o amunicji kasetowej – Polska poza traktatemDlaczego Polska nie podpisała konwencji i dlaczego w 2024 roku wyszła z niej Litwa.
Nowe technologie 3
Autonomiczne systemy uzbrojenia (LAWS)Broń, która sama wybiera i atakuje cele: debata w ONZ i realne wdrożenia na froncie w Ukrainie.Podręcznik talliński – prawo międzynarodowe w cyberprzestrzeniEkspercka wykładnia, jak prawo międzynarodowe stosuje się do operacji cybernetycznych: od użycia siły po codzienne incydenty.AI Act a obronność – wyłączenie wojskoweUnijny akt o sztucznej inteligencji nie obejmuje systemów AI używanych wyłącznie do celów wojskowych, obronnych i bezpieczeństwa narodowego.
Egzekwowanie i użycie siły 2
Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK)Stały trybunał w Hadze sądzący zbrodnie wojenne, przeciwko ludzkości, ludobójstwo i agresję; w 2023 roku wydał nakaz aresztowania Putina.Zasady użycia siły (RoE) i użycie broni przez żołnierzyCzym są reguły użycia siły w operacjach i co polskie prawo mówi o użyciu broni przez żołnierza w czasie pokoju.