Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Prawo konfliktów zbrojnych

Konwencje genewskie (1949)

Cztery konwencje z 12 sierpnia 1949 roku – ranni, rozbitkowie, jeńcy i cywile; ich stronami jest 196 państw.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja3 · 3 pierwotneŹródła

Konwencje genewskie z 12 sierpnia 1949 roku to rdzeń prawa wojennego: chronią rannych i chorych, rozbitków, jeńców i cywilów. Ich stronami jest 196 państw, a uzupełniają je protokoły dodatkowe z 1977 i 2005 roku.1

Cztery konwencje

I konwencja – o polepszeniu losu rannych i chorych w armiach czynnych; II – rannych, chorych i rozbitków sił zbrojnych na morzu; III – o traktowaniu jeńców wojennych; IV – o ochronie osób cywilnych podczas wojny.1

Uzupełniają je protokoły dodatkowe z 1977 i 2005 roku. Konwencje i protokół I nakładają m.in. obowiązek poszukiwania zaginionych oraz odnajdywania i identyfikacji zwłok.13

Polska

Polska związała się wszystkimi czterema konwencjami. Akt ratyfikacyjny Rady Państwa nosi datę 18 września 1954 roku; Rada przyjęła konwencje „z zastrzeżeniami, uczynionymi przy podpisaniu” przez przedstawiciela rządu i zobowiązała się, że będą „niezmiennie zachowywane”. Teksty ogłoszono w Dzienniku Ustaw w 1956 roku.2

Prawo humanitarne upowszechnia w Polsce Zespół ds. Międzynarodowego Prawa Humanitarnego – organ doradczy premiera obsługiwany przez MSZ (zob. MPH).1

Powiązane

Protokoły dodatkowe do konwencji genewskichProtokoły I i II z 1977 roku – konflikty międzynarodowe i wewnętrzne – oraz protokół III z 2005 roku o nowym znaku.Jeńcy wojenni – ochrona prawnaOchrona jeńców według III konwencji genewskiej z 1949 roku: m.in. karta pojmania dla rodziny i Centralnej Agencji Poszukiwań MKCK.Znaki ochronne: czerwony krzyż, półksiężyc, kryształEmblematy, które chronią personel i obiekty medyczne – osób oznakowanych nimi nie wolno atakować.