28 listopada 1627 roku dziesięć okrętów Rzeczypospolitej pod wodzą admirała Arenda Dickmanna pokonało szwedzką eskadrę pod Oliwą i przerwało blokadę Gdańska. Było to pierwsze zwycięstwo nad flotą szwedzką – dziś w jego rocznicę obchodzi święto Marynarka Wojenna.12
Tło
Bitwa była jednym ze starć morskich wojny polsko-szwedzkiej z lat 1626–1629. Szwedzka eskadra blokowała Zatokę Gdańską i port w Gdańsku, przez który szedł handel Rzeczypospolitej.3
Przebieg
Rano 28 listopada 1627 roku z bazy w Wisłoujściu wyszło dziesięć polskich okrętów pod dowództwem admirała Arenda Dickmanna, gdańszczanina holenderskiego pochodzenia. Spotkały szwedzką eskadrę sześciu okrętów płynącą od strony Helu.1
Szwedzi stracili dwa okręty i ok. 350 marynarzy, Polacy – 47 zabitych, wśród nich admirała Dickmanna, trafionego kulą armatnią. Blokadę gdańskiego portu przerwano.1
Znaczenie i pamięć
Zwycięstwo, pierwsze nad flotą szwedzką, odbiło się echem w Europie, ale było zbyt małe, by zmienić przebieg wojny. Dickmanna pochowano w prezbiterium Bazyliki Mariackiej w Gdańsku; na wzgórzu Pachołek w Oliwie stoi obelisk, na którego tablicach Zygmunta III Wazę nazwano „twórcą polskiej floty wojennej”.13
Rocznica bitwy zbiega się z dekretem Piłsudskiego z 28 listopada 1918 roku o utworzeniu Marynarki Wojennej; od 2024 roku ten dzień jest jej świętem.2