Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Historia

Polska Marynarka Wojenna na Zachodzie (1939–1945)

Od planu „Peking” po Normandię: 787 eskortowanych konwojów, 24 stracone okręty i 404 poległych marynarzy.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja2 · 0 pierwotneŹródła

30 sierpnia 1939 roku trzy polskie niszczyciele odpłynęły z Gdyni do Wielkiej Brytanii. W czasie wojny polska flota eskortowała 787 konwojów, straciła 24 okręty i 404 marynarzy.12

Do Wielkiej Brytanii

W maju 1939 roku Marynarka Wojenna i Admiralicja Brytyjska zawarły tajne porozumienie. 30 sierpnia 1939 roku niszczyciele Błyskawica, Burza i Grom opuściły Gdynię i popłynęły do Wielkiej Brytanii (plan „Peking”); okręt podwodny Wilk dotarł tam 20 września, a Orzeł – 14 października.1

18 listopada 1939 roku w Londynie podpisano umowę: polskie okręty walczyły pod polską banderą, ale operacyjnie podlegały Admiralicji, a koszty pokrywał rząd RP. Pierwszym okrętem, który na jej mocy podniósł polską banderę, był ORP Garland (3 maja 1940 roku).1

Wojna

Błyskawica wspierała obronę Norwegii, osłaniała ewakuację z Dunkierki i eskortowała konwoje; ORP Piorun utrzymywał kontakt ogniowy z pancernikiem Bismarck, umożliwiając jego zatopienie, a w kwietniu 1944 roku uczestniczył w operacji przeciw Tirpitzowi. Zob. też Narwik.1

W czerwcu 1944 roku polskie okręty walczyły pod Normandią – 9 czerwca w bitwie pod Ushant zatopiono dwa niemieckie niszczyciele. Źródła różnie liczą udział w lądowaniu: tablica pamiątkowa mówi o czterech okrętach, artykuł dzieje.pl – o dziewięciu jednostkach wspierających transporty. Krążownik Dragon, storpedowany 7 lipca 1944 roku, zatopiono jako element falochronu sztucznego portu.12

Bilans

Polskie okręty eskortowały 787 konwojów; mają na koncie 8 pewnych i 5 prawdopodobnych zatopień oraz 11 pewnych i 18 prawdopodobnych uszkodzeń okrętów wroga. PMW straciła 24 okręty (19 we wrześniu 1939 roku), m.in. Orkana (zginęło 178 Polaków) i Kujawiaka (mina pod Maltą, 16 czerwca 1942 roku). Zginęło 404 marynarzy – 23 oficerów, 8 podchorążych, 137 podoficerów i 236 marynarzy.12

Pod koniec wojny PMW liczyła prawie 4 tys. ludzi. Rozwiązano ją 31 marca 1947 roku; do Polski wróciły Burza, Błyskawica (5 lipca 1947 roku) i Wilk, pozostałe okręty oddano Brytyjczykom lub zezłomowano.1

Powiązane