Na potrzeby obrony państwo może czasowo przejąć do używania samochód, budynek czy inną rzecz. Najpierw przychodzi decyzja wójta, potem wezwanie, a za używanie należy się ryczałt.1
Na czym polega
Świadczenie rzeczowe polega na oddaniu do używania nieruchomości lub rzeczy ruchomych. W czasie pokoju trwa do 48 godzin przy sprawdzaniu gotowości mobilizacyjnej albo do 7 dni podczas ćwiczeń i można je nałożyć najwyżej trzy razy w roku (art. 629).1
Najpierw wójt wydaje decyzję, później wzywa do wykonania świadczenia (art. 630–631). Za używanie rzeczy przysługuje ryczałt (art. 634); w czasie mobilizacji i wojny rzeczy zwraca się po ustaniu potrzeby (art. 638).1
Wyłączenia i świadczenia szczególne
Wyłączone są m.in. obiekty kultury, przedszkola i parki narodowe (art. 628 ust. 5).1
Dostosowanie nieruchomości i rzeczy do potrzeb obrony jest odpłatne i finansowane z budżetu państwa (art. 642–643).1
Nowelizacja z 2025 roku
Nowelizacja z 2025 roku zmieniła zasady doręczania wezwań oraz nakładania świadczeń osobistych i rzeczowych.23
Stan prawny
Opis według ustawy o obronie Ojczyzny z 11 marca 2022 roku – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 825 ze zmianami, w wersji obowiązującej od 4 lipca 2026 roku.453