Na rzecz obrony albo przy klęsce żywiołowej państwo może zobowiązać obywatela do doraźnej pracy. W czasie pokoju trwa ona najwyżej 12 godzin naraz, a decyzję wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta.1
Na czym polega
Świadczenie osobiste to wykonywanie prac doraźnych na rzecz obrony, zwalczania klęsk żywiołowych i zarządzania kryzysowego, także z użyciem prostych narzędzi; kurierów można zobowiązać do użycia środków transportu (art. 618).1
Jednorazowo trwa do 12 godzin (48 godzin dla kurierów i obsługi świadczeń rzeczowych) i można je nałożyć najwyżej trzy razy w roku (art. 619). Decyzję wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 620–621).1
W czasie mobilizacji i wojny świadczenie może trwać jednorazowo do 7 dni (art. 637).1
Wyłączenia
Obowiązek nie obejmuje m.in. posłów i senatorów, żołnierzy czynnej służby, funkcjonariuszy wymienionych służb, kobiet w ciąży i osób opiekujących się małymi dziećmi (art. 625).1
Nowelizacja z 2025 roku
Nowelizacja z 2025 roku zmieniła zasady doręczania wezwań oraz nakładania świadczeń osobistych i rzeczowych.23
Stan prawny
Opis według ustawy o obronie Ojczyzny z 11 marca 2022 roku – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 825 ze zmianami, w wersji obowiązującej od 4 lipca 2026 roku.453