Bataliony Chłopskie były zbrojnym ramieniem ruchu ludowego i jedną z największych formacji podziemia – według różnych źródeł 157–170 tys. ludzi. Historycy spierają się, w jakim stopniu scaliły się z AK.21
Organizacja
BCh wyrosły ze Straży Chłopskiej („Chłostra”), tworzonej m.in. przez Franciszka Kamińskiego, gdy ZWZ odmawiał przyjmowania członków ruchu ludowego; 8 października 1940 roku Kamiński złożył przysięgę jako komendant. Organizacja miała 10 okręgów, a od 1942 roku ok. 400 oddziałów Specjalnej Akcji obok oddziałów partyzanckich.1
Działania obejmowały ataki na posterunki i urzędy, niszczenie dokumentacji kontyngentów, sabotaż kolejowy, odbijanie więźniów i opór wobec wysiedleń; znane bitwy to Wojda (30 grudnia 1942) i Zaborecze (1 lutego 1943). W sierpniu 1944 roku 870 żołnierzy BCh uczestniczyło w akcji „Zemsta” – marszu na pomoc Warszawie, zatrzymanym na linii Wisły i Pilicy.12
Liczebność i scalenie – rozbieżności
Dzieje.pl podaje ok. 160–170 tys. członków i ok. 50 tys. żołnierzy BCh włączonych do AK na mocy umowy z 30 maja 1943 roku, zaznaczając, że pełnego połączenia nie przeprowadzono. Janusz Gmitruk (Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego) liczy ok. 157 tys. żołnierzy w 1944 roku i niemal 13 tys. włączonych do AK. Różnica wynika zapewne z innego rozumienia „scalenia” (umowa a faktyczne podporządkowanie oddziałów).12
Po wojnie Kamiński został aresztowany w 1950 roku i skazany na 12 lat; wyszedł w 1956 roku. Tradycje BCh kultywuje 15 Lubuska Brygada Obrony Terytorialnej.1