Bezpieczeństwo. Strategia. System.
Sojusze · strategie NATO

Koncepcja strategiczna NATO (1991)

Rzym, 8 listopada 1991 roku: pierwsza jawna koncepcja – Sojusz po rozwiązaniu Układu Warszawskiego.

Redakcja mil.linkAutor10 listopada 2026Publikacja10 listopada 2026Weryfikacja2 · 1 pierwotneŹródła

8 listopada 1991 roku w Rzymie NATO po raz pierwszy opublikowało swoją koncepcję strategiczną. Był to pierwszy dokument Sojuszu po rozwiązaniu Układu Warszawskiego: łączył obronę zbiorową z dialogiem i współpracą z dawnymi przeciwnikami.1

Treść

Koncepcja z 1991 roku była pierwszą jawną. Łączyła obronę zbiorową z dialogiem i współpracą oraz ograniczała siły jądrowe do minimum.1

Według bpb uzasadniała dalsze istnienie NATO po rozwiązaniu Układu Warszawskiego: zamiast ostrych zagrożeń wskazywała trudne do przewidzenia ryzyka, zakładała bezpieczeństwo przy mniejszych siłach i utrzymanie amerykańskiej broni jądrowej i wojsk w Europie.2

Kontekst: rok 1991 to także Północnoatlantycka Rada Współpracy i koniec Układu Warszawskiego.2

Tekst

Teksty koncepcji strategicznych NATO, także odtajnionych dokumentów z okresu zimnej wojny, publikuje strona NATO; przegląd wszystkich koncepcji: Koncepcje strategiczne NATO 1950–2010.1

Powiązane

Koncepcja strategiczna NATO MC 14/3 – „elastyczne reagowanie” (1967–1968)Trzy rodzaje odpowiedzi: obrona bezpośrednia, celowa eskalacja i ogólna odpowiedź jądrowa. Jedyna koncepcja przyjęta bez Francji.Koncepcja strategiczna NATO (1999)Waszyngton, 24 kwietnia 1999 roku: szerokie rozumienie bezpieczeństwa, zarządzanie kryzysowe i partnerstwo – tuż po przyjęciu Polski.Koncepcje strategiczne NATO 1950–2010Od pierwszej, niejawnej koncepcji DC 6/1 po lizbońską „Aktywne zaangażowanie, nowoczesna obrona” – czym różniły się kolejne strategie Sojuszu.