NATO współpracuje z 35 państwami spoza Sojuszu – od Partnerstwa dla Pokoju z 1994 roku po partnerów na innych kontynentach. Dla wielu z nich, w tym Finlandii i Szwecji, partnerstwo było drogą do członkostwa; z Rosją, Białorusią i Afganistanem współpracę zawieszono.12
| Forma | Od | Uczestnicy |
|---|---|---|
| Północnoatlantycka Rada Współpracy (NACC) | 1991 | zastąpiona w 1997 r. przez EAPC |
| Partnerstwo dla Pokoju (PdP) | 1994 | 16 partnerów: Armenia, Austria, Azerbejdżan, Bośnia i Hercegowina, Gruzja, Irlandia, Kazachstan, Kirgistan, Malta, Mołdawia, Serbia, Szwajcaria, Tadżykistan, Turkmenistan, Ukraina, Uzbekistan; zawieszone: Białoruś, Rosja |
| Rada Partnerstwa Euroatlantyckiego (EAPC) | 1997 | forum 50 państw |
| Dialog Śródziemnomorski | 1994 | 7 państw: Algieria, Egipt, Izrael, Jordania, Maroko, Mauretania, Tunezja |
| Stambulska Inicjatywa Współpracy (ICI) | 28 czerwca 2004 | Bahrajn, Katar, Kuwejt, Zjednoczone Emiraty Arabskie; w wybranych działaniach Oman i Arabia Saudyjska |
| Partnerzy na świecie | polityka z 2011 r. | Australia, Irak, Japonia, Kolumbia (od 2017), Mongolia, Nowa Zelandia, Pakistan, Republika Korei; zawieszony: Afganistan |
| Komisja NATO–Gruzja | 15 września 2008 | Gruzja |
| Rada NATO–Ukraina | 12 lipca 2023 | Ukraina (wcześniej Komisja NATO–Ukraina, 1997–2023) |
| Organizacje międzynarodowe | — | ONZ, Unia Europejska, OBWE |
Skąd partnerstwa
Sojusz zapowiedział współpracę z dawnymi przeciwnikami z czasów zimnej wojny na szczycie w Londynie w 1990 roku. Dziś NATO ma 32 członków i utrzymuje relacje z 35 państwami spoza Sojuszu oraz z kilkoma organizacjami międzynarodowymi.1
W grudniu 1991 roku powstała Północnoatlantycka Rada Współpracy, w 1994 roku – Partnerstwo dla Pokoju, program praktycznej współpracy dwustronnej, a w 1997 roku Radę Współpracy zastąpiła Rada Partnerstwa Euroatlantyckiego.2
Z partnera sojusznik
Do Partnerstwa Euroatlantyckiego należały w sumie 34 państwa. Kolejne rozszerzenia zamieniały partnerów w członków – od marca 2004 roku sojuszników jest więcej niż partnerów. Ostatnio drogę od partnera do członka przeszły Czarnogóra (2017), Macedonia Północna (2020), Finlandia (2023) i Szwecja (2024).2
Państwa, które dziś deklarują wolę członkostwa, opisuje karta Państwa aspirujące do NATO.
Południe i świat
Dialog Śródziemnomorski z 1994 roku obejmuje siedem państw Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu. Stambulską Inicjatywę Współpracy ogłoszono 28 czerwca 2004 roku na szczycie w Stambule; uczestniczą w niej cztery państwa Rady Współpracy Zatoki.13
Partnerzy na świecie to państwa spoza tych ram, z którymi NATO współpracuje na podstawie polityki partnerstw z 2011 roku, m.in. Japonia, Republika Korei i Australia.1