„Dwójka” była wywiadem i kontrwywiadem wojskowym II Rzeczypospolitej. Jej największym sukcesem było złamanie Enigmy, a największą porażką – uleganie sowieckiej prowokacji „Trust”.1
Ludzie i zadania
Według historyka D. Smyrgały twórcy polskiego wywiadu wywodzili się z Polskiej Organizacji Wojskowej, Związku Strzeleckiego, Sokoła, Legionów i Organizacji Bojowej PPS. Na początku lat 20. „Dwójka” wspierała m.in. powstania śląskie; za kontrwywiad wewnętrzny i przeciwdziałanie terroryzmowi odpowiadał Wydział IV Policji Państwowej.1
Sukcesy i porażki
Najbardziej spektakularną operacją była misja mjr. Jerzego Sosnowskiego w Berlinie (operacja „In. 3”, 1926–1934). Największą porażką była sowiecka dezinformacja „Trust”, która na lata osłabiła rozpoznanie ZSRR. W latach 30. złamano Enigmę; współpraca z Francją była bliska, ale asymetryczna.1
1939 i potem
We wrześniu 1939 roku część personelu ewakuowała się do Zaleszczyk, a kryptolodzy na Zachód; archiwum ukryte w Forcie Legionów przepadło. Oficerowie, którzy uciekli z internowania, wraz z placówkami zagranicznymi współtworzyli sieć wywiadu alianckiego. Utrata archiwów pozostawia w historii służby duże luki.1