Sprawy karne żołnierzy rozpatrują sądy wojskowe, w których orzekają oficerowie zawodowi. Nad ich wyrokami czuwa Sąd Najwyższy.1
| Wojskowy sąd garnizonowy | Województwa | Sąd okręgowy |
|---|---|---|
| Gdynia | pomorskie | Poznań |
| Poznań | kujawsko-pomorskie, lubuskie, wielkopolskie | Poznań |
| Szczecin | zachodniopomorskie | Poznań |
| Wrocław | dolnośląskie, opolskie, śląskie | Poznań |
| Lublin | lubelskie, małopolskie, podkarpackie | Warszawa |
| Olsztyn | podlaskie, warmińsko-mazurskie | Warszawa |
| Warszawa | łódzkie, mazowieckie, świętokrzyskie | Warszawa |
Właściwość
Sądy wojskowe sprawują wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych w Siłach Zbrojnych i orzekają w innych sprawach przekazanych ustawami; osoby spoza wojska sądzą tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach (art. 1). Wojskowe sądy okręgowe są sądami wyższego rzędu wobec garnizonowych (art. 3).1
Sądy tworzy i znosi Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, po opinii Krajowej Rady Sądownictwa. W razie mobilizacji i wojny może tworzyć inne sądy wojskowe (art. 3).1
Nadzór i sędziowie
Nad orzekaniem nadzór sprawuje Sąd Najwyższy, nad organizacją i administracją – Minister Sprawiedliwości, a nad czynną służbą żołnierzy w sądach – Minister Obrony Narodowej (art. 5).1
Sędzią sądu wojskowego może być tylko oficer w zawodowej służbie, po aplikacji i egzaminie sędziowskim; powołuje go Prezydent na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (art. 22–23). Ławnikiem może być żołnierz w czynnej służbie (art. 54).1
Przestępstwa żołnierzy wykrywa i ściga m.in. Żandarmeria Wojskowa, a oskarżycielem są prokuratorzy do spraw wojskowych.3
Tekst jednolity z 2025 roku
Obowiązujący tekst ustawy ogłoszono 27 listopada 2025 roku (Dz.U. 2025 poz. 1614), z uwzględnieniem nowelizacji z 6 marca 2025 roku. Kandydat na sędziego wstępuje do zawodowej służby wojskowej, przechodzi szkolenie wojskowe i zdaje egzamin oficerski; przy powołaniu otrzymuje stopień odpowiadający stanowisku (art. 22a). Prezesów sądów powołuje Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej (art. 11). Sędziowie nie mogą należeć do partii politycznych (art. 21), a ich uposażenie nie może być niższe niż w sądach powszechnych (art. 70).4