Traktat podpisany w Wersalu 28 czerwca 1919 roku dał Polsce Wielkopolskę i część Pomorza, a Gdańsk uczynił Wolnym Miastem. Podpisali go w imieniu Polski Ignacy Jan Paderewski i Roman Dmowski.12
Droga do traktatu
Roman Dmowski założył w sierpniu 1917 roku Komitet Narodowy Polski, uznany jesienią 1917 roku przez mocarstwa za reprezentację Polski. Po utworzeniu rządu Paderewskiego KNP rozwiązano wiosną 1919 roku, a Dmowski przewodniczył polskiej delegacji na konferencji pokojowej w Paryżu, otwartej 18 stycznia 1919 roku.1
Traktat podpisany 28 czerwca 1919 roku przez Paderewskiego i Dmowskiego przyznał Polsce Wielkopolskę i część Pomorza, a Gdańsk stał się Wolnym Miastem; o innych ziemiach miały rozstrzygnąć plebiscyty – zob. Warmia i Mazury i Górny Śląsk. 14 lipca 1919 roku polscy żołnierze defilowali w Paryżu wśród zwycięzców.1
Ocena
Traktat podpisano w Sali Lustrzanej pałacu wersalskiego; jego przestrzegania miała pilnować Liga Narodów, a Rosja w konferencji nie uczestniczyła. Polska, choć jej postulaty graniczne nie zostały w pełni spełnione, uchodzi za jednego z największych beneficjentów traktatu – dzięki determinacji delegacji i poparciu Francji. W stulecie Senat podkreślił, że traktat przywrócił Polsce uznanie międzynarodowe po ponad 120 latach niewoli.3