Granicy na lądzie i morzu pilnuje Straż Graniczna, a w powietrzu – wojsko. Ustawa z 1990 roku rozdziela te zadania i mówi, kiedy wolno użyć siły wobec obcego samolotu.1
Podział zadań
Za ochronę granicy na lądzie i morzu oraz kontrolę graniczną odpowiada Straż Graniczna nadzorowana przez ministra spraw wewnętrznych. Ochronę w przestrzeni powietrznej nadzoruje minister obrony, a realizuje Dowódca Operacyjny z dyżurnym dowódcą obrony powietrznej (art. 7).1
Przepisy art. 18b–18bg określają procedury przechwycenia i użycia siły wobec obcych statków powietrznych; wobec cywilnych – wyłącznie w ostateczności i decyzją Dowódcy Operacyjnego. Minister spraw wewnętrznych może czasowo zakazać przebywania w części strefy nadgranicznej (art. 12a) – zob. strefa buforowa.1
Tekst jednolity z 2026 roku obejmuje zmiany ustawy „Bezpieczny Bałtyk”.1
Strefa buforowa przy granicy z Białorusią
Na podstawie ustawy minister spraw wewnętrznych rozporządzeniem wprowadził od 13 czerwca 2024 roku czasowy zakaz przebywania w części strefy nadgranicznej przy granicy z Białorusią, przedłużany co 90 dni (m.in. od 11 września i 10 grudnia 2024 oraz od 10 marca 2025 roku). Według Podlaskiego Oddziału SG strefa obejmuje 78,29 km granicy (placówki Michałowo, Narewka, Białowieża, Dubicze Cerkiewne, Czeremcha) i ma głębokość ok. 200 m na 59,24 km, ok. 2 km przy rezerwatach i ok. 4 km na krótkim odcinku. Wstęp jest możliwy za zgodą komendanta placówki.21